Sân bay Long Thành tăng tốc, 5 gói thầu đã vượt 90% giá trị hợp đồng

Giai đoạn nước rút của Sân bay Long Thành đang được tính bằng từng mốc công việc. Nhiều hạng mục đã tiến về sát đích, nhưng để đón chuyến bay thương mại đầu tiên, phần việc còn lại không đơn thuần là hoàn thành xây dựng mà phải đưa hàng loạt hệ thống vào trạng thái vận hành đồng bộ.

Nhiều gói thầu đã tiến sát đích

Theo Tổng Công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV), Dự án thành phần 3 có 16 gói thầu xây lắp chính. Đến đầu tháng 9/2026, giá trị thực hiện lũy kế của nhóm này đạt gần 80% giá trị hợp đồng, không bao gồm dự phòng phí.

Những con số đầu tư thuộc vào hàng “khủng”, vị trí địa lý “hiếm có”, công suất phục vụ lớn cùng phần thiết kế kiến trúc ấn tượng, tất cả làm nên những điều đặc biệt của dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành.

Đáng chú ý, 5 gói thầu đã đạt từ hơn 81% đến gần 100% giá trị hợp đồng. Đường cất hạ cánh, đường lăn thứ nhất, sân đỗ tàu bay và các công trình khác đạt gần 99%. Sân đỗ tàu bay nhà ga hành khách và các công trình khác đạt gần 95%. Hệ thống cung cấp nhiên liệu tàu bay vượt 97%, còn công trình xử lý nước thải đạt hơn 91%.

Đường cất hạ cánh thứ 2, đường lăn và các công trình khác đạt khoảng 81% và đang được liên danh nhà thầu tập trung hoàn thiện.

Những con số này cho thấy khối lượng xây lắp đã chuyển nhanh sang giai đoạn hoàn thiện. Tại nhà ga hành khách, các đơn vị đồng thời xử lý phần kiến trúc, lắp đặt thiết bị, đấu nối điện và thử nghiệm hệ thống xử lý hành lý, cầu thang cuốn, cầu ống lồng. Hệ thống cung cấp nhiên liệu tàu bay cũng bước vào công đoạn thử nghiệm, tích hợp và vận hành thử.

Nhà ga vẫn là mắt xích quyết định

Trong 4 gói thầu thuộc đường găng tiến độ, nhà ga hành khách có quy mô và mức độ phức tạp lớn nhất. Giá trị thực hiện hiện đạt hơn 77%; riêng phần xây dựng, hoàn thiện đạt gần 83%, hệ thống điện khoảng 94% và lắp đặt thiết bị nhà ga khoảng 71%.

Phương án thiết kế Nhà ga hành khách Cảng hàng không quốc tế Long Thành lấy ý tưởng từ hình ảnh hoa sen đặc trưng văn hóa Việt Nam.

Đây cũng là lý do ACV yêu cầu nhà thầu bổ sung nhân lực, tăng cường điều phối và tổ chức thi công theo từng khu vực. Nguồn lực được ưu tiên cho cánh Tây và khu vực trung tâm nhà ga để sớm đáp ứng các điều kiện phục vụ vận hành.

Ba gói thầu đường găng còn lại cũng đang được thúc tiến độ. Hệ thống giao thông nội cảng và hạ tầng kỹ thuật đã đạt hơn 76%, tiếp tục hoàn thiện đường trục chính, đường cấp 3, cầu cạn, nhà trạm và các hạng mục kỹ thuật.

Nhà ga hàng hóa số 1 và các công trình phụ trợ được khởi công từ tháng 3/2025, hiện thi công phần thân nhà ga, hạ tầng kỹ thuật và lắp đặt thiết bị. Nhà thầu đang thực hiện kế hoạch bù tiến độ, đồng thời phối hợp với nhà sản xuất để kiểm soát thời gian cung cấp thiết bị.

Nhà để xe cũng đang triển khai kết cấu bê tông cốt thép, kiến trúc, cơ khí, điện, cấp thoát nước, phòng cháy chữa cháy và các hạng mục kết nối.

39 tháng cho một công trình đặc biệt lớn

Áp lực tiến độ hiện nay xuất phát từ một mục tiêu được ACV đặt ra ngay từ đầu: hoàn thành sân bay Long Thành trong 39 tháng, trong khi tư vấn nước ngoài từng tính toán thời gian xây dựng cần ít nhất 45 tháng.

Tháng 12/2025, Công ty Điện lực Đồng Nai công bố chính thức đưa công trình Trạm biến áp 110kV Sân bay Long Thành và đường dây đấu nối vào sử dụng. Sân bay Quốc tế Long Thành là dự án trọng điểm quốc gia, vì vậy yêu cầu về hạ tầng năng lượng không chỉ dừng lại ở mức đủ điện mà phải đạt chuẩn an toàn - tin cậy - chất lượng cao theo các tiêu chuẩn khắt khe nhất.

Thông tin với báo giới, ông Vũ Phạm Nguyên An - Phó Tổng Giám đốc ACV - cho biết, để đạt được mục tiêu này, các đơn vị và người lao động đã phải bám trụ công trường, thi công liên tục trong thời gian dài.

Nhưng hoàn thành phần xây dựng mới là một nửa chặng đường. Ông Vũ Phạm Nguyên An cho biết sân bay Long Thành có quy mô đặc biệt lớn, sử dụng nhiều công nghệ mới và phức tạp. Khi vận hành thực tế, chắc chắn sẽ xuất hiện những điểm cần hiệu chỉnh hoặc sắp xếp lại quy trình.

Thực tế tại các siêu cảng hàng không cho thấy sau khi đưa vào vận hành, các đơn vị có thể cần 6 đến 9 tháng để hiệu chỉnh.

Để chuẩn bị cho bước chuyển này, liên danh Incheon Airport, gồm đơn vị vận hành sân bay Incheon của Hàn Quốc và Công ty tư vấn PMI của Việt Nam, đang tư vấn công tác quản lý, khai thác Long Thành. Liên danh đã xây dựng khoảng 55 kịch bản chạy thử, trong đó ACV xác định khoảng 15 đến 20 kịch bản cốt lõi phục vụ yêu cầu bay thương mại để bắt đầu chạy thử từ cuối tháng 9/2026.

Vì vậy, phần việc còn lại của dự án không thể chỉ đo bằng tỷ lệ hoàn thành của từng gói thầu. Nhà ga, đường cất hạ cánh, sân đỗ, giao thông nội cảng, điện, nước, điều hòa, phòng cháy chữa cháy, công nghệ thông tin, xử lý hành lý và các hệ thống an toàn phải cùng đạt trạng thái sẵn sàng.

Theo kế hoạch, sân bay Long Thành sẽ vận hành thử nghiệm từ cuối tháng 9 và khai thác thương mại trong tháng 12/2026. Khoảng thời gian còn lại vì thế là giai đoạn kiểm chứng khả năng vận hành của cả một hệ thống, thay vì chỉ là cuộc đua hoàn tất thêm một vài hạng mục xây dựng.