Trong thực tế khai thác mỏ, loại khoáng sản xuất hiện có thể không hoàn toàn trùng khớp với hồ sơ địa chất và trữ lượng đã được phê duyệt. Vì vậy, việc phát hiện khoáng sản mới hoặc khoáng sản đi kèm đặt ra yêu cầu phải xác định rõ hiện trạng, khối lượng và thẩm quyền xử lý, thay vì để doanh nghiệp tự quyết định khai thác.
Theo yêu cầu của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lào Cai, các tổ chức, cá nhân phải thực hiện hoạt động khai thác đúng giấy phép, thiết kế mỏ, phương án khai thác và các hồ sơ đã được phê duyệt. Việc kiểm tra khu vực khai thác phải được tiến hành thường xuyên nhằm phát hiện kịp thời những loại khoáng sản chưa được ghi nhận hoặc chưa được phép khai thác.
Khi phát hiện khoáng sản mới, khoáng sản đi kèm hoặc khoáng sản khác, đơn vị khai thác phải báo cáo cơ quan có thẩm quyền và tổ chức quản lý, bảo vệ nguyên trạng. Các hành vi tự ý khai thác, vận chuyển, chế biến, sử dụng hoặc tiêu thụ khi chưa được cấp phép đều không được phép thực hiện.
Quy định này tạo ra ranh giới rõ hơn giữa quyền khai thác đã được cấp và những tài nguyên phát sinh ngoài nội dung giấy phép. Qua đó, cơ quan quản lý có thêm cơ sở để đánh giá trữ lượng, xác định phương án xử lý và hạn chế nguy cơ thất thoát tài nguyên.
![]() |
| Lào Cai kiểm soát khoáng sản mới phát hiện trong quá trình khai thác mỏ (Ảnh minh họa) |
Trong thời hạn 30 ngày kể từ khi nhận được văn bản, các đơn vị đang khai thác phải kiểm tra toàn bộ khu vực mỏ, đồng thời đối chiếu hiện trạng với giấy phép, hồ sơ địa chất và trữ lượng đã được phê duyệt.
Báo cáo rà soát phải thể hiện rõ loại khoáng sản mới phát hiện, vị trí, hiện trạng, khối lượng ước tính cùng biện pháp quản lý, bảo vệ. Kết quả được gửi về Sở Nông nghiệp và Môi trường và Sở Công Thương trước ngày 30/11/2026.
Ủy ban nhân dân các xã, phường có trách nhiệm phối hợp kiểm tra, giám sát hoạt động khai thác trên địa bàn; kịp thời cung cấp thông tin khi phát hiện dấu hiệu khai thác ngoài giấy phép hoặc xuất hiện loại khoáng sản chưa được ghi nhận.
Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết sẽ tăng cường kiểm tra việc chấp hành của các đơn vị. Những trường hợp không báo cáo, không thực hiện biện pháp quản lý, bảo vệ hoặc tự ý khai thác khoáng sản ngoài nội dung giấy phép sẽ bị xem xét, xử lý theo quy định.
Đợt rà soát không chỉ kiểm tra việc tuân thủ của doanh nghiệp mà còn giúp cập nhật sát hơn tài nguyên thực tế tại từng khu vực mỏ. Hiệu quả quản lý sẽ phụ thuộc vào chất lượng báo cáo của đơn vị khai thác và khả năng giám sát thường xuyên ngay từ địa bàn cơ sở.