Iran đã bắt đầu đàm phán với một số công ty Nhật Bản trong khuôn khổ cơ chế miễn trừ trừng phạt của Mỹ, cho phép Tehran nối lại hoạt động bán dầu. Tuy nhiên, các khách hàng tiềm năng vẫn muốn thời hạn miễn trừ được kéo dài hơn, đồng thời cần thêm bảo đảm về an toàn hàng hải, ba nguồn tin từ Iran và phương Tây cho biết.
Cơ chế miễn trừ này là một phần trong tiến trình đàm phán hòa bình kéo dài 60 ngày giữa Tehran và Washington, được ban hành ngày 22/6 và dự kiến hết hạn ngày 21/8.
 |
| Nhật Bản cân nhắc nối lại nhập khẩu dầu thô Iran |
Theo hai nguồn tin Iran, ba doanh nghiệp mua dầu của Nhật Bản đang xem xét khả năng nhập khẩu dầu thô từ Iran, đánh dấu lần đầu tiên kể từ năm 2019. Các nguồn tin đề nghị giấu tên do tính nhạy cảm của vấn đề.
Một nguồn tin trong ngành năng lượng phương Tây am hiểu vấn đề cho biết, giới chức Nhật Bản và Iran hiện đang ở giai đoạn trao đổi ban đầu về khả năng nối lại các thương vụ dầu mỏ.
Một quan chức Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản (METI) - cơ quan phụ trách giám sát hạ tầng cung ứng nhiên liệu - cho biết ông chưa nắm được thông tin về vấn đề này.
Bộ Ngoại giao Nhật Bản và Bộ Tài chính Mỹ chưa lập tức phản hồi đề nghị bình luận của Reuters.
Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ và các nước châu Âu đã dừng mua dầu Iran sau khi các lệnh trừng phạt của Mỹ được siết chặt, kể từ thời điểm Tổng thống Mỹ Donald Trump rút Washington khỏi thỏa thuận hạt nhân với Iran năm 2018.
Trong những năm gần đây, Trung Quốc vẫn là khách hàng mua dầu chủ chốt của Iran.
Một quan chức khác của METI từng nói với Reuters hồi tháng 6 rằng bất kỳ giao dịch mua dầu nào của Nhật Bản cũng sẽ do các doanh nghiệp tư nhân quyết định. Tuy nhiên, quan chức này cho biết chưa rõ các thỏa thuận có thể được triển khai hay không, do vướng thời gian vận chuyển và các hợp đồng hiện hữu.
Vị quan chức này nhấn mạnh, an toàn cho các chuyến tàu chở dầu cũng là yếu tố cần được bảo đảm.
Một quan chức cấp cao Iran cho rằng mọi thỏa thuận đều cần Mỹ gia hạn cơ chế miễn trừ hiện nay, do hành trình vận chuyển giữa Nhật Bản và Iran mất nhiều thời gian.
Theo quan chức này, dầu sẽ được bốc tại đảo Kharg của Iran và vận chuyển bằng các tàu chở dầu do Nhật Bản vận hành.
Một quan chức cấp cao Bộ Dầu mỏ Iran nói với Reuters rằng Công ty Dầu khí Quốc gia Iran (NIOC) đã tiếp cận các khách hàng truyền thống, trong đó có Nhật Bản, đồng thời cho biết nếu một thỏa thuận hòa bình được ký kết và các lệnh trừng phạt được dỡ bỏ, Tehran mong muốn các khách hàng này nối lại mua dầu. Bộ Dầu mỏ Iran chưa phản hồi đề nghị bình luận.
Hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz hiện vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro. Triển vọng vận hành tuyến hàng hải chiến lược này sau khi Tehran và Washington đạt được một thỏa thuận hòa bình lâu dài cũng còn chưa rõ ràng.
Tuần trước, một tàu container đã bị lực lượng Iran tấn công tại eo biển Hormuz. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran sau đó tuyên bố mọi chuyến đi qua eo biển này đều cần được lực lượng này chấp thuận trước.
Cơ quan vận tải biển của Liên Hợp Quốc ước tính có khoảng 80 quả thủy lôi đang trôi nổi quanh khu vực trung tâm của tuyến đường thủy này.
Một quan chức cấp cao tại một nhà máy lọc dầu lớn của Nhật Bản nhận định, việc thu xếp bảo hiểm sẽ là thách thức lớn nhất đối với các chuyến hàng như vậy.
Theo các nguồn tin thương mại và giới phân tích, cơ chế miễn trừ trừng phạt tạm thời hiện nay của Mỹ khó có thể tạo ra làn sóng đặt hàng mới từ các nhà máy lọc dầu châu Á, vốn đang có lượng tồn kho dồi dào. Trong bối cảnh đó, các nhà máy lọc dầu độc lập của Trung Quốc nhiều khả năng vẫn là nhóm khách hàng mua dầu Iran chủ yếu.
