Pháp và Anh sẽ chủ trì một cuộc họp vào thứ Sáu (17/4) với sự tham gia của khoảng 40 quốc gia nhằm gửi tín hiệu tới Mỹ rằng một số đồng minh thân cận nhất của họ sẵn sàng đóng vai trò trong việc khôi phục tự do hàng hải ở eo biển Hormuz một khi điều kiện cho phép.
Iran đã hạn chế quyền tiếp cận của phần lớn tàu thuyền không thuộc sở hữu của nước này tại eo biển Hormuz, kể từ khi các cuộc không kích do Mỹ và Israel tiến hành trên lãnh thổ nước này bắt đầu vào ngày 28/2/2026. Thứ Hai vừa qua (13/4), Washington đã áp dụng lệnh phong tỏa đối với hoạt động ra vào các cảng của Iran dành cho các tàu thuyền.
Trước đây, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã yêu cầu các quốc gia khác hỗ trợ việc thực hiện lệnh phong tỏa và đồng thời lên án các đồng minh NATO vì không hợp tác. Một số nước như Anh, Pháp cùng nhiều quốc gia khác cho rằng phong tỏa có thể dẫn đến chiến tranh, nhưng họ cũng cho rằng biện pháp này sẽ giúp duy trì quyền kiểm soát eo biển nếu xảy ra lệnh ngừng bắn hoặc khi xung đột kết thúc.
Hiện, sáng kiến mà các quốc gia đang bàn thảo chưa có Mỹ hay Iran, song các nhà ngoại giao châu Âu nhấn mạnh nhiệm vụ thực tế cần phối hợp với cả hai. Washington sẽ được cập nhật kết quả đàm phán.
Cuộc họp nhằm tái khẳng định ủng hộ quyền tự do hàng hải và tôn trọng luật pháp quốc tế, đồng thời bàn về các thách thức kinh tế và an toàn của hàng nghìn thủy thủ và tàu thương mại. Ngoài ra, cuộc họp này sẽ đề ra các bước chuẩn bị cho một sứ mệnh quân sự đa quốc gia phòng thủ để bảo vệ quyền tự do hàng hải, khi điều kiện cho phép. Tuyên bố cuối cuộc họp sẽ làm rõ phạm vi sứ mệnh, song không xác định nước đóng góp cụ thể; nguồn lực sẽ phụ thuộc vào tình hình thực tế.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, Thủ tướng Anh Keir Starmer, Thủ tướng Đức Friedrich Merz và Thủ tướng Ý Giorgia Meloni sẽ tham dự cuộc họp tại Paris, trong khi các quan chức từ khắp châu Âu, châu Á và Trung Đông sẽ tham gia hội nghị theo hình thức trực tuyến. Trung Quốc cũng là quốc gia được mời tham dự phiên họp trên, mặc dù chưa rõ liệu nước này có tham gia hay không.
Một số nhà ngoại giao nhận định rằng nhiệm vụ này khó có khả năng được thực hiện nếu tình hình ở eo biển Hormuz trở lại ổn định. Trong khi đó, ý kiến khác cho rằng các công ty vận tải biển và bảo hiểm có thể xem xét việc triển khai này trong giai đoạn chuyển tiếp nhằm tạo sự yên tâm cho dư luận.
“Nó có thể bao gồm chia sẻ thông tin tình báo, khả năng rà phá bom mìn, hộ tống quân sự, các thủ tục thông tin với các nước láng giềng và hơn thế nữa,” một quan chức cấp cao của Pháp nói với các phóng viên. “Mục tiêu rất rõ ràng, và các nguồn lực được triển khai đương nhiên sẽ phụ thuộc vào tình hình.”
Chính phủ Anh cho biết, các cuộc đàm phán vào thứ Sáu sẽ trực tiếp dẫn đến việc lập kế hoạch quân sự chung giữa các quốc gia vào tuần tới.
