Đề xuất tách bạch kho dự trữ xăng dầu: Tăng “sức đề kháng” cho an ninh năng lượng quốc gia

Sáng 10/4, Quốc hội tiếp tục thảo luận tại tổ về tình hình kinh tế - xã hội, trong đó vấn đề an ninh năng lượng và dự trữ xăng dầu quốc gia thu hút sự quan tâm của nhiều đại biểu.

Tham gia thảo luận, đại biểu Đặng Ngọc Huy (đoàn Quảng Ngãi) dẫn Nghị quyết số 70 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, trong đó đặt mục tiêu dự trữ xăng dầu đạt mức tương đương 90 ngày nhập khẩu ròng vào năm 2030. Tuy nhiên, theo đại biểu, quy mô dự trữ hiện nay vẫn còn khoảng cách đáng kể so với mục tiêu này.

Đề xuất tách bạch kho dự trữ xăng dầu: Tăng “sức đề kháng” cho an ninh năng lượng quốc gia

Đáng chú ý, đại biểu đặt vấn đề về mô hình tổ chức dự trữ khi hiện nay lượng xăng dầu dự trữ quốc gia vẫn được lưu trữ chung với hệ thống kho của các doanh nghiệp đầu mối. Theo ông, việc xây dựng hệ thống kho dự trữ chiến lược độc lập có ý nghĩa như một “cơ chế bảo hiểm” cho nền kinh tế, giúp nâng cao khả năng ứng phó trước các cú sốc nguồn cung.

Từ đó, đại biểu Đặng Ngọc Huy kiến nghị Chính phủ sớm bố trí nguồn lực ngân sách, đồng thời áp dụng cơ chế đặc thù để triển khai ngay việc đầu tư hệ thống kho dự trữ quốc gia độc lập, bảo đảm tách bạch hoàn toàn giữa dự trữ chiến lược và dự trữ thương mại. Song song với đó là yêu cầu khẩn trương sửa đổi Luật Dự trữ quốc gia và các nghị định liên quan nhằm hoàn thiện khung pháp lý phù hợp thực tiễn.

Cùng quan tâm đến bài toán an ninh năng lượng, đại biểu Nguyễn Duy Thanh (đoàn Cà Mau) cho rằng cần có các giải pháp tổng thể, mang tính căn cơ và dài hạn. Theo đại biểu, trong giai đoạn 3–5 năm tới, cần ưu tiên cao nhất cho phát triển hạ tầng năng lượng, đồng thời rà soát, điều chỉnh các quy hoạch quốc gia và quy hoạch ngành theo định hướng chiến lược, bao gồm cả quy hoạch năng lượng và điều chỉnh Quy hoạch điện VIII.

Ở góc độ chính sách tài khóa, Tổng Kiểm toán Nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa đánh giá việc ban hành Nghị quyết của Quốc hội về các chính sách thuế đối với xăng dầu và nhiên liệu bay là phù hợp. Ông đồng tình với đề xuất ủy quyền cho Chính phủ trong việc chủ động điều chỉnh thời hạn áp dụng các chính sách này nhằm tăng tính linh hoạt trong điều hành.

Tuy nhiên, để chính sách phát huy hiệu quả, Tổng Kiểm toán nhấn mạnh yêu cầu triển khai đồng bộ các giải pháp kiểm soát thị trường, đặc biệt là ngăn chặn nguy cơ buôn lậu xăng dầu, qua đó bảo vệ lợi ích quốc gia và quyền lợi người tiêu dùng.

Mở rộng hơn, ông Nguyễn Hữu Nghĩa đề xuất trong Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm giai đoạn 2026–2030, Chính phủ cần xây dựng một khung chính sách tổng thể nhằm ứng phó với các tình huống bất thường, khẩn cấp. Trên cơ sở Nghị quyết 18 của Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV, khung chính sách này cần cụ thể hóa các kịch bản có thể xảy ra ở cả cấp độ quốc gia và ngành, đồng thời trao cho Chính phủ những thẩm quyền nhất định để chủ động xử lý theo mức độ và tính chất của từng tình huống.

Những kiến nghị này cho thấy yêu cầu cấp thiết trong việc củng cố “nền tảng dự trữ” và hoàn thiện cơ chế điều hành, nhằm tăng khả năng chống chịu của nền kinh tế trước các biến động năng lượng toàn cầu.