Magie và vitamin D: Không phải cứ uống chung là tốt

Kết hợp magie và vitamin D đúng cách cho người trưởng thành

Kết hợp magie và vitamin D chỉ thực sự có ý nghĩa khi cơ thể có nhu cầu, không phải vì đây là một "bộ đôi" nên uống theo phong trào.

Magie liên quan đến vitamin D ở khâu nào trong cơ thể?

Lời khuyên uống magie kèm vitamin D để "tăng hấp thu" xuất hiện phổ biến trên mạng xã hội và quảng cáo thực phẩm bổ sung, nhưng dễ khiến người ta hiểu nhầm về vị trí thật sự của magie. Vitamin D được hấp thu qua ruột non hoặc tổng hợp tại da, sau đó còn phải chuyển hóa qua gan và thận mới thành dạng cơ thể dùng được. Magie hỗ trợ chủ yếu ở bước chuyển hóa này, không quyết định việc hấp thu tại ruột. Nói cách khác, thiếu magie không làm vitamin D "vô tác dụng", nhưng có thể khiến quá trình chuyển hóa kém trơn tru hơn khi tình trạng thiếu đã rõ.

Vì sao chưa thể coi magie và vitamin D là một cặp bổ sung bắt buộc?

Có thể hình dung quá trình chuyển hóa vitamin D tại gan và thận như một dây chuyền nhiều công đoạn – magie không phải nguyên liệu chính, mà là công cụ hỗ trợ một số khâu. Thiếu công cụ này, dây chuyền không dừng hẳn nhưng chạy kém trơn tru hơn, rõ nhất ở người thiếu magie thật sự hoặc mắc bệnh thận mạn. Ở người khỏe mạnh, ăn uống đầy đủ, chưa có bằng chứng cho thấy cứ uống vitamin D là phải bổ sung thêm magie.

Nhóm dễ thiếu hai vi chất này cũng không trùng nhau: người ít ra nắng, lớn tuổi, béo phì hoặc giảm hấp thu chất béo dễ thiếu vitamin D hơn; người mắc bệnh tiêu hóa kéo dài, đái tháo đường type 2, lệ thuộc rượu hoặc dùng thuốc lâu dài dễ thiếu magie hơn. Một thử nghiệm năm 2018 trên 180 người cho thấy bổ sung magie có thể thay đổi một số chỉ số chuyển hóa vitamin D – nhưng đó là thay đổi trên xét nghiệm, chưa chứng minh giảm gãy xương hay bệnh tim mạch, và NIH cùng các tài liệu chuyên môn hiện hành cũng chưa khuyến cáo phối hợp bắt buộc.

Kết hợp magie và vitamin D thế nào để không thành dùng thừa?

Với phần lớn người khỏe mạnh, ưu tiên trước tiên vẫn là đủ chất qua bữa ăn: cá béo, lòng đỏ trứng, sữa tăng cường cho vitamin D; hạt, rau lá xanh, đậu và ngũ cốc nguyên cám cho magie. Không bắt buộc uống hai loại viên cùng lúc, quan trọng hơn là cơ thể có thật sự thiếu, tổng liều đang dùng bao nhiêu, và có bệnh nền hay thuốc dễ tương tác hay không.

Người cao tuổi, mắc bệnh thận, gan, tiêu hóa mạn hoặc đái tháo đường không nên mặc định cần bổ sung cả hai, mà nên hỏi bác sĩ trước khi xét nghiệm hoặc dùng thêm. Người suy giảm chức năng thận đặc biệt không nên tự uống magie vì cơ thể có thể không đào thải hết lượng dư. Nếu dùng sản phẩm bổ sung, cần kiểm tra lượng thực tế trong từng chế phẩm để tránh cộng dồn, và lưu ý magie có thể cản trở hấp thu một số kháng sinh và thuốc loãng xương – nên hỏi dược sĩ thay vì tự áp một mốc thời gian chung.

Tác dụng phụ của hai chất cũng khác nhau: magie liều cao thường gây tiêu chảy, buồn nôn hoặc đau bụng, đáng lo nhất ở người suy thận; vitamin D dùng quá mức kéo dài có thể gây tăng canxi máu, với dấu hiệu buồn nôn, táo bón, khát nhiều, tiểu nhiều, yếu cơ, lú lẫn hoặc rối loạn nhịp tim. Khi có dấu hiệu bất thường, cần ngừng tự dùng và đến cơ sở y tế để được đánh giá.

Điều cơ thể thật sự cần là đủ từng vi chất theo đúng nhu cầu, không phải chạy theo một "bộ đôi" nghe có vẻ khoa học. Kết hợp magie và vitamin D chỉ đúng khi đúng người, đúng lý do và đúng liều.