Thứ sáu 20/11/2026 17:11
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Lối sống

Dịch hạch thể phổi lây thế nào và có chữa được không?

Dịch hạch thể phổi chủ yếu lây qua giọt bắn khi tiếp xúc gần với người bệnh đang ho. Ngày nay, bệnh có thể chữa bằng kháng sinh thông dụng, và tỷ lệ hồi phục cao nếu được điều trị trong 24 giờ đầu từ khi có triệu chứng. Điều nguy hiểm nằm ở tốc độ: không điều trị, bệnh có thể gây tử vong chỉ trong một ngày.
Minh họa vi khuẩn dịch hạch thể phổi lây qua giọt bắn
Dịch hạch thể phổi lây thế nào và có chữa được không?

Thông tin về dịch hạch rò rỉ từ một phòng thí nghiệm ở Nga đang lan nhanh trên mạng xã hội, sau khi một nữ nhân viên Viện Nghiên cứu Chống dịch hạch Irkutsk (Siberia) qua đời đầu tháng 10. Cơ quan y tế Nga công bố chẩn đoán viêm phổi chưa rõ nguyên nhân, xét nghiệm chưa tìm thấy mầm bệnh liên quan đến công việc của cô. WHO cũng cho biết nguyên nhân tử vong chưa được xác nhận chính thức. Dù vậy, sự việc vẫn khiến nhiều người lo lắng về một căn bệnh tưởng đã lùi vào lịch sử.

Dịch hạch thể phổi lây từ người sang người ra sao?

Dịch hạch do vi khuẩn Yersinia pestis gây ra, loại vi khuẩn vốn sống ở động vật gặm nhấm nhỏ và bọ chét trên cơ thể chúng. Theo WHO, bệnh có ba thể. Thể hạch thường gặp nhất, do bọ chét đốt, làm hạch sưng đau. Thể nhiễm khuẩn huyết là khi vi khuẩn sinh sôi trong máu. Thể phổi xảy ra khi vi khuẩn vào tới phổi.

Trong ba thể, chỉ dịch hạch thể phổi lây thẳng từ người sang người. Khi người bệnh ho, vi khuẩn theo giọt bắn (những hạt đờm, nước bọt li ti) bay ra ngoài và người ở gần hít phải. Theo CDC (Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh Mỹ), bệnh lây khi tiếp xúc gần và kéo dài, trong khoảng chưa tới 2 m – chừng chiều ngang một mâm cơm gia đình. Người có nguy cơ vì thế là người sống chung nhà, người trực tiếp chăm sóc, không phải người đi ngang qua trên phố.

WHO vẫn xếp thể phổi vào loại đặc biệt dễ lây, có thể gây ổ dịch nặng trong vòng tiếp xúc gần. Nhưng bệnh không lan rộng trong cộng đồng theo kiểu cúm mùa. Thời gian ủ bệnh rất ngắn, có khi chỉ 24 giờ.

Gần 200 người được theo dõi không có nghĩa là đã nhiễm bệnh

Con số gần 200 người ở Irkutsk dễ bị hiểu nhầm thành số ca mắc dịch hạch. Thực tế, đây là những người từng tiếp xúc với nữ nhân viên qua đời, được đưa vào diện theo dõi y tế.

Đó là quy trình chuẩn với một ca nghi dịch hạch thể phổi. Theo WHO, người tiếp xúc gần cần được theo dõi và dùng kháng sinh dự phòng bảy ngày (dùng thuốc khi chưa có triệu chứng, để chặn vi khuẩn từ sớm). Lý do nằm ở tốc độ của bệnh, vốn ủ ngắn và khởi phát rất nhanh.

Theo cơ quan y tế Nga, những người được theo dõi chưa có dấu hiệu bệnh. Xét nghiệm nhóm này chỉ phát hiện vài ca COVID-19 và vài ca nhiễm virus gây cảm lạnh thông thường (rhinovirus).

Dịch hạch thể phổi có chữa được không?

Có, nếu điều trị kịp. Theo WHO, kháng sinh thông dụng có thể chữa khỏi dịch hạch khi dùng sớm, và tỷ lệ hồi phục cao nếu người bệnh được điều trị trong vòng 24 giờ từ khi có triệu chứng.

Ngược lại, không điều trị thì thể phổi gần như luôn gây tử vong, có khi chỉ sau 18–24 giờ kể từ lúc khởi phát. Cũng chính khoảng thời gian ấy là lúc kháng sinh còn đủ sức cứu người bệnh.

Dấu hiệu của thể phổi đến nhanh: sốt, khó thở, đau ngực, ho, có khi khạc đờm lẫn máu. Người vừa tiếp xúc gần với ca nghi ngờ mà xuất hiện các dấu hiệu này cần được đưa đi khám ngay.

WHO không khuyến cáo tiêm vắc xin đại trà, chỉ cân nhắc cho nhóm nguy cơ cao như nhân viên phòng xét nghiệm và nhân viên y tế. Dịch hạch ở người ngày nay khá hiếm, phần lớn ca bệnh báo cáo cho WHO những năm gần đây tập trung ở Congo và Madagascar.

Với nghi vấn tại Nga, nguyên nhân tử vong vẫn chưa được xác nhận và cơ quan y tế nước này cho biết tình hình dịch tễ ổn định. Còn với chính căn bệnh, điều cần nhớ là dịch hạch thể phổi lây qua tiếp xúc gần và chữa được nếu dùng kháng sinh trong 24 giờ đầu.

Tin bài khác
Vận động viên Việt Nam được chuyên gia quốc tế hướng dẫn dinh dưỡng và hồi phục thể lực

Vận động viên Việt Nam được chuyên gia quốc tế hướng dẫn dinh dưỡng và hồi phục thể lực

Khoảng 200 vận động viên, huấn luyện viên và cán bộ thể thao Việt Nam tham gia chương trình tập huấn về dinh dưỡng, hồi phục thể lực nhằm nâng cao hiệu quả tập luyện và thi đấu quốc tế.
Phơi nắng dưỡng sinh đúng để có lợi cho sức khỏe

Phơi nắng dưỡng sinh đúng để có lợi cho sức khỏe

Phơi nắng dưỡng sinh để cải thiện sức khỏe đang trở thành phương pháp được nhiều người quan tâm. Tuy nhiên, phơi nắng không đơn thuần là lựa chọn thời điểm ra ngoài, mà cần được thực hiện phù hợp với điều kiện thời tiết, thể trạng và nguyên tắc bảo vệ sức khỏe.
Lạc bị mốc nấu chín có diệt được độc tố aflatoxin không?

Lạc bị mốc nấu chín có diệt được độc tố aflatoxin không?

Rang, chiên hay nấu áp suất chỉ làm giảm một phần độc tố aflatoxin trong lạc, ngô bị mốc. Nấu chín không biến hạt mốc thành hạt an toàn. Cách bảo vệ đáng tin là bỏ hạt mốc và giữ lạc, ngô khô ráo ngay từ khi mua về.
Ăn mì gói nhiều có hại không, nhất là những ngày mưa lũ?

Ăn mì gói nhiều có hại không, nhất là những ngày mưa lũ?

Ăn mì gói, xúc xích vài ngày trong mưa lũ chưa đủ gây bệnh mạn tính, nhưng lượng muối dồn dập có thể làm huyết áp nhích lên, nhất là ở người tăng huyết áp, bệnh tim, bệnh thận. Đáng lo hơn là khi bữa ăn tạm kéo dài thành thói quen sau lũ. Bớt gia vị, thêm rau, trứng và chọn đồ dự trữ hợp lý giúp những ngày khó khăn đỡ thiệt cho sức khỏe.
Tiêm vắc xin cúm vẫn bị cúm, vậy tiêm để làm gì?

Tiêm vắc xin cúm vẫn bị cúm, vậy tiêm để làm gì?

Vắc xin cúm không ngăn được mọi ca bệnh, nhưng giúp giảm rõ nguy cơ diễn biến nặng và phải nhập viện. Người đã tiêm vẫn có thể mắc cúm vì cơ thể chưa kịp tạo miễn dịch, virus năm đó biến đổi lệch khỏi vắc xin, tuổi cao khiến đáp ứng yếu hơn, hoặc đang mắc một bệnh hô hấp khác.
FV RUN 2026 thu hút hơn 3.300 vận động viên, dành 1 tỷ đồng hỗ trợ trẻ em khó khăn

FV RUN 2026 thu hút hơn 3.300 vận động viên, dành 1 tỷ đồng hỗ trợ trẻ em khó khăn

Ngày 31/10, Bệnh viện FV tổ chức giải chạy FV RUN 2026 tại Khu đô thị Phú Mỹ Hưng, TP. Hồ Chí Minh với hơn 3.300 vận động viên đăng ký. Toàn bộ doanh thu bán vé, tương ứng 1 tỷ đồng được dành để hỗ trợ chi phí phẫu thuật và điều trị cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn.
Ngày Đột quỵ Thế giới 29/10: “Every M1nute Counts” - Mỗi phút giây đều quý giá

Ngày Đột quỵ Thế giới 29/10: “Every M1nute Counts” - Mỗi phút giây đều quý giá

Đột quỵ có thể xảy ra đột ngột, để lại di chứng nghiêm trọng hoặc cướp đi tính mạng nếu không được xử trí kịp thời. Hưởng ứng Ngày Đột quỵ Thế giới 29/10, thông điệp “Every M1nute Counts” nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nhận biết sớm dấu hiệu cảnh báo, gọi cấp cứu ngay khi nghi ngờ đột quỵ và chủ động phòng ngừa nguy cơ bệnh lý.
Tập thể dục ngắt quãng, lời giải cho người luôn thiếu thời gian

Tập thể dục ngắt quãng, lời giải cho người luôn thiếu thời gian

Tập thể dục ngắt quãng, tức chia vận động thành nhiều đợt vài phút rải rác trong ngày, vẫn được tính vào lượng vận động cơ thể cần. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã bỏ quy định mỗi lần tập phải kéo dài ít nhất 10 phút. Với người bận rộn, đây là cách giữ sức khỏe mà không cần thêm một buổi tập riêng.
Người tiểu đường uống trà có hạ được đường huyết không?

Người tiểu đường uống trà có hạ được đường huyết không?

Trà không đường là thức uống tốt cho người tiểu đường, nhưng tác dụng hạ đường huyết của trà nhỏ hơn nhiều so với lời đồn. Điều đáng lo hơn là có người tin trà đến mức bỏ thuốc.
Người trên 60 tuổi có nên uống aspirin phòng đột quỵ mỗi ngày?

Người trên 60 tuổi có nên uống aspirin phòng đột quỵ mỗi ngày?

Với người khỏe mạnh, chưa từng bị đột quỵ hay nhồi máu cơ tim, câu trả lời là không nên tự uống aspirin phòng đột quỵ. Các hướng dẫn tim mạch quốc tế đã đổi khuyến cáo trong vài năm gần đây, vì ở tuổi này aspirin gây chảy máu dạ dày, chảy máu não nhiều hơn phần lợi mang lại. Riêng người đã có bệnh tim mạch hoặc đang uống theo đơn thì không được tự ý ngưng thuốc.
Mất trí nhớ ở người già: khi nào là tuổi tác, khi nào là bệnh?

Mất trí nhớ ở người già: khi nào là tuổi tác, khi nào là bệnh?

Quên tên người quen, quên chỗ để kính rồi một lúc sau tự nhớ ra thường chỉ là chuyện của tuổi tác. Đáng lo là khi chứng quên lặp lại, nặng dần và làm khó cả những việc quen thuộc như nấu ăn, trả tiền, đi con đường cũ. Đến lúc đó cần đi khám sớm, vì không ít trường hợp tìm ra nguyên nhân chữa được.
Cúm A/H1N1 có nguy hiểm hơn cúm thường không?

Cúm A/H1N1 có nguy hiểm hơn cúm thường không?

Cúm A/H1N1 hiện nay không còn là cúm đại dịch như năm 2009 mà đã trở thành một chủng cúm mùa quen thuộc. Với người khỏe mạnh, cúm A/H1N1 nhìn chung không nặng hơn các loại cúm khác, dù cúm nào cũng có thể gây biến chứng. Người cao tuổi và người có bệnh nền mới là nhóm cần cảnh giác.
Men gan cao có phải là gan nhiễm mỡ không?

Men gan cao có phải là gan nhiễm mỡ không?

Men gan cao thường cho biết tế bào gan đang bị tổn thương, và nguyên nhân có thể là rượu bia, thuốc, viêm gan virus, chứ không riêng gan nhiễm mỡ. Ở chiều ngược lại, gan đã nhiễm mỡ mà men gan vẫn trong mức bình thường cũng không hiếm.
Người tăng huyết áp ăn xoài bao nhiêu là vừa?

Người tăng huyết áp ăn xoài bao nhiêu là vừa?

Người tăng huyết áp vẫn có thể ăn xoài, mỗi lần khoảng 100–125g thịt quả và tính chung vào lượng trái cây trong ngày. Đây là lượng ăn tham khảo, không phải khẩu phần để hạ huyết áp hay thay thuốc.
Bị đau lưng nằm nghỉ hay vận động thì mau khỏi hơn?

Bị đau lưng nằm nghỉ hay vận động thì mau khỏi hơn?

Với phần lớn các cơn đau thắt lưng thông thường, đi lại nhẹ nhàng và giữ sinh hoạt trong sức chịu đựng giúp hồi phục tốt hơn nằm yên trên giường. Nằm nghỉ ngắn lúc đau nhiều vẫn được, nhưng nằm lâu không làm lưng lành nhanh hơn. Riêng khi yếu chân tăng dần hoặc rối loạn tiểu tiện mới xuất hiện, người bệnh cần được khám cấp cứu.
bao-hiem-that-nghiep