Fed tháng 9 đứng trước thế giằng co giữa lạm phát và việc làm

Cuộc họp tháng 9 của Fed đang đến gần trong bối cảnh hai mặt của nền kinh tế Mỹ phát đi những tín hiệu trái chiều. Một bên là lạm phát vẫn cao đáng kể so với mục tiêu 2%, bên kia là thị trường lao động đã xuất hiện những dấu hiệu mất đà rõ hơn.

Chính sự giằng co này khiến khả năng Fed tăng lãi suất trong tháng 9 vẫn chưa thể được xem là kết luận đã định.

Warsh phát tín hiệu cứng rắn với lạm phát

Tại Hội nghị Jackson Hole diễn ra hôm 28/8, Chủ tịch Fed Kevin Warsh đưa kiểm soát giá cả trở lại vị trí trung tâm trong thông điệp chính sách. Ông cho rằng các điều kiện tài chính hiện chưa mang tính thắt chặt trên diện rộng và Fed cần bảo đảm lạm phát cơ bản thực sự hướng về mục tiêu 2% trước khi có thể yên tâm.

Phát biểu tại Hội nghị Jackson Hole hôm 28/8 Chủ tịch Fed Kevin Warsh đã đưa ra cảnh báo rõ ràng hơn rằng tình trạng lạm phát dai dẳng có thể buộc Fed phải tăng lãi suất (Ảnh: https://bbw.vn).

“Trọng tâm hàng đầu của Fed vào lúc này cần phải là vấn đề giá cả”, ông Kevin Warsh nhấn mạnh.

Theo ông, Fed “còn việc phải làm” nếu các nhà hoạch định chính sách chưa có đủ niềm tin rằng lạm phát đang giảm về mục tiêu với tốc độ phù hợp.

Thông điệp này được đưa ra trong bối cảnh chính Fed thừa nhận lạm phát vẫn là vấn đề đáng quan ngại. Trong bài phát biểu tại Jackson Hole, ông Warsh cho biết chỉ số giá tiêu dùng và các thước đo lạm phát cốt lõi đều đang ở mức cao; PCE 12 tháng đứng ở 3,7%, cao đáng kể so với mục tiêu 2% của Fed.

Không chỉ ông Warsh, một số quan chức Fed cũng thể hiện quan điểm cứng rắn hơn. Thống đốc Fed Michael Barr ngày 1/9 cảnh báo nếu lạm phát không giảm đủ nhanh, Fed có thể cần hành động quyết liệt bằng cách tăng lãi suất.

Jeffrey Schmid, Chủ tịch Fed chi nhánh Kansas City, trước đó cũng cho rằng lạm phát tại Mỹ vẫn quá dai dẳng và mức lãi suất hiện tại chưa chắc đã đủ sức kìm hãm nền kinh tế.

Nhìn từ những phát biểu này, áp lực tăng lãi suất đang rõ hơn so với trước Hội nghị Jackson Hole.

Nhưng thị trường lao động lại kéo Fed theo hướng ngược lại

Điểm khiến bài toán trở nên khó khăn là thị trường lao động Mỹ đang không còn phát đi tín hiệu mạnh như trước.

Báo cáo của Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS) cho thấy việc làm phi nông nghiệp tháng 7 giảm 23.000, trong khi số liệu tháng 5 và tháng 6 được điều chỉnh giảm tổng cộng 103.000 việc làm so với các ước tính trước đó. Tỷ lệ thất nghiệp tháng 7 ở mức 4,1%.

Báo cáo của Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS) cho thấy việc làm phi nông nghiệp tháng 7 giảm 23.000, trong khi số liệu tháng 5 và tháng 6 được điều chỉnh giảm tổng cộng 103.000 việc làm so với các ước tính trước đó. Tỷ lệ thất nghiệp tháng 7 ở mức 4,1%. (Bureau of Labor Statistics) Đây là dữ liệu quan trọng đối với Fed bởi nhiệm vụ của ngân hàng trung ương Mỹ không chỉ là ổn định giá cả mà còn phải hướng tới việc làm tối đa.

Đây là dữ liệu quan trọng đối với Fed bởi nhiệm vụ của ngân hàng trung ương Mỹ không chỉ là ổn định giá cả mà còn phải hướng tới việc làm tối đa.

Chính Kevin Warsh cũng thừa nhận thị trường lao động hiện tương đối ổn định, nhưng đồng thời cho rằng tỷ lệ thất nghiệp 4,1% vẫn thấp theo tiêu chuẩn lịch sử. Điều này tạo ra một nghịch lý: lạm phát đòi hỏi chính sách cứng rắn hơn, còn việc làm lại khiến Fed phải thận trọng với một đợt thắt chặt mới.

David Kelly, Giám đốc chiến lược toàn cầu tại JPMorgan Asset Management, cho rằng bức tranh việc làm có thể là yếu tố đủ mạnh để Fed từ bỏ ý định tăng lãi suất.

Theo ông, các dữ liệu gần đây cho thấy nền kinh tế “không có nhiều động lực như Kevin Warsh đã gợi ý trong bài phát biểu tại Jackson Hole”. Vì vậy, thị trường có thể đã quá nhanh khi đặt xác suất khoảng 60% cho khả năng tăng lãi suất trong tháng 9.

Lạm phát chưa đủ yếu để Fed yên tâm

Một lý do khác khiến Fed chưa thể dễ dàng chuyển sang trạng thái nới lỏng là lạm phát dù có hạ nhiệt nhưng vẫn ở mức cao.

CPI tháng 7 tăng 3,4% so với cùng kỳ, giảm từ 3,5% trong tháng 6. CPI lõi tăng 2,9%, trong khi chỉ số giá nhóm năng lượng vẫn tăng mạnh so với cùng kỳ.

Điều đó có nghĩa là Fed đang đứng trước một lựa chọn không dễ dàng: tăng lãi suất để củng cố niềm tin chống lạm phát, hay chờ thêm dữ liệu để tránh gây thêm sức ép lên thị trường lao động.

Scott Bessent, Bộ trưởng Tài chính Mỹ, cho rằng những biến động giá hiện nay có thể mang đặc điểm của một cú sốc nguồn cung. Theo ông, trong trường hợp đó, Fed thường không cần tăng lãi suất trừ khi xuất hiện các tác động lan truyền sang những vòng giá tiếp theo.

Quan điểm này đặc biệt đáng chú ý khi giá dầu tăng trở lại do căng thẳng địa chính trị. Nếu cú tăng giá năng lượng chủ yếu mang tính tạm thời, việc sử dụng lãi suất để phản ứng quá mạnh có thể tạo ra chi phí không cần thiết cho nền kinh tế.

Cuộc bỏ phiếu tháng 7 cho thấy Fed chưa có đồng thuận tăng lãi suất

Một chỉ dấu quan trọng khác nằm ngay trong cuộc họp FOMC tháng 7.

Ngày 29/7, Fed quyết định giữ lãi suất quỹ liên bang trong khoảng 3,50%-3,75%, với tỷ lệ biểu quyết 9-3. Ba thành viên muốn tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm, trong khi đa số ủng hộ giữ nguyên. Kevin Warsh nằm trong nhóm bỏ phiếu giữ nguyên lãi suất.

Andrew Hollenhorst, chuyên gia kinh tế của Citigroup, vì vậy đánh giá những phát biểu cứng rắn hơn của Warsh tại Jackson Hole mới chỉ thể hiện sự dịch chuyển nhẹ theo hướng thắt chặt.

Ông cho rằng các dữ liệu sau cuộc họp tháng 7 chưa tạo ra sự đồng thuận mới để tăng lãi suất. Ngược lại, lạm phát đã có dấu hiệu hạ nhiệt trong khi tuyển dụng chậm lại.

“Các dữ liệu kể từ thời điểm đó cho thấy lạm phát đã hạ nhiệt và đà tuyển dụng chậm lại. Sẽ không có sự đồng thuận để tăng lãi suất vào tháng 9”, Andrew Hollenhorst nhận định.

Hai bộ dữ liệu có thể quyết định cuộc chơi

Vì vậy, báo cáo việc làm tháng 8 ngày 4/9 và CPI tháng 8 ngày 11/9 sẽ là hai mảnh ghép đặc biệt quan trọng trước khi FOMC nhóm họp vào ngày 15-16/9.

Nếu việc làm tiếp tục suy yếu trong khi lạm phát giảm tốc, lập luận ủng hộ việc giữ nguyên lãi suất sẽ mạnh lên đáng kể.

Ngược lại, nếu thị trường lao động vẫn đủ sức chống chịu và CPI cho thấy áp lực giá chưa giảm như kỳ vọng, phe muốn tăng lãi suất sẽ có thêm cơ sở để yêu cầu Fed hành động.

Đây cũng là lý do Bank of America vẫn duy trì quan điểm tương đối “diều hâu”, với dự báo còn ba đợt tăng lãi suất trong thời gian tới. Chuyên gia kinh tế Aditya Bhave cho rằng bài phát biểu tại Jackson Hole đã nâng tiêu chuẩn để Fed quyết định giữ nguyên lãi suất.

“Đối với chúng tôi, điểm mấu chốt là ông Warsh đã nâng cao tiêu chuẩn để quyết định giữ nguyên lãi suất”, Aditya Bhave nhận định.

Tuy nhiên, giữa một mức lạm phát chưa đạt mục tiêu và một thị trường lao động đang mất đà, Fed vẫn phải cân nhắc chi phí của cả hai lựa chọn.

Do đó, câu hỏi lớn nhất trước cuộc họp tháng 9 không đơn thuần là Fed “diều hâu” hay “bồ câu”. Vấn đề là dữ liệu mới sẽ đủ mạnh để biến thông điệp cứng rắn của Kevin Warsh thành một quyết định tăng lãi suất hay không.

Hiện tại, Fed vẫn chưa đưa ra cam kết về một đợt tăng lãi suất trong tháng 9. Và với lịch công bố dữ liệu dày đặc ngay trước cuộc họp, cánh cửa cho cả hai khả năng vẫn đang mở.