Thứ hai 16/11/2026 14:32
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Pháp luật

Hàng Việt Nam có chuẩn xuất xứ riêng từ năm 2027

Nghị định 384/2026/NĐ-CP lần đầu thiết lập khung pháp lý riêng về xuất xứ Việt Nam đối với hàng hóa sản xuất, lưu thông trong nước, với tiêu chí rõ về chuyển đổi mã số, hàm lượng giá trị Việt Nam và các công đoạn không đủ để tạo xuất xứ.

Từ ngày 01/01/2027, doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh hàng hóa tại thị trường trong nước sẽ có một chuẩn pháp lý riêng để xác định sản phẩm có được công bố xuất xứ Việt Nam hay không. Điểm đáng chú ý của Nghị định 384/2026/NĐ-CP không chỉ nằm ở việc bổ sung một bộ tiêu chí mới, mà còn thay đổi cách quản lý theo hướng doanh nghiệp tự xác định, tự công bố và tự chịu trách nhiệm, trong khi cơ quan quản lý chuyển mạnh sang kiểm tra, hậu kiểm.

Nghị định 384/2026/NĐ-CP được Chính phủ ban hành ngày 09/10/2026, có hiệu lực từ ngày 01/01/2027 và áp dụng đối với hàng hóa được sản xuất, lưu thông trong nước. Theo Bộ Công Thương, đây là văn bản pháp lý đầu tiên thiết lập khuôn khổ riêng, đầy đủ và thống nhất về xác định xuất xứ Việt Nam trên thị trường nội địa, khắc phục khoảng trống tồn tại trong khi các quy định trước đây chủ yếu tập trung vào hoạt động xuất nhập khẩu và thực thi các hiệp định thương mại tự do.

Không phải sản xuất tại Việt Nam là mặc nhiên có xuất xứ Việt Nam

Nghị định xác định hai nhóm hàng hóa có thể được công nhận có xuất xứ Việt Nam: hàng hóa có xuất xứ thuần túy và hàng hóa có xuất xứ không thuần túy.

ội thảo phổ biến quy định mới về xuất xứ hàng hóa, với sự tham gia của các hiệp hội ngành hàng và gần 100 doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh, xuất nhập khẩu.
Hội thảo phổ biến quy định mới về xuất xứ hàng hóa, với sự tham gia của các hiệp hội ngành hàng và gần 100 doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh, xuất nhập khẩu.

Nhóm có xuất xứ thuần túy bao gồm các sản phẩm có nguồn gốc hoàn toàn từ Việt Nam như cây trồng được trồng và thu hoạch tại Việt Nam; động vật sinh ra hoặc được nuôi dưỡng tại Việt Nam; sản phẩm từ động vật; khoáng sản khai thác tại Việt Nam; một số sản phẩm đánh bắt trên biển theo điều kiện quy định, cùng các sản phẩm được tạo ra hoàn toàn từ những nguồn này.

Với nhóm hàng hóa được sản xuất từ nguyên liệu nhập khẩu hoặc nguyên liệu không xác định được xuất xứ, tiêu chí trở nên quan trọng hơn. Theo Nghị định, hàng hóa không thuần túy có thể được xác định có xuất xứ Việt Nam nếu đáp ứng tiêu chí chuyển đổi mã số hàng hóa ở cấp độ 4 số hoặc đạt hàm lượng giá trị Việt Nam tối thiểu 30% tính trên giá xuất xưởng.

Hàm lượng giá trị Việt Nam có thể được tính theo phương pháp trực tiếp, dựa trên trị giá nguyên liệu có xuất xứ Việt Nam so với giá xuất xưởng, hoặc phương pháp gián tiếp, lấy giá xuất xưởng trừ trị giá nguyên liệu không có xuất xứ rồi tính tỷ lệ trên giá xuất xưởng. Thương nhân được lựa chọn phương pháp tính và áp dụng trong năm tài chính.

Như vậy, kể từ năm 2027, việc một sản phẩm được lắp ráp, đóng gói hoặc hoàn thiện tại Việt Nam chưa đủ để mặc nhiên coi là hàng có xuất xứ Việt Nam. Doanh nghiệp phải nhìn lại cả chuỗi sản xuất, nguồn nguyên liệu, mức độ chuyển đổi của sản phẩm và phần giá trị thực tế được tạo ra trong nước.

Đóng gói, dán nhãn đơn giản không làm phát sinh xuất xứ

Một trong những nội dung có tác động trực tiếp đến phòng, chống gian lận là việc Nghị định xác định rõ các công đoạn gia công, chế biến đơn giản không đủ để tạo lập xuất xứ Việt Nam.

Theo Bộ Công Thương, các hoạt động như sơ chế đơn giản, bảo quản, đóng gói, chia tách lô hàng, dán nhãn, dán tem hoặc một số hoạt động lắp ráp đơn giản không được coi là căn cứ đủ để một hàng hóa có nguồn gốc từ bên ngoài trở thành hàng hóa có xuất xứ Việt Nam.

Quy định này đánh trực tiếp vào khoảng trống dễ bị lợi dụng trong thực tiễn, khi hàng hóa nhập khẩu có thể chỉ trải qua một số công đoạn có giá trị gia tăng thấp tại Việt Nam nhưng sau đó được giới thiệu hoặc ghi nhãn theo cách khiến người tiêu dùng hiểu rằng sản phẩm có nguồn gốc trong nước.

Điều này đồng thời tạo ra sự phân biệt rõ hơn giữa doanh nghiệp thực sự đầu tư nhà máy, công nghệ, nhân lực và chuỗi cung ứng tại Việt Nam với những mô hình chỉ thực hiện các công đoạn cuối cùng để hoàn thiện sản phẩm.

Nghị định cũng loại trừ một số yếu tố khỏi việc xác định xuất xứ, bao gồm nhiên liệu, năng lượng, khuôn mẫu, dụng cụ, phụ tùng bảo dưỡng, dầu nhờn, thiết bị bảo hộ, thiết bị kiểm tra, chất xúc tác, dung môi và những nguyên liệu không cấu thành hàng hóa nhưng cần thiết cho quá trình sản xuất.

Giá trị R&D và phần mềm được tính vào giá trị Việt Nam

Một điểm đáng chú ý khác là cách Nghị định tiếp cận giá trị được tạo ra trong các sản phẩm công nghệ.

Đối với hàng hóa thuộc lĩnh vực công nghệ thông tin và công nghệ số, những công đoạn tạo giá trị được thực hiện tại Việt Nam như nghiên cứu và phát triển, thiết kế, lập trình, số hóa, tự động hóa, thử nghiệm kỹ thuật và kiểm thử phần mềm có thể được tính vào hàm lượng giá trị Việt Nam.

Quy định này phản ánh sự thay đổi trong cấu trúc giá trị của sản phẩm hiện đại. Với nhiều thiết bị công nghệ, giá trị không chỉ nằm ở linh kiện vật lý mà còn đến từ thiết kế, thuật toán, phần mềm, công nghệ điều khiển và tài sản trí tuệ.

Việc cho phép ghi nhận các khoản giá trị này trong VVC có thể tạo thêm động lực để doanh nghiệp đầu tư vào nghiên cứu, thiết kế và phát triển sản phẩm tại Việt Nam thay vì chỉ tập trung vào khâu lắp ráp. Đây cũng là một trong những điểm giúp tiêu chí xuất xứ gắn gần hơn với chất lượng thực của năng lực sản xuất trong nước.

Doanh nghiệp tự công bố nhưng phải tự chịu trách nhiệm

Một thay đổi quan trọng khác nằm ở phương thức quản lý.

Nghị định 384 không tạo thêm thủ tục hành chính yêu cầu doanh nghiệp phải xin Giấy chứng nhận xuất xứ cho hàng hóa sản xuất và tiêu thụ trong nước. Việc xác định và công bố xuất xứ được thực hiện theo nguyên tắc tự nguyện, doanh nghiệp căn cứ vào quy trình sản xuất và các tiêu chí của Nghị định để tự xác định sản phẩm có đáp ứng điều kiện hay không.

Nhưng việc không phải xin xác nhận trước không đồng nghĩa doanh nghiệp có thể tự do ghi xuất xứ.

Khi đã công bố sản phẩm có xuất xứ Việt Nam, doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm về tính chính xác và trung thực của thông tin. Hồ sơ chứng minh có thể bao gồm hóa đơn đầu vào, bảng kê nguyên liệu, tài liệu về quy trình sản xuất cùng các chứng từ liên quan, và phải được xuất trình khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu.

Cơ chế này chuyển trọng tâm từ tiền kiểm sang hậu kiểm: doanh nghiệp được chủ động hơn trong hoạt động kinh doanh, nhưng đồng thời phải thiết lập hệ thống hồ sơ nội bộ đủ khả năng chứng minh nguồn gốc và phần giá trị tạo ra tại Việt Nam.

Với các doanh nghiệp sử dụng nhiều nguyên liệu nhập khẩu, đây có thể trở thành một yêu cầu quản trị đáng kể. Việc xác định xuất xứ sẽ không còn chỉ là công việc của bộ phận pháp chế hoặc nhãn hàng, mà liên quan trực tiếp tới mua hàng, kế toán, sản xuất, quản lý nguyên vật liệu và hệ thống dữ liệu của doanh nghiệp.

Chuẩn xuất xứ mới tạo thêm “hàng rào” chống gian lận hàng Việt

Theo Cục Xuất nhập khẩu, việc xây dựng tiêu chí chung không chỉ giúp doanh nghiệp có cơ sở pháp lý để công bố xuất xứ mà còn tạo công cụ thống nhất cho cơ quan quản lý kiểm tra hành vi gian lận, giả mạo xuất xứ và chuyển tải bất hợp pháp.

Điều này đặc biệt có ý nghĩa khi chuỗi cung ứng ngày càng quốc tế hóa, một sản phẩm có thể sử dụng linh kiện và nguyên liệu từ nhiều quốc gia, còn các công đoạn thiết kế, lắp ráp và hoàn thiện được thực hiện ở nhiều địa điểm khác nhau.

Khi chưa có một chuẩn riêng cho thị trường nội địa, khái niệm “hàng Việt” có thể được hiểu theo nhiều cách, từ sản phẩm được sản xuất hoàn toàn tại Việt Nam đến sản phẩm chỉ hoàn thiện một phần trong nước. Từ năm 2027, khoảng trống này sẽ được thu hẹp bằng những tiêu chí có thể đo lường và kiểm chứng.

Nghị định cũng quy định cơ chế chuyển tiếp để tránh gây xáo trộn cho doanh nghiệp. Hàng hóa có nhãn thể hiện xuất xứ Việt Nam phù hợp với pháp luật trước thời điểm Nghị định có hiệu lực được tiếp tục sử dụng nhãn đến khi hết hạn sử dụng, qua đó hạn chế việc phải thay nhãn hoặc xử lý lại hàng hóa đã được sản xuất trước ngày 1/1/2027.

Với doanh nghiệp, thay đổi lớn nhất vì vậy không phải là xuất hiện thêm một thủ tục xin phép, mà là trách nhiệm chứng minh xuất xứ được đặt rõ hơn lên chính chủ thể sản xuất, kinh doanh.

Từ ngày 1/1/2027, một dòng chữ “xuất xứ Việt Nam” trên sản phẩm sẽ phải đứng sau một chuỗi dữ liệu có thể kiểm tra: nguyên liệu đến từ đâu, quá trình sản xuất tạo ra thay đổi gì, bao nhiêu giá trị được tạo ra trong nước và doanh nghiệp có đủ hồ sơ để chứng minh hay không.

Khi những tiêu chí này được thực thi đồng bộ, giá trị của hàng Việt sẽ không còn chỉ được xác lập bằng nhãn mác, mà ngày càng phải được chứng minh bằng năng lực sản xuất và phần giá trị thực sự được tạo ra tại Việt Nam.

Tin bài khác
Thông tư 165/2026/TT-BQP: Phân cấp công trình quốc phòng, nhà thầu cần lưu ý gì khi nghiệm thu?

Thông tư 165/2026/TT-BQP: Phân cấp công trình quốc phòng, nhà thầu cần lưu ý gì khi nghiệm thu?

Thông tư 165/2026/TT-BQP phân định loại, cấp công trình quốc phòng và thẩm quyền kiểm tra nghiệm thu. Doanh nghiệp cần xác định đúng đầu mối, chuẩn bị hồ sơ từ khâu thi công để hạn chế chậm tiến độ, phát sinh chi phí và tranh chấp hợp đồng.
Thông tư 28/2026/TT-BNV: Ai được ngân sách nhà nước đóng bảo hiểm y tế từ năm 2027?

Thông tư 28/2026/TT-BNV: Ai được ngân sách nhà nước đóng bảo hiểm y tế từ năm 2027?

Thông tư 28/2026/TT-BNV hướng dẫn xác định người được ngân sách đóng bảo hiểm y tế, yêu cầu mỗi người một thông tin tham gia. Người thuộc nhiều diện chính sách được lập danh sách theo mức hưởng cao nhất. Doanh nghiệp cần tránh nhầm lẫn nghĩa vụ đóng BHYT.
Thông tư 166/2026/TT-BQP: Doanh nghiệp quốc phòng cần lưu ý gì để tránh truy đóng bảo hiểm?

Thông tư 166/2026/TT-BQP: Doanh nghiệp quốc phòng cần lưu ý gì để tránh truy đóng bảo hiểm?

Thông tư 166/2026/TT-BQP hướng dẫn quản lý thu, chi bảo hiểm trong Bộ Quốc phòng, chú trọng dữ liệu lao động, căn cứ đóng và trách nhiệm truy đóng, hoàn trả. Doanh nghiệp liên quan cần đối chiếu nhân sự, tiền lương, kế toán để tránh phát sinh rủi ro.
Thông tư 159/2026/TT-BQP: 384 phân ngành công nghệ quốc phòng, doanh nghiệp có cơ hội gì?

Thông tư 159/2026/TT-BQP: 384 phân ngành công nghệ quốc phòng, doanh nghiệp có cơ hội gì?

Thông tư 159/2026/TT-BQP ban hành 384 phân ngành nghiên cứu công nghệ quốc phòng, từ trí tuệ nhân tạo đến cơ khí, vật liệu mới. Doanh nghiệp dân sự có thể tham khảo cơ hội hợp tác, nhưng mã ngành không đồng nghĩa được giao nhiệm vụ hay hưởng ưu đãi.
Thông tư 69/2026/TT-BCT: Báo cáo cụm công nghiệp ở cấp xã, doanh nghiệp cần lưu ý gì?

Thông tư 69/2026/TT-BCT: Báo cáo cụm công nghiệp ở cấp xã, doanh nghiệp cần lưu ý gì?

Thông tư 69/2026/TT-BCT điều chỉnh luồng báo cáo cụm công nghiệp giữa doanh nghiệp, cấp xã và Sở Công Thương. Cụm nằm trên nhiều xã được giao một đầu mối báo cáo. Doanh nghiệp kiểm tra mẫu biểu, nơi nhận, thời hạn khi quy định có hiệu lực ngày 18/12/2026.
Nghị định 395/2026/NĐ-CP: Cơ sở chăm sóc có thể bị tạm dừng đến 6 tháng, cần lưu ý gì?

Nghị định 395/2026/NĐ-CP: Cơ sở chăm sóc có thể bị tạm dừng đến 6 tháng, cần lưu ý gì?

Nghị định 395/2026/NĐ-CP cho phép tạm dừng cơ sở trợ giúp xã hội đến sáu tháng khi vi phạm điều kiện an toàn. Cơ sở được cấp phép trước đây có hai năm chuyển tiếp. Doanh nghiệp cần rà soát nhân lực, cơ sở vật chất, phương án chăm sóc.
Thông tư 161/2026/TT-BTC: Vay ODA bằng ngoại tệ, vì sao số liệu quy đổi có thể khác nhau?

Thông tư 161/2026/TT-BTC: Vay ODA bằng ngoại tệ, vì sao số liệu quy đổi có thể khác nhau?

Thông tư 161/2026/TT-BTC quy định tỷ giá báo cáo dư nợ, rút vốn và thu nợ ODA theo thời điểm khác nhau. Chênh lệch quy đổi không đồng nghĩa sai sót. Doanh nghiệp cần kiểm tra hợp đồng, nghĩa vụ ngoại tệ và dòng tiền khi tỷ giá biến động.
Xe hợp đồng bị siết quản lý từ điểm đón đến dữ liệu chuyến đi

Xe hợp đồng bị siết quản lý từ điểm đón đến dữ liệu chuyến đi

Quy định mới về xe hợp đồng siết cách thức đón, trả khách, tăng trách nhiệm của doanh nghiệp và từng bước quản lý chuyến xe bằng dữ liệu. Doanh nghiệp vi phạm có thể bị xử phạt, tước phù hiệu, thậm chí bị thu hồi Giấy phép kinh doanh vận tải.
Luật mới siết hành vi thao túng cạnh tranh trên môi trường số

Luật mới siết hành vi thao túng cạnh tranh trên môi trường số

Quốc hội vừa thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 4 luật về thương mại, cạnh tranh, quản lý ngoại thương và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Đáng chú ý, luật bổ sung các quy định kiểm soát hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường, sử dụng dữ liệu và thiết kế giao diện điện tử nhằm hạn chế quyền lựa chọn của khách hàng.
Luật Đo lường mới đặt trách nhiệm hoàn tiền khi kết quả đo sai

Luật Đo lường mới đặt trách nhiệm hoàn tiền khi kết quả đo sai

Quốc hội đã thông qua Luật Đo lường sửa đổi với 457/457 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành. Từ 01/3/2027, luật tăng quyền kiểm tra dữ liệu của người tiêu dùng, siết trách nhiệm đối với phần mềm đo và yêu cầu hoàn trả khoản tiền thu không đúng do kết quả đo sai lệch.
Mở thêm gần 3,9 tỷ USD dư địa vay nước ngoài cho doanh nghiệp

Mở thêm gần 3,9 tỷ USD dư địa vay nước ngoài cho doanh nghiệp

Chính phủ vừa nâng hạn mức vay thương mại nước ngoài trung, dài hạn của doanh nghiệp và tổ chức tín dụng lên tối đa 10 tỷ USD trong năm 2026. Dư địa vốn được mở rộng đáng kể, nhưng trách nhiệm trả nợ vẫn hoàn toàn thuộc bên vay vì các khoản vay không được Chính phủ bảo lãnh.
Thông tư 69/2026/TT-BCT: Đất cụm công nghiệp đủ điều kiện cho thuê được báo cáo thế nào?

Thông tư 69/2026/TT-BCT: Đất cụm công nghiệp đủ điều kiện cho thuê được báo cáo thế nào?

Thông tư 69/2026/TT-BCT yêu cầu chủ đầu tư hạ tầng cụm công nghiệp báo cáo về đất cho thuê và vốn đầu tư. Doanh nghiệp cần phân biệt đất quy hoạch với đất đủ điều kiện cho thuê, kiểm tra hạ tầng kỹ thuật trước khi thuê mặt bằng sản xuất.
Nghị định 395/2026/NĐ-CP: Cơ sở chăm sóc ngoài công lập thu phí, trách nhiệm thuộc về ai?

Nghị định 395/2026/NĐ-CP: Cơ sở chăm sóc ngoài công lập thu phí, trách nhiệm thuộc về ai?

Nghị định 395/2026/NĐ-CP quy định cơ sở trợ giúp xã hội ngoài công lập được thu phí chăm sóc theo thỏa thuận, phải minh bạch nguồn tiền và bảo đảm chất lượng dịch vụ. Doanh nghiệp cần làm hợp đồng, trách nhiệm chăm sóc và giới hạn khám, chữa bệnh rõ ràng.
Thông tư 161/2026/TT-BTC: Cho vay lại vốn ODA, ai chịu rủi ro tín dụng?

Thông tư 161/2026/TT-BTC: Cho vay lại vốn ODA, ai chịu rủi ro tín dụng?

Thông tư 161/2026/TT-BTC quy định báo cáo theo mức chịu rủi ro tín dụng khi cho vay lại vốn ODA. Theo dõi nợ quá hạn, tài sản bảo đảm và đối chiếu giúp nhận diện rủi ro. Doanh nghiệp cần phân biệt trách nhiệm bên vay lại và nhà thầu.
Hoàn thiện khung pháp lý quản lý xuất khẩu khoáng sản, thúc đẩy chế biến sâu

Hoàn thiện khung pháp lý quản lý xuất khẩu khoáng sản, thúc đẩy chế biến sâu

Việc xây dựng Thông tư mới về quản lý xuất khẩu khoáng sản tập trung làm rõ thẩm quyền quản lý, rà soát danh mục và chỉ tiêu kỹ thuật khoáng sản xuất khẩu, đồng thời bổ sung tiêu chuẩn chế biến sâu đối với đất hiếm. Quy định mới được kỳ vọng góp phần nâng cao giá trị tài nguyên, bảo đảm nguồn nguyên liệu cho sản xuất trong nước và giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.