APEC 2026 có thể là dịp diễn ra cuộc gặp ba bên Trung Quốc - Mỹ - Nga

Một cố vấn cấp cao của Nga ngày 2/9 cho biết khả năng Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin tiến hành một cuộc gặp ba bên bên lề Hội nghị cấp cao Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) sắp tới đã được thảo luận.

Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến sẽ có cuộc gặp cấp cao tại APEC 2026, tổ chức tại Trung Quốc

Theo kế hoạch, lãnh đạo 21 nền kinh tế thành viên APEC sẽ nhóm họp tại Thâm Quyến, trung tâm kinh tế ở miền nam Trung Quốc, trong hai ngày 18 và 19/11. Sự kiện này được cho là có thể tạo thêm cơ hội để ông Tập Cận Bình và ông Donald Trump gặp nhau trong năm nay.

Trả lời câu hỏi trên truyền hình nhà nước Nga về khả năng diễn ra cuộc gặp như vậy, cố vấn Điện Kremlin Yuri Ushakov xác nhận vấn đề này đã được trao đổi.

Ông Ushakov đưa ra phát biểu trên từ Bishkek, thủ đô Kyrgyzstan, nơi diễn ra hội nghị thượng đỉnh kéo dài hai ngày của Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) do Trung Quốc dẫn dắt, với sự tham dự của ông Tập Cận Bình và ông Vladimir Putin. Hội nghị kết thúc ngày 2/9.

Tổng thống Nga Vladimir Putin hồi tháng 5 đã xác nhận ý định tham dự Hội nghị cấp cao APEC, trong khi Tổng thống Mỹ Donald Trump chưa đưa ra thông báo tương tự. Việc ông Trump có mặt tại sự kiện này được cho là có thể phụ thuộc một phần vào khả năng ông Tập Cận Bình tham dự Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20), dự kiến diễn ra ngày 14 và 15/12 tại khu nghỉ dưỡng sân golf Doral của Tổng thống Mỹ ở bang Florida.

Theo ông Ushakov, trong trường hợp các điều kiện nêu trên được đáp ứng, ba nhà lãnh đạo có thể gặp nhau.

Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington D.C chưa phản hồi ngay yêu cầu bình luận. Trong khi đó, người phát ngôn Nhà Trắng Anna Kelly cho biết phía Mỹ hiện chưa có thông báo nào về việc Tổng thống Trump tham dự APEC.

Dù ông Trump nhiều lần đưa ra những nhận xét tích cực về ông Tập Cận Bình, quan hệ song phương Mỹ - Trung vẫn tiếp tục đối mặt nhiều căng thẳng.

Ông Ushakov cho biết Tổng thống Putin dự kiến tham dự Hội nghị cấp cao APEC và có thể tiến hành các cuộc trao đổi với cả ông Tập Cận Bình và ông Donald Trump, dưới hình thức song phương hoặc chung.

Tuy nhiên, một số nhà phân tích Mỹ nhận định rằng cuộc gặp ba bên, nếu diễn ra, có thể tác động bất lợi tới các liên minh lâu dài của Washington.

Chuyên gia cấp cao Zack Cooper thuộc Viện Doanh nghiệp Mỹ cho rằng ông Trump có thể coi chuyến đi Thâm Quyến là cơ hội gặp gỡ những nhà lãnh đạo mà ông đánh giá cao. Theo ông Cooper, điều này có thể phát đi thông điệp gây quan ngại đối với các đồng minh và đối tác của Mỹ, trong bối cảnh ông Trump tiếp tục chỉ trích nhiều đồng minh thân cận của Washington, từ Canada, châu Âu đến Hàn Quốc.

Ông Cooper nhận định thêm rằng diễn biến này có thể hỗ trợ Bắc Kinh và Moscow trong nỗ lực lâu dài nhằm làm suy yếu quan hệ giữa Mỹ và phương Tây, đồng thời ảnh hưởng tới sự đoàn kết của các nước phương Tây.

Theo ông Cooper, điều đó có thể thúc đẩy nhiều đồng minh của Mỹ tìm cách giảm phụ thuộc vào Washington, đồng thời khuyến khích Nga và Trung Quốc gia tăng sức ép đối với các liên minh này. Ông cho rằng đây là một khả năng đáng quan ngại.

Một yếu tố quan trọng có thể được ông Trump cân nhắc khi xem xét việc tham dự Hội nghị cấp cao APEC là khả năng Chủ tịch Triều Tiên Kim Jong-un đồng ý gặp ông.

Cuối tháng trước, ông Trump nói với báo giới rằng ông dự kiến gặp ông Kim Jong-un trong năm nay, đồng thời nêu thông tin Triều Tiên sở hữu 57 vũ khí hạt nhân.

Ông Trump không cho biết mục tiêu của cuộc gặp với ông Kim Jong-un có phải là vấn đề phi hạt nhân hóa Triều Tiên hay không. Ông đồng thời tiếp tục so sánh cách tiếp cận của mình với các cựu Tổng thống Mỹ Joe Biden và Barack Obama. Theo ông Trump, ông không muốn đi sâu vào vấn đề này, song khẳng định quan hệ giữa ông và nhà lãnh đạo Triều Tiên là tốt. Ông cũng cho rằng ông Kim không có thiện cảm với các cựu Tổng thống Biden và Obama, nhưng có thái độ tích cực đối với ông.

Jeremy Chan, nhà phân tích cấp cao của công ty tư vấn Eurasia Group, nhận định sự không hài lòng gần đây của ông Trump đối với Hàn Quốc, thể hiện qua quyết định rút ngắn cuộc tập trận quân sự Ulchi Freedom Shield giữa Mỹ và Hàn Quốc vào giữa tháng 8, có thể là một trong những động lực thúc đẩy ông tiếp cận Bình Nhưỡng.

Ông Trump được cho là không hài lòng trước việc Seoul chậm thực hiện cam kết đầu tư 350 tỷ USD vào Mỹ và giảm thặng dư thương mại, vấn đề đang được Tổng thống Mỹ đặc biệt chú trọng.

Theo ông Chan, có nhiều yếu tố có thể khiến ông Trump không hài lòng; nhà phân tích này cho rằng trong một số khía cạnh, ông Trump còn khó đoán hơn cả ông Kim Jong-un.

Các nhà phân tích cho rằng ông Tập Cận Bình có thể đóng vai trò trung gian trước bất kỳ cuộc gặp nào giữa ông với ông Trump và ông Putin vào cuối năm nay, dù tại APEC hay G20.

Trong một báo cáo, công ty tư vấn Scowcroft Group nhận định ông Tập Cận Bình có thể đề xuất vai trò trung gian cho một cuộc gặp ba bên. Báo cáo cho rằng do ông Trump từng đề cập khả năng mời ông Putin, phía Trung Quốc có thể gợi ý hỗ trợ đưa nhà lãnh đạo Nga tham gia cuộc gặp.

Kevin Nealer, đối tác tại Scowcroft Group và là một trong những tác giả báo cáo, cho rằng quyết định mời Bộ trưởng Tài chính Nga Anton Siluanov tham dự G20 trong tuần này cũng là một tín hiệu đáng lo ngại.

Theo ông Nealer, bốn năm sau khi Nga triển khai chiến dịch quân sự tại Ukraine, việc cho phép một Bộ trưởng Tài chính Nga đang chịu trừng phạt tham dự cuộc họp G20 do Mỹ tổ chức đã đi ngược lại lợi ích của Washington. Ông cho rằng việc tạo điều kiện cho Nga trong bối cảnh này, nhưng không đạt được nhượng bộ tương ứng, là điều khó lý giải.