Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Chủ động tích nước, sớm ứng phó nguy cơ thiếu nước do El Nino

Văn phòng Chính phủ vừa ban hành Văn bản số 9694/VPCP-NN ngày 24/9/2026, truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng về chủ động ứng phó nguy cơ thiếu hụt nguồn nước do ảnh hưởng của El Nino.

Trên cơ sở báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường về nguy cơ thiếu hụt nguồn nước và các giải pháp ứng phó, Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tăng cường theo dõi, cập nhật diễn biến thời tiết, thiên tai; chủ động triển khai các nhiệm vụ, giải pháp ứng phó với tác động của El Nino, không để ảnh hưởng đến sản xuất, kinh doanh, đời sống Nhân dân và tăng trưởng kinh tế.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Chủ động tích nước, sớm ứng phó nguy cơ thiếu nước do El Nino

Khẩn trương xây dựng kịch bản nguồn nước

Phó Thủ tướng giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường tăng cường dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn; bổ sung các bản tin dự báo chuyên đề phục vụ điều tiết, vận hành hồ chứa, phòng, chống hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn, nhất là tại những khu vực được dự báo có nguy cơ cao.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, địa phương khẩn trương xây dựng và công bố kịch bản, phương án điều hòa, phân phối nguồn nước theo từng lưu vực sông, trong đó lưu ý các lưu vực sông ở Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ.

Cùng với đó, các cơ quan chức năng phải theo dõi chặt chẽ tác động của El Nino, diễn biến khí tượng thủy văn và nguồn nước để kịp thời xây dựng, cập nhật phương án vận hành hồ chứa.

Theo chỉ đạo, việc vận hành cần theo hướng chủ động tích nước sớm đối với những hồ chứa tại khu vực được dự báo có nguy cơ cao xảy ra hạn hán, thiếu nước. Đồng thời, khi có dự báo, cảnh báo mưa lũ, các hồ chứa phải được vận hành phù hợp để bảo đảm dung tích phòng, chống lũ cho hạ du, đồng thời tích đủ nước vào cuối mùa lũ, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt và sản xuất.

Đây cũng là yêu cầu có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh cơ quan quản lý tài nguyên nước cảnh báo dòng chảy trên nhiều sông, suối đang có xu hướng suy giảm, nguy cơ thiếu nước tại các hồ chứa có thể gia tăng vào cuối mùa lũ năm 2026. Việc chủ động tích nước và điều hòa nguồn nước từ sớm được xác định là giải pháp nhằm giảm nguy cơ thiếu nước trên diện rộng trong mùa cạn năm 2027.

Chủ động phương án cấp nước, năng lượng

Đối với sản xuất nông nghiệp, Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao hướng dẫn các địa phương chủ động chuyển đổi cơ cấu cây trồng, điều chỉnh lịch thời vụ tại những khu vực có nguy cơ hạn hán, thiếu nước.

Bộ Xây dựng được giao chỉ đạo xây dựng và tổ chức thực hiện phương án cấp nước an toàn theo các kịch bản nguồn nước đối với các công trình cấp nước sinh hoạt. Trong đó, cần đặc biệt lưu ý các công trình khai thác nước trực tiếp trên lưu vực sông không có hồ điều tiết và các công trình phụ thuộc vào hồ chứa ở thượng lưu, đồng thời tính đến kịch bản bất lợi nhất do tác động của El Nino.

Với lĩnh vực năng lượng, Bộ Công Thương được yêu cầu chủ động xây dựng phương án, kế hoạch sử dụng hợp lý các nguồn năng lượng, ứng phó với nguy cơ thiếu hụt nguồn nước về các hồ thủy điện trong những tháng cuối năm 2026 và đầu năm 2027, nhất là tại Trung Bộ và Đông Nam Bộ.

Bộ Công Thương đồng thời chỉ đạo các cơ quan, đơn vị liên quan phối hợp chặt chẽ với địa phương ở hạ du các hồ thủy điện, nhằm giảm thiểu tác động của việc điều tiết, vận hành hồ đến các nhu cầu sử dụng nước khác ở hạ du.

Điều chỉnh sản xuất tại vùng có nguy cơ thiếu nước

Phó Thủ tướng yêu cầu Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo, khuyến cáo và hướng dẫn người dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng, điều chỉnh lịch thời vụ; chủ động giảm diện tích canh tác tại những khu vực được dự báo không bảo đảm nguồn nước.

Việc điều chỉnh cần đặc biệt được lưu ý tại các khu vực nằm ngoài phạm vi cấp nước của hệ thống thủy lợi, nhằm hạn chế nguy cơ thiếu nước ảnh hưởng đến sản xuất và đời sống người dân.

Theo Cục Quản lý tài nguyên nước, trước nguy cơ El Nino tiếp tục làm suy giảm dòng chảy, thiếu hụt nguồn nước và gia tăng xâm nhập mặn trong mùa khô 2026-2027, yêu cầu đặt ra là phải chủ động ứng phó từ sớm, từ xa, tăng cường tích nước tại các hồ chứa và điều hòa, phân phối nguồn nước theo từng lưu vực, bảo đảm nước cho sinh hoạt, sản xuất và các nhu cầu thiết yếu.