Bộ Khoa học và Công nghệ lý giải việc cấm nhập khẩu thiết bị số cũ

Tại họp báo thường kỳ tháng 10/2026 của Bộ Khoa học và Công nghệ sáng 4/11, ông Nguyễn Khắc Lịch, Cục trưởng Cục Công nghệ số và Trí tuệ nhân tạo, đã làm rõ những căn cứ ban hành Thông tư số 63/2026/TT-BKHCN về danh mục sản phẩm công nghệ số đã qua sử dụng cấm nhập khẩu.

Theo ông Nguyễn Khắc Lịch, việc ban hành danh mục mới trước hết nhằm chuẩn hóa, đồng bộ hệ thống pháp luật về công nghiệp công nghệ số và quản lý ngoại thương. Các mặt hàng được cập nhật theo hệ thống mã số hàng hóa (mã HS), tạo cơ sở thống nhất cho hoạt động quản lý, kiểm tra và thực thi.

Đáng chú ý, đây không phải là chính sách mới. Quy định quản lý nhập khẩu sản phẩm công nghệ thông tin đã qua sử dụng đã được triển khai từ năm 2007, gần nhất là theo Thông tư số 11/2018/TT-BTTTT.

Nguyễn Khắc Lịch, Cục trưởng Cục Công nghệ số và Trí tuệ nhân tạo

Một mục tiêu quan trọng khác của quy định là bảo vệ người tiêu dùng và thúc đẩy thị trường công nghệ trong nước phát triển lành mạnh. Việc kiểm soát nhập khẩu thiết bị điện tử cũ nhằm hạn chế nguy cơ Việt Nam trở thành điểm tiếp nhận các sản phẩm chất lượng thấp, không còn đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, đồng thời giảm thiểu rủi ro về an toàn thông tin và bảo mật dữ liệu.

Ông Nguyễn Khắc Lịch cảnh báo, việc cho phép nhập khẩu tràn lan hàng điện tử cũ, hỏng có thể làm gia tăng rác thải điện tử, tiềm ẩn nguy cơ lộ lọt dữ liệu cá nhân, mất an toàn thông tin và cháy nổ.

Cục trưởng cũng nhấn mạnh, quy định mới không nhằm hạn chế hoạt động sản xuất, kinh doanh mà hướng tới kiểm soát chất lượng thiết bị nhập khẩu, bảo vệ người tiêu dùng và tạo môi trường phát triển bền vững cho thị trường công nghệ số trong nước.

Đối với phạm vi áp dụng, không phải mọi thiết bị điện tử đã qua sử dụng đều mặc nhiên bị cấm nhập khẩu. Doanh nghiệp, cơ sở nghiên cứu và đào tạo vẫn có thể nhập khẩu thiết bị cũ phục vụ hoạt động sản xuất, nghiên cứu, giảng dạy nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định pháp luật và hàng hóa không thuộc danh mục cấm.

Làm rõ cách xác định mặt hàng thuộc diện cấm, ông Nguyễn Khắc Lịch cho biết, điện thoại thông minh và các nhóm thiết bị công nghệ số được phân loại theo mã HS cụ thể. Do đó, việc xác định một sản phẩm có bị cấm nhập khẩu hay không phải căn cứ vào mã hàng hóa và các quy định liên quan, thay vì chỉ dựa trên tên gọi thông thường.

Theo Thông tư số 63/2026/TT-BKHCN được Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành ngày 27/10/2026, danh mục sản phẩm công nghệ số đã qua sử dụng cấm nhập khẩu bao gồm nhiều nhóm thiết bị.

Trong đó, nhóm máy tính, thiết bị xử lý dữ liệu tự động và các bộ phận chức năng thuộc nhóm mã HS 8470, 8471. Điện thoại thông minh, điện thoại di động và thiết bị truyền, nhận âm thanh, hình ảnh, dữ liệu qua mạng hữu tuyến hoặc không dây thuộc nhóm mã HS 8517.

Danh mục còn bao gồm micro, loa, tai nghe, thiết bị khuếch đại âm thanh; máy ảnh kỹ thuật số, máy quay phim, camera truyền hình; thiết bị thu phát sóng vô tuyến, ra-đa, thiết bị dẫn đường và điều khiển từ xa bằng sóng vô tuyến. Một số loại màn hình, máy chiếu, thiết bị thu hình cùng các bộ phận, phụ kiện, cụm linh kiện và linh kiện điện tử đã qua sử dụng của những sản phẩm thuộc diện quản lý cũng nằm trong danh mục.

Thông tư số 63/2026/TT-BKHCN có hiệu lực từ ngày 1/1/2027, thay thế Thông tư số 11/2018/TT-BTTTT.

Việc cập nhật danh mục cấm nhập khẩu được xem là bước hoàn thiện công cụ quản lý đối với hàng hóa công nghệ số trong bối cảnh thị trường thiết bị điện tử phát triển nhanh, nhu cầu trao đổi, mua bán thiết bị đã qua sử dụng ngày càng đa dạng. Qua đó, chính sách hướng tới cân bằng giữa yêu cầu kiểm soát chất lượng hàng nhập khẩu, bảo đảm an toàn thông tin và tạo điều kiện cho hoạt động sản xuất, nghiên cứu, phát triển công nghệ trong nước.