Chủ nhật 24/05/2026 23:08
Hotline: 024.355.63.010
Góc nhìn Chuyên gia

Mức giảm trừ gia cảnh đã quá lạc hậu và cần khẩn trương tháo gỡ

06/02/2023 09:04
Việc quy định mốc thời điểm CPI thay đổi 20% khiến phải mất tới 5-7 năm mức giảm trừ gia cảnh mới được đổi một lần. Chính sách có độ trễ lớn nên người dân luôn chịu thiệt. Vì vậy, theo TS Lê Xuân Sang - Phó Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, mức giảm
Ảnh minh họa
Người dân làm thủ tục nộp thuế.

Mới đây, Tổng cục Thuế công bố thuế thu nhập cá nhân năm 2022 cả nước đạt 166.733 tỉ đồng, tăng 27% so với cùng kỳ năm 2021 và đạt 138% dự toán, tức vượt thu tới 48.658 tỉ đồng. Trong 10 năm qua, số thu thuế thu nhập cá nhân đã tăng gấp 3,6 lần, đạt mức kỷ lục vào năm 2022. Có thể thấy nguồn thu thuế thu nhập cá nhân luôn cao và vượt dự toán. Trong khi đó, đời sống của người nộp thu nhập cá nhân, đặc biệt là nhóm đối tượng làm công ăn lương còn gặp rất nhiều khó khăn. Điều này có thể thấy mức giảm trừ gia cảnh đã quá lạc hậu so với thực tế.

Người làm công không đủ chi phí thì không thể tích lũy, muốn mua xe phải trả góp, muốn mua nhà phải trả lãi… Theo Nghị quyết số 954/2020/UBTVQH14 thì kể từ giữa năm 2020, mức giảm trừ đối với đối tượng nộp thuế là 11 triệu đồng/tháng, người phụ thuộc là 4,4 triệu đồng/tháng là quá thấp so với mức sống hiện nay. Thế nhưng, Bộ Tài chính đang “thủng thỉnh” đưa vào dự thảo sửa đổi Luật thuế TNCN dự kiến trình Quốc hội thông qua vào năm 2025. Có nghĩa là người lao động phải chờ dài cổ, và trong quá trình chờ thì dù nghèo vẫn nộp thuế.

Ảnh minh họa
Nhà nước cần sớm sửa đổi các quy định pháp luật về thuế TNCN, làm sao để NLĐ tái tạo sức lao động, động viên họ làm việc và có tích lũy để đảm bảo cuộc sống là điều cấp bách.

Vì vậy, nhiều chuyên gia cho rằng, cần cấp thiết thay đổi luật thuế thu nhập cá nhân càng sớm càng tốt để phù hợp với biến động thực tế, để người dân đỡ chật vật hơn trong cuộc sống.

Hiện đề xuất sửa đổi một loạt quy định của Luật thuế thu nhập cá nhân đang được xã hội đặc biệt quan tâm. Cụ thể, Bộ Tư pháp cho rằng nếu dự kiến đến 2026, Luật thuế thu nhập cá nhân sửa đổi có hiệu lực thi hành thì cũng có thể nghiên cứu sửa đổi nâng mức giảm trừ gia cảnh và cắt giảm 2 bậc thuế trong tính thuế thu nhập cá nhân từ 7 bậc xuống còn 5 bậc. Đề xuất này được nhiều chuyên gia đánh giá là phù hợp với những thay đổi về đời sống người dân trong thực tế.

TS Lê Xuân Sang - Phó Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam cho rằng quy định nộp thuế thu nhập cá nhân hiện nay còn nhiều bất cập về yếu tố công bằng mang tính tương đối giữa các nhóm lao động, giữa thu nhập theo vị trí địa lý. Lương của người lao động được phân chia rất cụ thể, thành bốn vùng khác nhau, với mức chênh lệch khá tương đối; giả thiết là với cùng một mức thu nhập nhưng ở các địa bàn khác nhau thì mức giảm trừ gia cảnh với người phụ thuộc cũng nên khác nhau. Ở vùng sâu, vùng xa, mức giảm trừ gia cảnh với người lao động là 11 triệu, người phụ thuộc là 4,4 triệu, có thể dư dả, nhưng ở vùng thành thị - nơi có mức sống cao, mọi thứ đều đắt đỏ thì mức giảm trừ gia cảnh như vậy là không đủ sống.

Trong khi trên thực tế, chính sách thuế tại nhiều quốc gia cũng không cào bằng mức giảm trừ gia cảnh, một phần do họ xác định và khấu trừ được chi phí đầu vào của người dân nhờ thanh toán không tiền mặt phát triển.

Theo ông Sang, đã đến lúc, Bộ Tài chính cần thay đổi cách tính mức thuế thu nhập cá nhân. Trong việc điều chỉnh trước hết dựa vào tính thời đại, thực tiễn, công bằng, thực thi. Sau đó, tính đến lợi ích hài hòa của các thành phần trong xã hội. Trong mấy năm vừa qua, khi tình hình dịch bệnh kéo dài, thu nhập của người dân giảm sút, rất nhiều người lao động bị ảnh hưởng việc duy trì mức thuế thu nhập cá nhân, đặc biệt mức giảm trừ gia cảnh đã quá lạc hậu như hiện nay là bất cập cần khẩn trương tháo gỡ.

"Nếu chỉ giảm 2 bậc trong biểu thuế lũy tiến từng phần là không đủ, vì chỉ giải quyết cho nhóm thu nhập cao. Do vậy song song với biện pháp này cần xem xét mức giảm trừ gia cảnh, vì mức 11 triệu đồng/tháng với người lao động và 4,4 triệu đồng/tháng cho người phụ thuộc đã quá lạc hậu trong bối cảnh hiện nay, cần thiết phải điều chỉnh theo hướng mức giảm trừ không cố định mà tính bằng 4 - 5 lần lương tối thiểu vùng. Bên cạnh mức giảm trừ gia cảnh cần giảm trừ thêm các chi phí hợp lý khác như tiền học phí cho con, tiền khám chữa bệnh, lãi vay mua căn nhà đầu tiên", ông Nguyễn Đức Nghĩa - Giám đốc Trung tâm Tư vấn pháp luật (Hiệp hội Doanh nghiệp TPHCM) kiến nghị.

Lâm Nghi (t/h)

Bài liên quan
Tin bài khác
Chú trọng phân chia lại lợi ích phát triển khi sửa đổi Luật Đất đai

Chú trọng phân chia lại lợi ích phát triển khi sửa đổi Luật Đất đai

Làn sóng triển khai hàng loạt siêu dự án hạ tầng và đô thị đang đặt ra yêu cầu cấp bách về việc thay đổi hành lang pháp lý đất đai. Những xung đột khiếu nại dai dẳng từ thực tế cho thấy, cốt lõi của vấn đề nằm ở sự bất bình đẳng trong phân chia lợi ích phát triển giữa doanh nghiệp và người dân. Việc sửa đổi Luật Đất đai lần này được kỳ vọng sẽ loại bỏ tư duy áp đặt, kiến tạo các cơ chế dịch chuyển đất đai công bằng để không đẩy người dân vào thế chịu thiệt.
Chuyên gia: “Một mô hình phát triển tốt là mô hình không để người dân đứng bên lề của sự phát triển”

Chuyên gia: “Một mô hình phát triển tốt là mô hình không để người dân đứng bên lề của sự phát triển”

Trong bối cảnh đô thị hóa diễn ra nhanh chóng, mô hình tái tạo sinh kế của Vingroup tại siêu dự án Khu đô thị Thể thao Quốc tế Hà Nội được đánh giá là bước đi tiên phong, giúp hàng vạn người dân địa phương không đứng ngoài, mà trở thành chủ thể của chính quá trình phát triển. TS. Nguyễn Sĩ Dũng, Nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, chia sẻ về ý nghĩa sâu xa của cách làm này và lý do nó nên được nhân rộng.
PGS. TS Nguyễn Hữu Huân: Tài chính hàng hải – trụ cột chiến lược hút 300 tỷ USD mỗi năm

PGS. TS Nguyễn Hữu Huân: Tài chính hàng hải – trụ cột chiến lược hút 300 tỷ USD mỗi năm

PGS.TS Nguyễn Hữu Huân chia sẻ IFC Việt Nam đặt mục tiêu thu hút 300 tỷ USD giao dịch tài chính hàng hải mỗi năm, từng bước định vị vai trò trung tâm tài chính mới của khu vực.
TS. Hồng Duyên: Cuộc chơi đã thay đổi luật – doanh nghiệp Việt không còn quyền trì hoãn lựa chọn

TS. Hồng Duyên: Cuộc chơi đã thay đổi luật – doanh nghiệp Việt không còn quyền trì hoãn lựa chọn

Có những thay đổi đến rất chậm khiến người ta không nhận ra, nhưng cũng có những thay đổi chỉ cần một văn bản, một thuật toán hay một dòng dữ liệu xuất hiện là cả cuộc chơi lập tức khác đi. Tiến sĩ Hồng Duyên, chuyên gia nguồn nhân lực cho biết: “Từ ngày 01/6/2026, chỉ cần sai một ký tự trong hồ sơ, hệ thống hải quan Trung Quốc có thể tự động từ chối cả một lô hàng mà không có bất kỳ ngoại lệ nào. Nhưng câu chuyện thực sự không nằm ở thủ tục hải quan. Điều đáng suy ngẫm hơn là: thế giới đang bước vào thời kỳ mà quan hệ, kinh nghiệm và sự linh hoạt kiểu cũ liệu còn là lợi thế đủ mạnh?”
TS. Cấn Văn Lực: Chuyển đổi số và tài chính xanh định hình tương lai thị trường Việt

TS. Cấn Văn Lực: Chuyển đổi số và tài chính xanh định hình tương lai thị trường Việt

TS. Cấn Văn Lực nhận định chuyển đổi số, tài chính xanh và cải cách giám sát sẽ định hình thị trường tài chính Việt Nam, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết về quản trị rủi ro và bảo vệ người tiêu dùng.
TS. Nguyễn Văn Đính: Nhà ở xã hội sẽ dẫn dắt thị trường bất động sản bền vững

TS. Nguyễn Văn Đính: Nhà ở xã hội sẽ dẫn dắt thị trường bất động sản bền vững

TS. Nguyễn Văn Đính - Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, Chủ tịch Liên Chi hội, Hội Môi giới BĐS Việt Nam cho rằng, nhà ở xã hội đang nổi lên như trụ cột ổn định của thị trường bất động sản, đặc biệt tại miền Trung - Tây Nguyên, nơi nhu cầu ở thực tăng mạnh nhưng nguồn cung vẫn còn nhiều hạn chế.
AI trở thành “vũ khí sống còn” của doanh nghiệp Việt trong cuộc đua năng suất

AI trở thành “vũ khí sống còn” của doanh nghiệp Việt trong cuộc đua năng suất

AI đang trở thành yếu tố sống còn giúp doanh nghiệp Việt tối ưu vận hành, giảm chi phí và tăng tốc nghiên cứu phát triển trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng khốc liệt.
Nghịch lý "kho báu" 3,5 triệu tấn đất hiếm Việt Nam

Nghịch lý "kho báu" 3,5 triệu tấn đất hiếm Việt Nam

Báo cáo năm 2026 của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) xác định Việt Nam nắm giữ mỏ vàng chiến lược với 3,5 triệu tấn đất hiếm, vượt qua cả Mỹ. Thế nhưng, đằng sau con số hào nhoáng này lại là thực trạng bế tắc về công nghệ, thu hồi giấy phép và những đại án hình sự liên quan đến buôn lậu, khai thác lậu của các doanh nghiệp được giao trọng trách mở đường.
Vì sao TS. Cấn Văn Lực gọi IFC tại TP. Hồ Chí Minh là “cơ hội kim cương”?

Vì sao TS. Cấn Văn Lực gọi IFC tại TP. Hồ Chí Minh là “cơ hội kim cương”?

Nghị quyết 260 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù cùng định hướng xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế (IFC) không đơn thuần là một gói ưu đãi mới dành cho thành phố lớn nhất cả nước. Theo TS. Cấn Văn Lực, Thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính - tiền tệ Quốc gia, thì đây là bước chuyển chiến lược nhằm tái định vị vai trò của TP. Hồ Chí Minh trong chuỗi tài chính – thương mại khu vực, đồng thời mở ra “cơ hội kim cương” để Việt Nam bước sang mô hình tăng trưởng mới.
PGS. TS Trần Đình Thiên: Kinh tế tư nhân phải trở thành trụ cột đưa Việt Nam trở thành cường quốc

PGS. TS Trần Đình Thiên: Kinh tế tư nhân phải trở thành trụ cột đưa Việt Nam trở thành cường quốc

PGS.TS Trần Đình Thiên nhấn mạnh kinh tế tư nhân cần giữ vai trò trụ cột, với các tập đoàn lớn dẫn dắt, tạo động lực tăng trưởng và nâng tầm vị thế Việt Nam trên bản đồ kinh tế toàn cầu.
Chuyên gia Marketing phân tích: Vì sao tỷ phú Elon Musk xóa sổ đội marketing của Tesla?

Chuyên gia Marketing phân tích: Vì sao tỷ phú Elon Musk xóa sổ đội marketing của Tesla?

Khi Elon Musk tuyên bố giải tán toàn bộ đội ngũ marketing của Tesla chỉ sau bốn tháng hoạt động với lý do quảng cáo “quá đại trà, có thể là của bất kỳ hãng xe nào”, câu chuyện lập tức tạo ra tranh cãi lớn trong giới marketing toàn cầu. Nhiều người cho rằng đây chỉ là một quyết định cảm tính quen thuộc của vị tỷ phú nổi tiếng thất thường và cực đoan trong quản trị. Nhưng cũng có không ít chuyên gia xem đây là một “tuyên ngôn thương hiệu” rất đáng suy ngẫm của Tesla trong thời đại mà sự khác biệt trở thành yếu tố sống còn.
Vì sao chuyên gia quốc tế đánh giá cao thay đổi tư duy kinh tế của Việt Nam?

Vì sao chuyên gia quốc tế đánh giá cao thay đổi tư duy kinh tế của Việt Nam?

Trong nhiều năm, khi nói về môi trường kinh doanh, phần lớn doanh nghiệp thường quan tâm tới thuế suất, thủ tục hành chính hay khả năng tiếp cận vốn. Nhưng hiện nay, một thay đổi sâu hơn và mang tính chiến lược hơn đang âm thầm diễn ra tại Việt Nam, tư duy điều hành kinh tế đang chuyển mạnh từ “quản lý doanh nghiệp” sang “kiến tạo môi trường để doanh nghiệp phát triển dài hạn”.
Doanh nghiệp nhỏ và vừa tìm đường sống trong làn sóng chuyển đổi số mạnh mẽ

Doanh nghiệp nhỏ và vừa tìm đường sống trong làn sóng chuyển đổi số mạnh mẽ

Tại Diễn đàn Lãnh đạo Doanh nghiệp trẻ Việt Nam 2026, câu chuyện chuyển đổi số không còn là tăng trưởng đột phá mà là bài toán sống còn, khi doanh nghiệp nhỏ và vừa buộc phải thích nghi để tồn tại và phát triển bền vững.
TS. Lê Duy Bình: FDI thế hệ mới mở đường nâng tầm doanh nghiệp Việt

TS. Lê Duy Bình: FDI thế hệ mới mở đường nâng tầm doanh nghiệp Việt

Theo TS. Lê Duy Bình - Giám đốc Economica Việt Nam, FDI thế hệ mới không chỉ mang vốn mà còn là cơ hội nâng cấp doanh nghiệp Việt, thúc đẩy tăng trưởng xanh và gia tăng kết nối sâu với chuỗi cung ứng toàn cầu.
Chuyên gia hé lộ phân tích chiến lược thật sự của VinFast

Chuyên gia hé lộ phân tích chiến lược thật sự của VinFast

Giữa lúc xuất hiện nhiều thông tin liên quan đến việc lãnh đạo VinFast bán nhà máy, thoái vốn khỏi mảng sản xuất và tái cấu trúc hoạt động, thị trường lập tức dấy lên nhiều tranh luận trái chiều. Có ý kiến cho rằng đây là tín hiệu của áp lực tài chính ngày càng lớn trong ngành xe điện. Tuy nhiên, ở một góc nhìn khác, nhiều chuyên gia nhận định đây có thể là bước chuyển chiến lược của VinFast từ mô hình sản xuất truyền thống sang mô hình công nghệ – hệ sinh thái toàn cầu.