Phá đường dây "phù phép" phân bón ngoại giả, quy mô 159 tỷ đồng: Bài học đắt giá cho hệ thống đại lý kinh doanh

Vợ chồng bà Võ Thị Kim Thúy và ông Dương Hồng Sơn (mặc thường phục) nghe Công an tống đạt quyết định khởi tố bị can (Ảnh: Công an tỉnh Đắk Lắk).

Sáng ngày 1/10/2026, tại buổi họp báo của Công an tỉnh Đắk Lắk, Thượng tá Nguyễn Thanh Hải, Trưởng Phòng Tham mưu Công an tỉnh đã chính thức công bố thông tin chi tiết về vụ án sản xuất, buôn bán phân bón giả với số lượng đặc biệt lớn, liên quan đến hàng loạt pháp nhân doanh nghiệp tại nhiều tỉnh, thành phố trên cả nước.

Lật tẩy chiêu trò "phù phép" xuất xứ để ăn chênh lệch giá

Kết quả điều tra bước đầu của Cơ quan Cảnh sát điều tra (CSĐT) Công an tỉnh Đắk Lắk vạch trần một phương thức gian lận thương mại hết sức tinh vi. Lợi dụng sự chênh lệch giá sâu giữa các loại phân bón có cùng công thức nhưng khác quốc gia sản xuất, các đối tượng đã thiết lập một chuỗi cung ứng bất chính nhằm trục lợi từ lòng tin của người tiêu dùng và hệ thống đại lý.

Nhóm này đã thu mua, nhập khẩu các dòng phân bón giá thành thấp từ Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc, Úc và Hà Lan. Sau đó, toàn bộ sản phẩm được đưa về kho để thay đổi bao bì, nhãn mác, dán tem phụ và "hô biến" thành phân bón có xuất xứ từ Bỉ - quốc gia vốn có giá thành sản phẩm cao vượt trội trên thị trường. Bằng thủ đoạn này, mỗi kilôgam phân bón giả được bán ra giúp các đối tượng đút túi khoản chênh lệch trung bình từ 4.100 - 4.300 đồng/kg.

Tính từ năm 2025 đến khi bị triệt phá, đường dây này đã bán ra thị trường hơn 24.240 tấn phân bón mang nhãn xuất xứ Bỉ, với tổng doanh thu trên 159 tỷ đồng. Đáng phẫn nộ, trong hàng vạn tấn hàng hóa đó, chỉ có vỏn vẹn 461 tấn là hàng thật nhập từ Bỉ, còn lại gần 24.000 tấn là hàng "gắn mác giả" nhằm thu lợi bất chính hơn 60 tỷ đồng.

Những người trong đường dây sản xuất, buôn bán phân bón giả (mặc thường phục) cùng bị khởi tố (Ảnh: Công an tỉnh Đắk Lắk).

Hàng loạt lãnh đạo doanh nghiệp tra tay vào còng số 8

Đến thời điểm hiện tại, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Đắk Lắk đã quyết liệt bóc gỡ toàn bộ các mắt xích chủ chốt, khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam nhiều lãnh đạo doanh nghiệp liên quan, trong đó có Võ Thị Kim Thúy - Giám đốc Công ty TNHH Phân bón Khánh Thư (trụ sở tại phường Cầu Kiệu, thành phố Hồ Chí Minh) - một trong những đầu mối điều hành chính; Dương Văn Tuấn - Đại diện Công ty TNHH Nông nghiệp Blue Zone (phường Hố Nai, thành phố Đồng Nai); Phạm Thị Thanh Đẹp (47 tuổi) - Giám đốc Công ty TNHH SX XNK Con Ngựa Xanh (Cụm công nghiệp Quốc Quang Long An, xã Thạnh Lợi, tỉnh Long An) - mắt xích mới nhất bị tra tay vào còng số 8 ngày 25/9.

Quá trình khám xét khẩn cấp tại 5 công ty, trụ sở làm việc và các đại lý trên toàn quốc, lực lượng công an đã thu giữ gần 627 tấn phân bón giả thành phẩm cùng 957 tấn nguyên liệu, chặn đứng dòng hàng lậu chực chờ tuồn ra thị trường.

Rủi ro hệ thống: Hơn 200 đại lý dính "bẫy" rủi ro pháp lý và thương hiệu

Dưới góc nhìn quản trị kinh doanh, hệ lụy nghiêm trọng nhất của vụ án chính là việc có đến khoảng 200 doanh nghiệp, đại lý tại Đắk Lắk, Gia Lai, Lâm Đồng, Đồng Tháp, thành phố Hồ Chí Minh và Đồng Nai đã vô tình hoặc hữu ý tiêu thụ nguồn hàng giả này với tổng trị giá hóa đơn lên tới 154,5 tỷ đồng.

Việc kinh doanh hàng giả không chỉ khiến các đại lý đối mặt với án phạt nặng từ pháp luật, bị tịch thu tang vật mà quan trọng hơn là hủy hoại hoàn toàn uy tín thương hiệu đã gầy dựng nhiều năm đối với bà con nông dân. Khi niềm tin tiêu dùng bị phá vỡ, thiệt hại kinh tế đối với các tổng kho và đại lý tuyến dưới là không thể đong đếm.