Không truy thu thuế chênh lệch quá khứ - hộ kinh doanh hết băn khoăn

Lãnh đạo ngành thuế khẳng định: Sẽ không có chuyện "truy thu ngược", và hộ kinh doanh hoàn toàn có thể chủ động đề nghị điều chỉnh thuế nếu doanh thu thực tế biến động trên 50%.

Thông tin trên được ông Mai Sơn – Phó Cục trưởng Cục Thuế, Bộ Tài chính – nhấn mạnh tại buổi gặp gỡ báo chí ngày 16/6. Theo ông Sơn, nguyên tắc áp thuế khoán vẫn được giữ nguyên: xác định dựa trên dữ liệu của cơ quan thuế kết hợp với tờ khai tự nguyện của hộ kinh doanh. Trong trường hợp doanh thu có biến động đáng kể (tăng hoặc giảm trên 50%), hộ kinh doanh có quyền đề xuất điều chỉnh thuế khoán. Quan trọng nhất, việc điều chỉnh này chỉ áp dụng từ thời điểm phát sinh biến động trở về sau, không liên quan đến doanh thu trong quá khứ. "Làm gì có câu chuyện truy thu ở chính sách này", ông Sơn khẳng định.

Không truy thu phần chênh lệch quá khứ - hộ kinh doanh hết băn khoăn

Dù vậy, trong thực tế, sự chuyển đổi từ hình thức khoán sang sử dụng hóa đơn điện tử đã và đang đặt ra nhiều rào cản tâm lý cho hộ kinh doanh. Không ít chủ hộ lo ngại việc doanh thu ghi nhận thông qua hóa đơn điện tử – vốn thường cao hơn mức khoán trước đây – sẽ bị cơ quan thuế lấy làm căn cứ để "soi lại" và truy thu phần chênh lệch của những năm trước.

Lý giải hiện tượng này, ông Nguyễn Văn Thức – Chủ tịch HĐTV Công ty TNHH BCTC, một đơn vị đại lý thuế có nhiều khách hàng là hộ kinh doanh – cho rằng, chính việc áp dụng cơ chế thuế khoán kéo dài đã khiến hoạt động của nhiều hộ rơi vào “vùng xám”. “Doanh thu thật thì khác, nhưng báo cáo theo kiểu khoán lại không thể hiện đầy đủ. Giờ chuyển sang kê khai minh bạch, chắc chắn có sự chênh lệch, và điều này dễ tạo cảm giác bị ‘soi’”, ông Thức nói.

Tâm lý phòng ngự, nghe ngóng do đó vẫn tồn tại, khiến một bộ phận không nhỏ hộ kinh doanh lựa chọn đối phó thay vì hợp tác. Theo ông Thức, việc ngành thuế đưa ra cam kết rõ ràng về không truy thu phần chênh lệch quá khứ là hết sức cần thiết, không chỉ để củng cố lòng tin mà còn giúp đẩy nhanh tiến trình chuyển đổi sang một hệ thống thuế minh bạch, có kiểm soát và hiệu quả hơn.

Chuyển đổi công nghệ luôn đi kèm thách thức, và ngành thuế cũng không đứng ngoài xu hướng này. Lãnh đạo Cục Thuế thừa nhận, không tránh khỏi những sai sót, thiếu kiên nhẫn từ phía cán bộ trong quá trình tiếp xúc và xử lý hồ sơ. “Với hơn 30.000 công chức trong toàn ngành, vẫn có những người chưa đủ bản lĩnh, gây bức xúc. Những trường hợp như vậy, chúng tôi sẽ xử lý nghiêm”, ông Sơn nói thêm.

Song về phía hộ kinh doanh, khi đã có lời khẳng định từ cơ quan chức năng, việc chủ động kê khai, hợp tác và chuyển đổi là con đường duy nhất để tiến đến một môi trường kinh doanh hiện đại, minh bạch. Việc sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền không chỉ là yêu cầu pháp lý, mà còn là công cụ quan trọng giúp giảm thiểu gian lận, tạo sự công bằng cho thị trường bán lẻ vốn đang chịu cạnh tranh ngày càng lớn từ các chuỗi hiện đại và thương mại điện tử.

Việc khẳng định không truy thu phần thuế trong quá khứ là bước đi cần thiết để “hạ nhiệt” những lo lắng có phần dai dẳng trong cộng đồng hộ kinh doanh. Nhưng để chính sách thực sự đi vào cuộc sống, điều quan trọng không chỉ là quy định trên giấy, mà là cách các cơ quan thuế triển khai ngoài thực địa: thái độ tiếp dân, tinh thần hỗ trợ, và quan trọng nhất là sự đồng hành trong quá trình chuyển đổi.