TS. Nguyễn Minh Cường: Cần tự do hóa tài chính để huy động vốn hiệu quả

TS. Nguyễn Minh Cường, Chuyên gia kinh tế cho biết, Việt Nam không thiếu vốn, nhưng việc huy động và phân bổ nguồn lực này chưa hiệu quả đã khiến tiềm năng tăng trưởng chưa được phát huy tối đa.

TS. Nguyễn Minh Cường nhấn mạnh: "Kết quả đó là tổng hợp của quá trình mở cửa, tự do hoá thương mại, gia nhập các định chế song phương và đa phương, cũng như việc thành lập các khu chế xuất… Tất cả đã góp phần giúp Việt Nam trở thành một nền kinh tế có kim ngạch xuất nhập khẩu và độ mở thương mại rất lớn.” Đây chính là “bước đầu tiên” đã giúp Việt Nam đạt được những thành tựu vượt trội.

TS. Nguyễn Minh Cường - Chuyên gia kinh tế.

Đặt vấn đề trong bối cảnh mới, TS. Nguyễn Minh Cường cho rằng Việt Nam đang đứng trước "bước thứ hai": liệu nước ta có nên tiến tới tự do hoá tài chính hay không, tương tự như những gì đã làm với thương mại. Việc thành lập trung tâm tài chính cần được xem là một phần trong chiến lược phát triển chứ không chỉ là một quyết định mang tính ý chí.

Hiện nay, Việt Nam vẫn đang kiểm soát dòng vốn, nghĩa là vốn có thể ra vào nhưng ở mức độ giới hạn. Câu hỏi được đặt ra là liệu Việt Nam có dám mở hoàn toàn dòng vốn và trung tâm tài chính có thể trở thành nơi thí điểm cho việc mở cửa dòng vốn ra vào tự do hay không? Quyết định này sẽ định hình lại thị trường tài chính và vị thế của Việt Nam trên bản đồ vốn toàn cầu.

Về vấn đề này, TS. Nguyễn Minh Cường chỉ ra vấn đề cốt lõi: Việt Nam không thiếu vốn. Vào năm 2018, riêng phần vốn chưa giải ngân đã lên tới khoảng 20 tỷ USD. Trong 5 năm vừa qua, thông qua kênh trái phiếu doanh nghiệp, Việt Nam đã huy động được lượng vốn lên tới hàng chục tỷ USD.

"Vấn đề không phải là thiếu vốn, mà là chưa sử dụng hết hoặc chưa huy động và phân bổ hiệu quả nguồn vốn trong nước, trong cả thị trường tài chính và thị trường vốn nội địa", chuyên gia này nhận định.

Ngoài ra, TS. Nguyễn Minh Cường nhấn mạnh ngoài việc hỗ trợ huy động vốn từ bên ngoài, trung tâm tài chính quốc tế cần được xem là một cầu nối và chất xúc tác giúp Việt Nam định hình rõ hơn cách thức và mức độ mở cửa thị trường tài chính trong tương lai.

TS. Nguyễn Minh Cường cho rằng, việc thành lậpTrung tâm tài chính quốc tế (IFC) không nên đơn thuần là một dự án xây dựng hạ tầng, mà phải là việc xây dựng một thể chế đặc thù, có tính thử nghiệm cao. Ông gợi mở khả năng áp dụng mô hình tương tự khu chế xuất trước đây - nơi có cơ chế ưu tiên đặc biệt trong phạm vi thí điểm.

Ông Cường nhấn mạnh, IFC cần trở thành một khu chế xuất về tài chính, nơi vốn ngoại có thể ra vào dễ dàng, các giao dịch tài chính phức tạp có thể diễn ra theo thông lệ quốc tế và có cơ chế tài phán độc lập. “Điều quan trọng là phải sử dụng IFC để định hình chiến lược tự do hóa tài chính, trả lời câu hỏi liệu việc mở hoàn toàn dòng vốn có phải là bước phát triển tiếp theo của Việt Nam sau giai đoạn tự do hoá thương mại hay không. Sự thành công của IFC sẽ phụ thuộc vào khả năng tạo ra một cơ chế linh hoạt, hiệu quả, giúp vốn trong nước được huy động và phân bổ tốt hơn, đồng thời thu hút dòng vốn quốc tế chất lượng cao”, TS. Nguyễn Minh Cường chia sẻ.

Sự quyết tâm xây dựng IFC của Chính phủ thể hiện mong muốn đưa Việt Nam lên bản đồ tài chính khu vực. TS. Nguyễn Minh Cường khẳng định, chặng đường này không phải là đích đến mà là một hành trình thử nghiệm để làm rõ mức độ "mở cửa" tiếp theo của nền kinh tế, đảm bảo nguồn vốn được sử dụng hiệu quả, phục vụ cho mục tiêu phát triển bền vững và đưa Việt Nam tiến lên nấc thang mới trong chuỗi giá trị toàn cầu.