Khơi thông tín dụng nông nghiệp xanh để tạo động lực phát triển bền vững dài hạn

Ngày 22/5/2026 tại Hà Nội, Diễn đàn “Khơi thông dòng vốn cho nông nghiệp: Giải pháp tín dụng an toàn và bền vững cho doanh nghiệp và nông dân” đã thu hút sự tham gia của nhiều chuyên gia, nhà quản lý, tổ chức tín dụng và cộng đồng doanh nghiệp. Sự kiện diễn ra trong bối cảnh ngành nông nghiệp Việt Nam đang đứng trước yêu cầu chuyển đổi mạnh mẽ, hướng tới mô hình phát triển xanh, hiện đại và bền vững.

Phát biểu tại diễn đàn, ông Hồ Xuân Hùng - Chủ tịch Tổng hội Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam nhấn mạnh: "Trong bối cảnh kinh tế thế giới diễn biến phức tạp, cạnh tranh thương mại gia tăng, biến đổi khí hậu ngày càng nghiêm trọng, ngành nông nghiệp Việt Nam đang đứng trước yêu cầu phải tái cơ cấu mạnh mẽ theo hướng hiện đại, sinh thái, tuần hoàn và bền vững". Nhận định này phản ánh rõ áp lực chuyển đổi mà ngành nông nghiệp đang đối mặt, không chỉ từ bên ngoài mà còn từ chính những hạn chế nội tại.

Ông Hồ Xuân Hùng - Chủ tịch Tổng Hội Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam.

Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu này, bài toán lớn nhất vẫn là dòng vốn. Thực tế cho thấy, dù nhu cầu đầu tư trong nông nghiệp ngày càng tăng, đặc biệt ở các lĩnh vực như nông nghiệp hữu cơ, ứng dụng công nghệ cao hay kinh tế tuần hoàn, nhưng khả năng tiếp cận tín dụng của doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân vẫn còn nhiều hạn chế.

Theo ông Hồ Xuân Hùng, những rào cản lớn hiện nay bao gồm thiếu tài sản bảo đảm, quy mô sản xuất nhỏ lẻ, năng lực quản trị tài chính chưa cao. Bên cạnh đó, rủi ro từ thiên tai, dịch bệnh, biến động giá đầu vào và thị trường tiêu thụ thiếu ổn định khiến các tổ chức tín dụng thận trọng hơn khi cấp vốn. Điều này tạo ra một vòng luẩn quẩn khi những mô hình sản xuất cần vốn nhất lại là nhóm khó tiếp cận vốn nhất.

Đáng chú ý, các lĩnh vực nông nghiệp xanh và bền vững thường có chu kỳ đầu tư dài, thời gian hoàn vốn chậm trong khi yêu cầu vốn ban đầu lớn. Điều này khiến nhiều doanh nghiệp dù có định hướng phát triển rõ ràng vẫn gặp khó khăn trong việc triển khai dự án, làm chậm quá trình chuyển đổi của toàn ngành.

Không chỉ dừng lại ở bài toán trong nước, các doanh nghiệp xuất khẩu nông sản còn phải đối mặt với rủi ro trong giao dịch quốc tế, từ thanh toán, xác minh đối tác đến bảo lãnh hợp đồng. Trong bối cảnh đó, vai trò của hệ thống ngân hàng cần được mở rộng hơn, không chỉ là bên cung cấp tín dụng mà còn là đối tác đồng hành chiến lược.

Các đại biểu tại diễn đàn cho rằng, ngân hàng cần tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị nông nghiệp, hỗ trợ doanh nghiệp trong thanh toán quốc tế, bảo lãnh tín dụng và quản trị rủi ro. Việc xây dựng các sản phẩm tài chính chuyên biệt cho lĩnh vực nông nghiệp, đặc biệt là nông nghiệp xanh, sẽ là chìa khóa để khơi thông dòng vốn một cách hiệu quả.

Từ góc độ chính sách, nhiều ý kiến đề xuất Nhà nước cần hoàn thiện cơ chế tín dụng ưu đãi, thiết kế các gói hỗ trợ phù hợp với đặc thù của ngành nông nghiệp. Điều này bao gồm việc nới lỏng điều kiện vay vốn, tăng cường bảo lãnh tín dụng và phát triển các quỹ hỗ trợ nhằm chia sẻ rủi ro với các tổ chức tài chính.

Một điểm nhấn quan trọng của diễn đàn là lễ khởi động Chương trình Vietnam Agriculture Reputation Index (VARI). Đây là sáng kiến nhằm khảo sát, xếp hạng và công bố tín nhiệm của doanh nhân, doanh nghiệp trong lĩnh vực nông nghiệp. Trong bối cảnh thị trường còn tồn tại tình trạng thiếu minh bạch, chất lượng sản phẩm không đồng đều và vi phạm cam kết, VARI được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao niềm tin trong toàn chuỗi giá trị.

Theo Ban tổ chức, chương trình không chỉ giúp người tiêu dùng và nông dân nhận diện các doanh nghiệp uy tín mà còn tạo cơ sở để các tổ chức tín dụng đánh giá và ra quyết định cho vay chính xác hơn. Đây được xem là một bước tiến quan trọng trong việc xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, lành mạnh và bền vững.

Nhìn tổng thể, việc khơi thông dòng vốn cho nông nghiệp không chỉ là câu chuyện tài chính mà còn là yếu tố quyết định đối với quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng của ngành. Khi dòng vốn được khai thông, các nguồn lực sẽ được kích hoạt, tạo điều kiện cho nông nghiệp Việt Nam bứt phá theo hướng giá trị cao, thân thiện môi trường và hội nhập sâu rộng vào thị trường quốc tế.

Trong bối cảnh nhiều thách thức đan xen, sự phối hợp chặt chẽ giữa Nhà nước, ngân hàng và doanh nghiệp sẽ đóng vai trò then chốt. Chỉ khi thiết lập được một hệ sinh thái tài chính phù hợp, nông nghiệp xanh và bền vững mới có thể trở thành trụ cột thực sự của nền kinh tế trong dài hạn.