Thứ năm 19/11/2026 02:16
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Thời cuộc

Doanh nghiệp Việt Nam trước cơ hội và thách thức từ điều chỉnh chính sách thương mại EU

Tình hình kinh tế toàn cầu biến động mạnh mẽ đã buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh nhiều chính sách thương mại và kinh tế. Những thay đổi này vừa mở ra cơ hội, vừa đặt ra không ít thách thức cho doanh nghiệp Việt Nam - đối tác quan trọng của EU trong khu vực Đông Nam Á.
Thủ tướng Phạm Minh Chính: Doanh nghiệp là lực lượng tiên phong xây dựng Việt Nam hùng cường Doanh nghiệp Việt Nam cần làm gì để giữ vững vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu?

Cơ hội từ EVFTA và chính sách ưu tiên

Thông tin tại cuộc họp Giao ban thương vụ nước ngoài tháng 8/2025, ông Trần Ngọc Quân, Tham tán Thương mại Việt Nam tại Bỉ và EU cho biết, sau ngày 25/8, EU đã công bố biểu thuế đối ứng với Mỹ, đồng thời hạ dự báo tăng trưởng thương mại năm 2025 xuống còn khoảng 1%, so với mức 5% trong 6 tháng đầu năm. Nguyên nhân xuất phát từ nhu cầu toàn cầu giảm sút, tác động của thuế quan từ Mỹ, cùng áp lực từ sự dịch chuyển luồng thương mại.

Để ứng phó, EU đang đẩy mạnh chiến lược đa dạng hóa thị trường, tích cực đàm phán các hiệp định thương mại tự do (FTA) với Ấn Độ, ASEAN, Anh, Canada, Mexico, Mercosur, Hàn Quốc và thăm dò khả năng tham gia CPTPP. Tuy nhiên, các cuộc đàm phán này khó mang lại hiệu quả trong ngắn hạn. Do vậy, những quốc gia đã có FTA với EU, trong đó có Việt Nam với Hiệp định EVFTA được đánh giá là đối tác đặc biệt quan trọng.

Doanh nghiệp Việt Nam trước cơ hội và thách thức từ điều chỉnh chính sách thương mại EU
Doanh nghiệp Việt Nam trước cơ hội và thách thức từ điều chỉnh chính sách thương mại EU

Trong bối cảnh EU cần mở rộng thị trường ngoài Mỹ và Trung Quốc, EVFTA mang lại nhiều lợi thế cho hàng hóa Việt Nam. Hiện hơn 92% sản phẩm xuất khẩu của Việt Nam sang EU đã về mức thuế 0%. Đây là nền tảng để doanh nghiệp đa dạng hóa thị trường, tận dụng ưu thế cạnh tranh và giảm sự lệ thuộc vào Mỹ.

Đáng chú ý, EU đã có những điều chỉnh theo hướng nới lỏng giảm 90% đối tượng doanh nghiệp nhập khẩu chịu tác động từ Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM); Xếp Việt Nam vào nhóm nguy cơ thấp nhất trong luật chống phá rừng, giúp thông quan hàng hóa thuận lợi hơn; Giãn tiến độ một số quy định trong Thỏa thuận Xanh, trong đó có yêu cầu về tính bền vững của doanh nghiệp.

Ông Trần Ngọc Quân nhận định, các doanh nghiệp Việt Nam hiện đang được hưởng một cơ chế tương đối thông thoáng hơn khi tiếp cận thị trường EU.

Tuy nhiên, cùng với cơ hội, doanh nghiệp cũng đối mặt nhiều rủi ro. Một trong số đó là nguy cơ hàng hóa từ nước thứ ba lợi dụng EVFTA để “mượn đường” xuất khẩu vào EU, né tránh thuế. Điều này đòi hỏi cơ quan quản lý và doanh nghiệp Việt Nam phải tăng cường kiểm soát, tránh bị liên đới bất lợi. EU hiện đặc biệt quan tâm đến cân bằng thương mại, nhất là trong lĩnh vực nông sản. Việt Nam có thể tận dụng cơ hội này để đề xuất mở rộng danh mục gạo thơm được hưởng ưu đãi thuế quan, trong đó có gạo ST25. Tuy nhiên, nhiều vấn đề tồn tại đang gây sức ép trực tiếp lên doanh nghiệp.

Doanh nghiệp cần chuẩn bị cho chiến lược dài hạn

Từ năm 2017, thủy sản khai thác của Việt Nam bị EU áp “thẻ vàng” IUU. Đến nay đã 8 năm trôi qua nhưng tình hình vẫn chưa được giải quyết triệt để. Tháng 10-11/2025, EU sẽ sang Việt Nam kiểm tra lần cuối. Nếu Việt Nam không đáp ứng được yêu cầu, nguy cơ bị chuyển sang “thẻ đỏ” là hiện hữu đồng nghĩa với việc cấm xuất khẩu thủy sản vào EU. Đây là lời cảnh báo rõ ràng cho doanh nghiệp thủy sản, đặc biệt là các đơn vị xuất khẩu cá ngừ - mặt hàng đang có nhu cầu cao tại EU.

Đối với nhóm rau củ quả, EU thời gian qua đã nhiều lần cảnh báo vi phạm về an toàn thực phẩm. Dù chưa công bố danh sách sản phẩm bị kiểm soát trong 6 tháng cuối năm, nhưng nguy cơ bị tăng cường giám sát, thậm chí cấm nhập khẩu, là rất lớn nếu Việt Nam không kiểm soát tốt chất lượng.

Theo chuyên gia tư vấn của Tổng vụ EU, nếu tình hình không cải thiện, một số sản phẩm nông sản Việt Nam có thể bị loại khỏi thị trường, thay vì chỉ siết kiểm soát như hiện nay. Trong ngắn hạn, các doanh nghiệp Việt Nam được hưởng lợi từ chính sách nới lỏng của EU. Tuy nhiên, về lâu dài, Thỏa thuận Xanh và yêu cầu phát triển bền vững sẽ quay trở lại với tiêu chuẩn nghiêm ngặt hơn. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải chuẩn bị sớm, thay vì chỉ tận dụng cơ hội ngắn hạn.

Theo Tham tán Thương mại Việt Nam tại Bỉ và EU, các yếu tố then chốt để duy trì dòng chảy thương mại bền vững với EU là: Chuyển đổi số trong quản lý và truy xuất nguồn gốc; Chuyển đổi xanh trong sản xuất, giảm phát thải carbon và đảm bảo phát triển bền vững, nâng cao trách nhiệm xã hội và môi trường. Đây không chỉ là yêu cầu từ EU, mà còn là xu thế tất yếu để doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh toàn cầu.

Những điều chỉnh chính sách thương mại của EU đang mở ra “cửa sổ cơ hội” cho doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh EVFTA phát huy hiệu lực. Song song với đó là những thách thức lớn từ vấn đề thẻ vàng IUU, an toàn thực phẩm và nguy cơ bị lợi dụng từ nước thứ ba.

Doanh nghiệp Việt Nam cần tận dụng lợi thế, đồng thời chủ động nâng cao năng lực quản lý, chất lượng sản phẩm, tuân thủ tiêu chuẩn bền vững. Chỉ có như vậy, hàng hóa Việt Nam mới có thể khẳng định chỗ đứng tại một trong những thị trường khó tính nhưng đầy tiềm năng như EU.

Tin bài khác
Việt Nam mở rộng nguồn lực tài chính carbon, bảo đảm sinh kế người giữ rừng

Việt Nam mở rộng nguồn lực tài chính carbon, bảo đảm sinh kế người giữ rừng

Tại COP31, Việt Nam thúc đẩy hoàn tất đàm phán Thỏa thuận mua bán kết quả giảm phát thải (ERPA) với các đối tác thuộc Liên minh LEAF, hướng tới chuyển giá trị carbon rừng thành nguồn tài chính dài hạn. Trọng tâm không chỉ là huy động vốn cho bảo vệ rừng mà còn bảo đảm chia sẻ lợi ích công bằng, cải thiện sinh kế cho cộng đồng trực tiếp gắn bó với rừng.
Thủ tướng Lê Minh Hưng đề xuất 3 ưu tiên hợp tác ASEAN - Liên Hợp Quốc

Thủ tướng Lê Minh Hưng đề xuất 3 ưu tiên hợp tác ASEAN - Liên Hợp Quốc

Trước những biến động sâu sắc của tình hình thế giới, Thủ tướng Lê Minh Hưng đề nghị ASEAN và Liên Hợp Quốc tăng cường phối hợp, lấy hòa bình, phát triển và con người làm trung tâm; đồng thời thúc đẩy quản trị các chuyển đổi mới và gắn kết chương trình nghị sự khu vực với mục tiêu toàn cầu.
Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị: Chuyển phát triển kinh tế bạc từ nhận thức sang hành động

Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị: Chuyển phát triển kinh tế bạc từ nhận thức sang hành động

Nhấn mạnh già hóa dân số vừa là thách thức, vừa mở ra cơ hội phát triển, đồng chí Nguyễn Thanh Nghị đề nghị sớm tháo gỡ những điểm nghẽn về thể chế, nguồn lực, hạ tầng và thị trường, đưa kinh tế bạc trở thành một động lực tăng trưởng mới, gắn với bảo đảm an sinh và phát huy vai trò của người cao tuổi.
Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà: Lấy người cao tuổi làm trung tâm phát triển kinh tế bạc

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà: Lấy người cao tuổi làm trung tâm phát triển kinh tế bạc

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh, phát triển kinh tế bạc không chỉ nhằm mở rộng thị trường mà quan trọng hơn là nâng cao sức khỏe, chất lượng sống, khả năng tự chủ và phát huy vai trò đóng góp của người cao tuổi.
Cứ một doanh nghiệp rút lui có 1,3 doanh nghiệp gia nhập thị trường

Cứ một doanh nghiệp rút lui có 1,3 doanh nghiệp gia nhập thị trường

Trong 9 tháng năm 2026, cứ một doanh nghiệp rút lui thì có khoảng 1,3 doanh nghiệp gia nhập thị trường hoặc quay trở lại hoạt động. Khoảng cách dương cho thấy dòng doanh nghiệp mới vẫn được duy trì, nhưng sức ép chi phí, vốn và thị trường tiếp tục thử thách khả năng tồn tại của doanh nghiệp nhỏ.
Bội chi ngân sách nhà nước năm 2025 ở mức 3,1% GDP, thấp hơn dự toán

Bội chi ngân sách nhà nước năm 2025 ở mức 3,1% GDP, thấp hơn dự toán

Quốc hội đã thông qua quyết toán ngân sách nhà nước năm 2025 với mức bội chi 400.163 tỷ đồng, tương đương 3,1% GDP, thấp hơn 15,1% so với dự toán. Tuy nhiên, áp lực từ chuyển nguồn ngân sách, chậm phân bổ và giải ngân vốn vẫn là những vấn đề cần tiếp tục xử lý.
Bài toán huy động hơn 6 triệu tỷ đồng cho tăng trưởng 10% năm tới

Bài toán huy động hơn 6 triệu tỷ đồng cho tăng trưởng 10% năm tới

Tổng vốn đầu tư toàn xã hội năm 2027 được xác định cần đạt khoảng 36-38% GDP, tương đương 6-6,4 triệu tỷ đồng. Trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên, bài toán lớn không chỉ là tìm đủ vốn mà còn là phân bổ đúng chỗ, nâng hiệu quả đầu tư và giữ ổn định vĩ mô.
Giải ngân hết vốn đầu tư công: Kỳ vọng tạo thêm 1,7% tăng trưởng

Giải ngân hết vốn đầu tư công: Kỳ vọng tạo thêm 1,7% tăng trưởng

Chính phủ đang tập trung tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ giải ngân nhằm hoàn thành 100% kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026. Theo Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng, mục tiêu này có thể đóng góp thêm 1,7% vào tăng trưởng kinh tế.
Doanh nghiệp nhỏ sẽ được hỗ trợ theo đầu ra để vào chuỗi FDI

Doanh nghiệp nhỏ sẽ được hỗ trợ theo đầu ra để vào chuỗi FDI

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa sẽ tiếp tục được hoàn thiện theo hướng gắn với kết quả cụ thể, tăng liên kết với doanh nghiệp FDI và tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.
Kinh tế cửa khẩu Lào Cai đến năm 2030: Mục tiêu 9 tỷ USD và bài toán giảm chi phí logistics

Kinh tế cửa khẩu Lào Cai đến năm 2030: Mục tiêu 9 tỷ USD và bài toán giảm chi phí logistics

Với vị trí kết nối Việt Nam, ASEAN và vùng Tây Nam Trung Quốc, Lào Cai đang đứng trước cơ hội nâng tầm kinh tế cửa khẩu. Tuy nhiên, mục tiêu 9 tỷ USD vào năm 2030 không chỉ phụ thuộc vào lượng hàng hóa xuất nhập khẩu, mà còn nằm ở khả năng hiện đại hóa hạ tầng, rút ngắn thời gian thông quan, giảm chi phí vận tải và hình thành hệ sinh thái logistics đủ sức phục vụ doanh nghiệp.
Lào Cai: Ba vùng kinh tế, hai cực phát triển và một trục động lực cho giai đoạn mới

Lào Cai: Ba vùng kinh tế, hai cực phát triển và một trục động lực cho giai đoạn mới

Tổ chức lại không gian phát triển theo mô hình một trục động lực dọc sông Hồng, hai cực phát triển phía Bắc - phía Nam và ba vùng kinh tế, Lào Cai đang định hình chiến lược phát triển mới với tầm nhìn dài hạn. Cùng mục tiêu tăng trưởng GRDP trên 10%/năm, tỉnh đặt trọng tâm vào phát triển kinh tế cửa khẩu, logistics, công nghiệp chế biến, nông nghiệp hàng hóa và hạ tầng liên vùng, tạo nền tảng để trở thành cực tăng trưởng của vùng Trung du và miền núi phía Bắc.
Cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột đạt 89%, chạy nước rút về đích

Cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột đạt 89%, chạy nước rút về đích

Cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột giai đoạn 1 đã hoàn thành khoảng 89% khối lượng theo hợp đồng. Toàn tuyến đang tăng tốc để cơ bản hoàn thành trước 31/12/2026, trong đó Dự án thành phần 1 tại Khánh Hòa cam kết hoàn tất quyết toán khối lượng trong quý 1/2027.
Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh: Không tính vốn casino, bất động sản vào tiêu chí ưu đãi dự án du lịch chiến lược

Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh: Không tính vốn casino, bất động sản vào tiêu chí ưu đãi dự án du lịch chiến lược

Dự thảo Nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch quy định loại trừ vốn đầu tư vào casino, trò chơi có thưởng, đặt cược và kinh doanh bất động sản khi xét tiêu chí hưởng ưu đãi. Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh nhấn mạnh, mục tiêu là thu hút những dự án du lịch quy mô lớn, có giá trị thực chất và sức lan tỏa quốc tế.
Việt Nam vào top 40 thế giới về năng lực cạnh tranh số và AI

Việt Nam vào top 40 thế giới về năng lực cạnh tranh số và AI

Lần đầu tham gia Bảng xếp hạng Năng lực cạnh tranh số và trí tuệ nhân tạo thế giới (WDAIR) năm 2026, Việt Nam đứng thứ 37/70 nền kinh tế, xếp thứ 3 tại Đông Nam Á. Đáng chú ý, ở một số lĩnh vực thành phần, Việt Nam đạt thứ hạng cao hơn đáng kể so với vị trí tổng thể.
ĐBQH đề xuất giải pháp nâng mức chi tiêu, kéo dài thời gian lưu trú của khách quốc tế

ĐBQH đề xuất giải pháp nâng mức chi tiêu, kéo dài thời gian lưu trú của khách quốc tế

Thảo luận về cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch, nhiều ĐBQH đề xuất không chỉ tập trung thu hút khách mà cần nâng giá trị chi tiêu, kéo dài thời gian lưu trú, đồng thời bảo tồn bản sắc văn hóa và bảo đảm người dân địa phương được hưởng lợi từ hoạt động du lịch.