Thứ ba 17/11/2026 14:28
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Góc nhìn Chuyên gia

GS. TSKH Hồ Tú Bảo: Cần đổi mới tư duy về khoa học công nghệ

GS. TSKH Hồ Tú Bảo nhấn mạnh vai trò của dữ liệu và trí tuệ nhân tạo, kêu gọi Việt Nam thay đổi tư duy phát triển khoa học công nghệ theo hướng gắn với sản xuất và chiến lược quốc gia.
GS. Trần Thọ Đạt: Tăng trưởng kinh tế Việt Nam cần phải thận trọng PGS.TS Phạm Thế Anh: Rất khó để quay lại mức thuế cũ, Việt Nam phải thay đổi chiến lược

Tại buổi tọa đàm chính sách đặc biệt phát triển công nghệ chiến lược quốc gia ngày 17/4, do Viện Kinh tế Việt Nam tổ chức, GS. TSKH Hồ Tú Bảo – Giám đốc Phòng thí nghiệm Khoa học dữ liệu của Viện Nghiên cứu Cao cấp về Toán – chia sẻ nhiều góc nhìn sâu sắc về hiện trạng và định hướng tương lai cho khoa học công nghệ tại Việt Nam.

GS. TSKH Hồ Tú Bảo mở đầu bằng cách phân biệt ba khái niệm quan trọng về loại hình nghiên cứu: nghiên cứu cơ bản, nghiên cứu ứng dụng và nghiên cứu phát triển. Các quốc gia tiên tiến đều xác định rõ tỷ lệ phần trăm của nguồn lực dành cho mỗi loại hình này, và có thể xem đó là cấu trúc của tổ chức nghiên cứu khoa học. Xác định các tỷ lệ này định hình chiến lược và cấu trúc của khoa học và công nghệ quốc gia. Ông nhấn mạnh rằng, để phát triển khoa học và công nghệ, chúng ta cũng cần có chiến lược và cụ thể như vậy.

GS. TSKH Hồ Tú Bảo dẫn số liệu từ các quốc gia phát triển, cho thấy rằng đa số quốc gia dành khoảng 2-3% GDP phân bổ cho khoa học công nghệ. Đặc biệt, các nước tiên tiến dành tới 3% GDP cho nghiên cứu khoa học, trong khi Hàn Quốc chi đến 4,9% GDP cho lĩnh vực này. Đặc biệt, Trung Quốc chỉ dành 6% cho nghiên cứu cơ bản và 83% cho nghiên cứu phát triển. Việt Nam hiện chưa có số liệu cụ thể, nhưng nhìn từ ngân sách đầu tư và hiệu quả ứng dụng vào sản xuất, ông cho rằng vẫn còn khoảng cách rất xa so với các nước tiên tiến.

GS. TSKH Hồ Tú Bảo: Cần đổi mới tư duy về khoa học công nghệ
GS. TSKH Hồ Tú Bảo – Giám đốc Phòng thí nghiệm Khoa học dữ liệu của Viện Nghiên cứu Cao cấp về Toán. (Ảnh: Phan Chính)

“Có bao nhiêu nhà khoa học thực sự gắn bó với sự phát triển của đất nước? Bao nhiêu người làm vì đam mê, vì chính sách, hay chỉ vì yêu cầu nghề nghiệp?” – GS. TSKH Hồ Tú Bảo đặt vấn đề và cho rằng cần nhìn nhận lại mối liên kết giữa nghiên cứu và sản xuất trong hệ sinh thái khoa học công nghệ Việt Nam.

Trước thực trạng khoa học còn nặng tính hàn lâm, thiếu gắn kết thực tiễn, GS. TSKH Hồ Tú Bảo đề xuất một mô hình đổi mới tư duy mang tên “KCC”, tuy chưa giải thích chi tiết, nhưng ông nhấn mạnh đây là cách tiếp cận toàn diện để nâng cao năng lực khoa học và công nghệ quốc gia.

Ông cho biết, Việt Nam hiện còn thiếu những đề tài lớn, tầm chiến lược, trong khi đây là điều kiện tiên quyết để tạo ra đột phá về công nghệ và ứng dụng thực tế. Chúng ta cần thay đổi tư duy từ nghiên cứu hàn lâm sang nghiên cứu phục vụ sản xuất số – một xu thế tất yếu trong kỷ nguyên số hóa.

Theo GS. TSKH Hồ Tú Bảo, sản xuất số là cách xã hội tạo ra phương thức sản xuất mới, nơi dữ liệu đóng vai trò là tài nguyên, tri thức là lao động, và trí tuệ nhân tạo (AI) là công cụ chiến lược.

Ông nhấn mạnh, để sản xuất số phát triển, quốc gia cần xây dựng hạ tầng dữ liệu, bao gồm dữ liệu doanh nghiệp, dữ liệu xã hội và dữ liệu quốc gia.

"Quan hệ sản xuất và tư liệu sản xuất như vậy là tốt rồi, nhưng nếu không có dữ liệu và công nghệ hỗ trợ, chúng ta sẽ lạc hậu", ông nói.

Ông cho biết, AI hiện nay không chỉ là công nghệ mà còn là nhận thức mới trong sản xuất và phát triển xã hội, đặc biệt trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0. AI không hoạt động độc lập – “AI bắt đầu từ dữ liệu”, ông nói – và nhờ vào dữ liệu, AI có thể học máy, phát hiện tri thức, và tạo ra giá trị gia tăng vượt trội.

GS.TSKH Hồ Tú Bảo phân tích, hai giá trị lớn nhất của AI là: Giúp con người khám phá trí tuệ mới từ dữ liệu; Tạo ra lợi nhuận và hiệu quả kinh tế rõ rệt trong sản xuất và kinh doanh.

Với cách nhìn sâu sắc và hệ thống như vậy, ông kêu gọi cần có chính sách phát triển công nghệ tầm quốc gia, trong đó ưu tiên xây dựng hạ tầng số, hệ thống dữ liệu quốc gia, và kết nối chặt chẽ giữa các nhà khoa học – doanh nghiệp – cơ quan quản lý.

Tư duy đổi mới của GS. TSKH Hồ Tú Bảo cho thấy một tầm nhìn chiến lược và cấp thiết cho khoa học công nghệ Việt Nam hiện nay. Muốn phát triển bền vững, Việt Nam cần thay đổi từ gốc – từ tư duy, mô hình đến chính sách, trong đó dữ liệu và trí tuệ nhân tạo sẽ là hai trụ cột quan trọng. Bài toán không chỉ nằm ở đầu tư ngân sách, mà nằm ở cách chúng ta ứng xử với tri thức và công nghệ trong thời đại mới.

Tin bài khác
Chờ thị trường phục hồi hay luật chơi đã thay đổi?

Chờ thị trường phục hồi hay luật chơi đã thay đổi?

Có những lúc doanh nghiệp khó khăn vì thị trường đi xuống, nhưng cũng có khi thị trường đã âm thầm đổi khác, chỉ có doanh nghiệp vẫn đang chờ những ngày tháng cũ quay về. Nhận diện được đâu là suy giảm chu kỳ, đâu là chuyển dịch cấu trúc có thể là câu hỏi quan trọng nhất đối với các nhà lãnh đạo hôm nay.
Bất động sản bước vào chu kỳ sàng lọc bằng dòng tiền và năng lực quản trị

Bất động sản bước vào chu kỳ sàng lọc bằng dòng tiền và năng lực quản trị

Nguồn cung trở lại nhưng giao dịch chậm, tồn kho tăng và chi phí vốn tiếp tục gây sức ép. Theo các chuyên gia, chu kỳ mới của thị trường bất động sản sẽ không còn dễ dàng thưởng cho quỹ đất lớn hay kỳ vọng tăng giá, mà ngày càng phụ thuộc vào pháp lý, dòng tiền, nhu cầu thực và năng lực quản trị.
Chủ tịch VARS: Hệ số K kéo chi phí đất tăng 2-2,6 lần nhưng người dân được lợi

Chủ tịch VARS: Hệ số K kéo chi phí đất tăng 2-2,6 lần nhưng người dân được lợi

Góp ý dự án Luật Đất đai (sửa đổi), TS.Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS) cho rằng, bảng giá đất nhân hệ số K cần được điều chỉnh sát thực tế nhằm đảm bảo hài hòa lợi ích ba bên: Nhà nước - người dân - doanh nghiệp.
Doanh nghiệp Việt phải giữ lại nhiều giá trị hơn trong chuỗi sản xuất

Doanh nghiệp Việt phải giữ lại nhiều giá trị hơn trong chuỗi sản xuất

Muốn tiến tới nền kinh tế thu nhập cao vào năm 2045, Việt Nam không thể chỉ dựa vào mở rộng sản xuất và xuất khẩu. Thách thức lớn hơn là giúp doanh nghiệp trong nước tham gia sâu vào chuỗi cung ứng, làm chủ công nghệ và giữ lại nhiều giá trị gia tăng hơn.
Nhà khoa học đứng sau công nghệ lọc nước giá rẻ: “Tôi thực sự ngưỡng mộ tầm nhìn của VinFuture”

Nhà khoa học đứng sau công nghệ lọc nước giá rẻ: “Tôi thực sự ngưỡng mộ tầm nhìn của VinFuture”

Bốn năm sau khi được vinh danh với Giải Đặc biệt VinFuture dành cho Nhà khoa học đến từ các nước đang phát triển, GS. Thalappil Pradeep trở lại VinFuture với tư cách thành viên Hội đồng Giải thưởng. Trong vai trò mới, nhà khoa học đứng sau những công nghệ giúp hàng triệu người tiếp cận nguồn nước sạch với chi phí thấp nhấn mạnh rằng tác động xã hội mới là thước đo quan trọng của một nền khoa học phụng sự nhân loại.
Giảm lãi suất cần đi cùng khơi thông khả năng hấp thụ vốn

Giảm lãi suất cần đi cùng khơi thông khả năng hấp thụ vốn

Giảm lãi suất là tín hiệu tích cực đối với doanh nghiệp, song hiệu quả của chính sách còn phụ thuộc vào sức cầu thị trường, khả năng tiếp cận tín dụng và sự phối hợp giữa chính sách tiền tệ với chính sách tài khóa.
Gỡ nút thắt, mở đường cho điện xanh trong khu công nghiệp

Gỡ nút thắt, mở đường cho điện xanh trong khu công nghiệp

Điện xanh đang trở thành lợi thế cạnh tranh của nền công nghiệp hiện đại. Từ cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA), điện mặt trời mái nhà đến lưu trữ năng lượng, đại biểu Quốc hội Nguyễn Thế Duy đề xuất tháo gỡ các điểm nghẽn thể chế, tạo điều kiện để doanh nghiệp chủ động tiếp cận nguồn năng lượng sạch.
ESTA hướng đến kết nối lao động kỹ thuật Việt Nam với doanh nghiệp Mỹ

ESTA hướng đến kết nối lao động kỹ thuật Việt Nam với doanh nghiệp Mỹ

Ngày 17/10, Newland USA ra mắt chương trình ESTA, kết nối lao động kỹ thuật Việt Nam với nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp Mỹ theo diện visa định cư EB-3, trước mắt tập trung vào lĩnh vực sửa chữa ô tô và bảo trì máy móc công nghiệp.
Doanh nghiệp Việt muốn hút vốn ngoại cần bắt đầu từ năng lực quản trị

Doanh nghiệp Việt muốn hút vốn ngoại cần bắt đầu từ năng lực quản trị

Cơ hội tiếp cận nhà đầu tư và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu đang mở ra với doanh nghiệp Việt Nam. Tuy nhiên, để chuyển sự quan tâm thành dòng vốn và hợp đồng dài hạn, doanh nghiệp cần chứng minh năng lực quản trị, minh bạch tài chính và khả năng duy trì các tiêu chuẩn vận hành nhất quán.
Đánh thuế đất bỏ hoang cần đúng đối tượng

Đánh thuế đất bỏ hoang cần đúng đối tượng

Đề xuất áp thuế 0,2% với đất bỏ hoang, không sử dụng hoặc chậm đưa vào sử dụng đang đặt ra yêu cầu quan trọng: phân biệt rõ hành vi găm giữ đất với những dự án chậm triển khai vì nguyên nhân khách quan.
Thị trường điện cạnh tranh đã đến lúc bước ra khỏi "phòng thí nghiệm"

Thị trường điện cạnh tranh đã đến lúc bước ra khỏi "phòng thí nghiệm"

Việc Nhà máy điện mặt trời TTC Đức Huệ 2 ở Tây Ninh chính thức bán điện trực tiếp cho Samsung Electronics Việt Nam Thái Nguyên ở tỉnh Thái Nguyên từ ngày 1-6-2026 có thể xem là một cột mốc đáng chú ý của ngành điện lực(***). Sau nhiều năm tranh luận, cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) cuối cùng đã đi từ chính sách trên giấy sang giao dịch thực tế.
Cần đổi cách nhìn về sụt lún và ngập lụt ở TP. Hồ Chí Minh

Cần đổi cách nhìn về sụt lún và ngập lụt ở TP. Hồ Chí Minh

Sụt lún và ngập lụt TP. Hồ Chí Minh đang chịu tác động đồng thời từ sụt lún mặt đất, mưa cực đoan, triều cường, nước biển dâng và đô thị hóa. Các chuyên gia đề xuất chuyển sang quan trắc, dự báo sớm và quản trị rủi ro bằng dữ liệu.
Tín dụng mở thêm dư địa, du lịch cần gì để giữ dòng tiền?

Tín dụng mở thêm dư địa, du lịch cần gì để giữ dòng tiền?

Quy định mới của Ngân hàng Nhà nước tạo thêm dư địa tín dụng cho khách sạn, khu nghỉ dưỡng và các dự án gắn với du lịch. Nhưng vốn chỉ là một mắt xích, hiệu quả cuối cùng phụ thuộc vào khả năng hình thành sản phẩm, kéo dài thời gian lưu trú và tăng mức chi tiêu của du khách.
Nhà nước mua lại dự án bất động sản: Định giá thế nào để không lãng phí ngân sách?

Nhà nước mua lại dự án bất động sản: Định giá thế nào để không lãng phí ngân sách?

Đề xuất Nhà nước mua lại những dự án nhà ở thương mại mà chủ đầu tư không còn khả năng thực hiện hoặc không thể chuyển nhượng đang mở thêm một hướng xử lý các dự án bất động tồn đọng. Nhưng khi Nhà nước trở thành bên mua, câu hỏi quan trọng không chỉ là mua dự án nào mà còn là mua với giá nào, dựa trên căn cứ nào và kiểm soát ra sao để không biến việc giải cứu tài sản đình trệ thành gánh nặng ngân sách.
Chủ sở hữu hưởng lợi: Khi “bức bình phong” che khuất người kiểm soát thực sự

Chủ sở hữu hưởng lợi: Khi “bức bình phong” che khuất người kiểm soát thực sự

Những lớp sở hữu, pháp nhân trung gian hay người đại diện có thể khiến việc nhận diện chủ sở hữu hưởng lợi (CSHHL) trở nên phức tạp, đặc biệt tại các doanh nghiệp FDI và tập đoàn có cấu trúc sở hữu nhiều tầng. Bài toán này không chỉ đặt ra trách nhiệm cho doanh nghiệp mà còn liên quan đến yêu cầu minh bạch, phòng chống rửa tiền và bảo vệ quyền lợi của chính người hưởng lợi cuối cùng.
bao-hiem-that-nghiep