Loạt chính sách mới về tiền lương, thuế và đất đai có hiệu lực từ 1/5

Cải cách tiền lương: Chuyển dịch từ bằng cấp sang vị trí việc làm

Điểm nóng nhất có hiệu lực từ ngày 1/5/2026 là việc triển khai đồng bộ hệ thống thang bảng lương mới theo vị trí việc làm (theo tinh thần Nghị quyết 27-NQ/TW và các Nghị định hướng dẫn liên quan). Không còn là những hệ số mang tính cào bằng, bảng lương mới buộc doanh nghiệp (đặc biệt là khối doanh nghiệp Nhà nước và đơn vị sự nghiệp) phải tái cấu trúc lại định mức lao động.

Việc áp dụng các chính sách mới từ ngày 1/5/2026 đòi hỏi các nhà quản trị doanh nghiệp phải nhanh chóng "số hóa" quy trình và tái cấu trúc tư duy quản lý để thích ứng với lưới luật mới.

Đối với khối doanh nghiệp tư nhân, việc thay đổi mức đóng Bảo hiểm xã hội dựa trên tổng thu nhập thực tế thay vì mức lương danh nghĩa sẽ gây áp lực lên chi phí vận hành. Tuy nhiên, đây là bước đi tất yếu để minh bạch hóa thị trường lao động và giữ chân nhân sự chất lượng cao.

Lời khuyên cho Nhà quản trị: Các doanh nghiệp cần sớm hoàn thiện "Đề án vị trí việc làm" và phê duyệt định mức lao động mới. Việc chậm trễ không chỉ gây khó khăn trong quyết toán thuế, bảo hiểm mà còn trực tiếp làm mất đi tính cạnh tranh trong việc thu hút nhân tài khi thị trường lao động đang chuyển dịch mạnh mẽ.

Áp thuế tối thiểu toàn cầu: Thách thức của các "ông lớn" FDI

Từ ngày 1/5, các quy định chi tiết về việc kê khai và bổ sung thuế đối với các tập đoàn đa quốc gia có doanh thu trên 750 triệu Euro chính thức đi vào giai đoạn thực thi cao điểm. Việc áp mức thuế tối thiểu toàn cầu 15% sẽ làm thay đổi hoàn toàn cục diện thu hút đầu tư tại Việt Nam.

Thay vì chỉ dựa vào ưu đãi thuế như trước, Chính phủ bắt đầu triển khai các gói hỗ trợ ngoài thuế như: chi phí đào tạo nhân lực, hỗ trợ hạ tầng xanh và giảm thuế suất cho các dự án đáp ứng tiêu chí Net Zero. Doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý Tờ trình của Bộ Tài chính về việc thiết lập quỹ hỗ trợ đầu tư để không bị mất lợi thế cạnh tranh khi "luật chơi" thay đổi.

Đột phá từ Luật Đất đai: Gỡ nút thắt cho khu công nghiệp

Bám sát các nội dung của Luật Đất đai 2024 và các Nghị định hướng dẫn có hiệu lực từ 1/5, quy trình chuyển đổi mục đích sử dụng đất để xây dựng hạ tầng khu công nghiệp (KCN) được rút ngắn tối đa 30% thời gian làm thủ tục hành chính.

Đặc biệt, quy định mới cho phép các doanh nghiệp hạ tầng KCN được phân kỳ nộp tiền sử dụng đất theo tiến độ dự án, thay vì nộp một lần như trước. Điều này giải phóng dòng vốn cực lớn cho các chủ đầu tư, đồng thời tạo điều kiện cho các doanh nghiệp sản xuất tiếp cận mặt bằng với mức giá thuê hợp lý hơn trong bối cảnh giá bất động sản công nghiệp đang có xu hướng tăng mạnh tại các thủ phủ như Bắc Ninh, Đồng Nai hay Bình Dương.

Tối ưu hóa dòng tiền qua chính sách hoàn thuế GTGT

Cũng từ đầu tháng 5, quy trình hoàn thuế GTGT cho doanh nghiệp xuất khẩu sẽ được "số hóa" toàn diện. Thời gian xử lý hồ sơ "hoàn trước - kiểm sau" được rút ngắn còn 6 ngày làm việc. Đây là nguồn "máu" quan trọng để doanh nghiệp giải quyết bài toán thiếu hụt vốn lưu động khi đơn hàng thế giới đang có dấu hiệu hồi phục nhưng chi phí logistics vẫn ở mức cao.