Thông tư 28/2026/TT-BNV, có hiệu lực từ ngày 01/01/2027, hướng dẫn xác định, lập danh sách các nhóm người tham gia bảo hiểm y tế do ngân sách nhà nước đóng thuộc phạm vi quản lý của Bộ Nội vụ. Điểm đáng quan tâm không chỉ là ai có tên trong danh sách, mà còn là người thuộc nhiều diện chính sách được xác định thế nào để bảo đảm mức hưởng phù hợp. Với doanh nghiệp sử dụng lao động là người thuộc diện chính sách, việc hiểu sai nhóm tham gia có thể dẫn tới những quyết định không chính xác về nghĩa vụ bảo hiểm.
Danh sách người được ngân sách đóng BHYT: Không thể xác định bằng suy đoán
Điều 2 Thông tư 28/2026/TT-BNV xác định các nhóm đối tượng được ngân sách nhà nước đóng BHYT thuộc phạm vi hướng dẫn, gồm người có công với cách mạng; thân nhân và một số người có liên quan đến người có công; người phục vụ người có công; cựu chiến binh; thanh niên xung phong thuộc chế độ được dẫn chiếu; người đang sinh sống tại xã đảo, đặc khu theo quy định.
Danh sách này có ý nghĩa đối với những gia đình có người từng tham gia kháng chiến, người có công hoặc người thuộc diện chính sách.
Tuy nhiên, tên gọi chung không thay thế các điều kiện pháp lý cụ thể.
Điểm b khoản 2 Điều 2 quy định điều kiện về quan hệ thân nhân, độ tuổi, việc tiếp tục học tập hoặc tình trạng khuyết tật đối với thân nhân của một số nhóm người có công.
Điểm c khoản 2 Điều 2 xác định riêng đối tượng con đẻ của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học, gắn với điều kiện về dị dạng, dị tật và tỷ lệ tổn thương cơ thể của người có công.
Đối với cựu chiến binh, điểm a và điểm b khoản 4 Điều 2 phân biệt nhóm tham gia kháng chiến trước ngày 30/4/1975 với nhóm tham gia chiến tranh bảo vệ Tổ quốc, làm nhiệm vụ quốc tế sau thời điểm này.
Đáng chú ý, trong nhóm sau còn có những người chuyển ngành về làm việc tại cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp theo điều kiện được quy định.
Vì vậy, doanh nghiệp không nên suy luận rằng mọi lao động từng phục vụ trong quân đội đều đương nhiên thuộc một nhóm BHYT do ngân sách đóng.
Ngược lại, cũng không nên bỏ qua khả năng người lao động có hồ sơ thuộc diện chính sách chỉ vì họ đang làm việc tại doanh nghiệp.
![]() |
| Thông tư 28/2026/TT-BNV: Ai được ngân sách nhà nước đóng bảo hiểm y tế từ năm 2027? |
Một người, một thông tin: Chính sách chống trùng lặp phải đi cùng bảo vệ mức hưởng
Khoản 1 Điều 3 quy định mỗi người chỉ được xác lập một thông tin đối tượng tham gia BHYT.
Theo khoản 2 Điều 3, người thuộc nhiều đối tượng quy định tại Điều 2 được lập danh sách theo đối tượng có mức hưởng BHYT cao nhất.
Nguyên tắc này có thể giúp giảm trùng lặp dữ liệu và hạn chế việc xác định người tham gia theo mức hưởng thấp hơn trong các nhóm chính sách của Thông tư.
Tuy nhiên, cần tránh đánh đồng mức hưởng BHYT với nguồn đóng và trách nhiệm đóng BHYT.
Thông tư 28 hướng dẫn lập danh sách những nhóm do ngân sách nhà nước đóng, không cho phép doanh nghiệp tự ý ngừng đóng BHYT cho nhân viên chỉ vì phát hiện người đó có hồ sơ người có công hoặc cựu chiến binh.
Khi người lao động đồng thời thuộc nhiều nhóm tham gia, việc xác định nhóm đóng, mức hưởng và trách nhiệm của người sử dụng lao động phải tiếp tục căn cứ Điều 12 Luật BHYT, đã được sửa đổi, bổ sung, cùng quy định liên quan.
Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, rủi ro không nằm ở việc phải thực hiện thêm một danh sách theo Thông tư 28, mà ở khả năng tự điều chỉnh dữ liệu bảo hiểm thiếu căn cứ.
Một quyết định thay đổi nhóm tham gia khi chưa được xác nhận đúng thẩm quyền có thể khiến hồ sơ nhân sự và dữ liệu BHYT không thống nhất.
Dữ liệu dân cư phải được đối chiếu: Trách nhiệm không nên đẩy hết về người dân
Khoản 3 Điều 3 yêu cầu việc xác định đối tượng dựa trên giấy tờ, hồ sơ hợp lệ quy định tại Điều 5.
Đặc biệt, khoản 4 Điều 3 quy định trước khi phê duyệt danh sách, cơ quan có thẩm quyền phải kiểm tra, đối chiếu thông tin với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
Khoản 7 Điều 5 cho phép sử dụng dữ liệu điện tử đã được cập nhật, xác thực và kết nối theo quy định, không yêu cầu người có công xuất trình lại những giấy tờ đã có trong hệ thống.
Đây là điểm đáng ghi nhận từ góc độ giảm thủ tục.
Nhưng nếu thông tin trên các hệ thống chưa đồng bộ, hiệu quả thực thi còn phụ thuộc việc cơ quan có thẩm quyền chủ động kiểm tra, xử lý sai lệch.
Không nên để người dân liên tục bổ sung bản sao giấy tờ chỉ vì dữ liệu giữa các đầu mối chưa thống nhất.
Với doanh nghiệp, giải pháp thực tế là kiểm tra dữ liệu lao động thuộc trách nhiệm của mình, hướng dẫn nhân viên liên hệ đúng cơ quan khi cần xác định diện chính sách, đồng thời không thu thập hồ sơ thân nhân vượt quá nhu cầu hợp pháp.
Hộ kinh doanh ngoài phạm vi quản lý trực tiếp của Thông tư không có nghĩa vụ lập danh sách chính sách thay UBND cấp xã.
Đúng đối tượng phải đi cùng đúng quyền lợi
Thông tư 28/2026/TT-BNV hướng tới việc xác định chính xác các nhóm người được ngân sách đóng BHYT và hạn chế trùng lặp thông tin.
Tuy nhiên, giá trị chính sách chỉ được thể hiện khi việc phân loại không dẫn đến nhầm lẫn về mức hưởng hoặc trách nhiệm đóng bảo hiểm.
Doanh nghiệp cần tránh tự ý thay đổi nhóm tham gia của người lao động; cơ quan lập danh sách phải sử dụng đúng hồ sơ và dữ liệu đã xác thực.
Bảo vệ quyền lợi BHYT bắt đầu từ việc xác định đúng người, nhưng không thể kết thúc ở việc đưa tên người đó vào danh sách.
| Đón đọc kỳ 2: Thông tư 28/2026/TT-BNV: Cập nhật danh sách BHYT trong 5 ngày làm việc từ năm 2027 |
