Đề xuất siết ngưỡng miễn thuế với hàng hóa giá trị nhỏ

Thu hẹp đáng kể ngưỡng miễn thuế

Bộ Tài chính đang lấy ý kiến các bộ, ngành và hiệp hội liên quan đối với dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu. Đáng chú ý, dự thảo đề xuất điều chỉnh chính sách miễn thuế đối với hàng hóa có giá trị nhỏ, một nội dung được đánh giá có tác động trực tiếp tới thương mại điện tử, logistics, dịch vụ bưu chính, chuyển phát nhanh và hoạt động xuất nhập khẩu của tổ chức, cá nhân.

Theo quy định hiện hành tại Nghị định số 134/2016/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 18/2021/NĐ-CP, hàng hóa nhập khẩu gửi qua dịch vụ bưu chính, chuyển phát nhanh được miễn thuế nếu có trị giá hải quan từ 1 triệu đồng trở xuống hoặc có số tiền thuế phải nộp từ 100.000 đồng trở xuống. Nếu vượt các ngưỡng này, hàng hóa phải chịu thuế nhập khẩu đối với toàn bộ lô hàng.

Trong khi đó, đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu có trị giá tối thiểu, mức miễn thuế hiện được áp dụng với tổng trị giá hải quan từ 500.000 đồng trở xuống hoặc tổng số tiền thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu phải nộp từ 50.000 đồng trở xuống cho mỗi lần xuất khẩu, nhập khẩu.

Đề xuất siết ngưỡng miễn thuế với hàng hóa giá trị nhỏ

Sự khác biệt giữa các ngưỡng miễn thuế này được Bộ Tài chính cho rằng không còn phù hợp với thực tiễn khi thương mại điện tử phát triển nhanh, kéo theo sự gia tăng mạnh về số lượng các đơn hàng xuyên biên giới có giá trị nhỏ.

Theo phương án mới, Bộ Tài chính đề xuất áp dụng thống nhất một ngưỡng miễn thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, bao gồm cả hàng hóa gửi qua dịch vụ bưu chính, chuyển phát nhanh. Cụ thể, hàng hóa chỉ được miễn thuế nếu có tổng trị giá hải quan từ 100.000 đồng trở xuống hoặc số tiền thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu phải nộp từ 10.000 đồng trở xuống cho mỗi lần xuất khẩu, nhập khẩu.

Như vậy, nếu được thông qua, ngưỡng trị giá hàng hóa được miễn thuế sẽ giảm đáng kể so với quy định hiện hành.

Thương mại điện tử đặt ra yêu cầu mới

Lý giải đề xuất, Cục Hải quan (Bộ Tài chính) cho biết thương mại điện tử đang phát triển nhanh trên toàn cầu và tại Việt Nam. Quy mô thị trường thương mại điện tử Việt Nam năm 2024 ước đạt hơn 25 tỷ USD, tăng khoảng 20% so với năm trước. Năm 2025, quy mô thị trường được ước tính đạt khoảng 31-38,5 tỷ USD, với tốc độ tăng trưởng 21-25,5%. Trong nửa đầu năm 2026, thị trường tiếp tục duy trì mức tăng trưởng hai chữ số, khoảng 19%.

Sự phát triển của các nền tảng thương mại điện tử giúp người tiêu dùng tiếp cận hàng hóa từ nước ngoài thuận lợi hơn, đồng thời làm số lượng lô hàng nhập khẩu giá trị thấp qua đường bưu chính, chuyển phát nhanh tăng nhanh.

Theo cơ quan quản lý, cơ chế miễn thuế được thiết kế ban đầu nhằm giảm chi phí quản lý đối với các lô hàng có giá trị rất nhỏ và tạo thuận lợi cho thương mại. Tuy nhiên, khi quy mô giao dịch xuyên biên giới ngày càng lớn, chính sách này có thể phát sinh những hệ quả không mong muốn.

Một trong những vấn đề được Bộ Tài chính lưu ý là nguy cơ tạo lợi thế cho hàng nhập khẩu so với hàng hóa sản xuất trong nước. Bên cạnh đó, việc chia nhỏ đơn hàng để đưa giá trị từng lô hàng xuống dưới ngưỡng miễn thuế có thể làm gia tăng nguy cơ gian lận, gây khó khăn cho công tác quản lý và làm giảm hiệu quả thu thuế.

Trên thực tế, chính sách thuế đối với hàng hóa giá trị nhỏ cũng đang được nhiều quốc gia rà soát theo hướng thu hẹp phạm vi, giảm ngưỡng hoặc điều chỉnh cơ chế miễn thuế nhằm thích ứng với sự bùng nổ của thương mại điện tử xuyên biên giới.

Hướng tới môi trường cạnh tranh công bằng

Tại Việt Nam, từ ngày 3/1/2025, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 01/2025/QĐ-TTg bãi bỏ Quyết định số 78/2010/QĐ-TTg về mức giá trị hàng hóa nhập khẩu gửi qua dịch vụ chuyển phát nhanh được miễn thuế. Việc này đồng nghĩa chính sách miễn thuế giá trị gia tăng đối với hàng nhập khẩu giá trị nhỏ qua dịch vụ chuyển phát nhanh đã được chấm dứt.

Theo Bộ Tài chính, hiện cơ chế miễn thuế đối với hàng hóa giá trị nhỏ về cơ bản còn liên quan đến thuế nhập khẩu. Trên cơ sở đánh giá thực tiễn quản lý, cùng xu hướng điều chỉnh chính sách tại nhiều quốc gia, cơ quan soạn thảo cho rằng về lâu dài không nên duy trì cơ chế miễn thuế đối với hàng hóa chỉ vì có giá trị nhỏ.

Tuy nhiên, do Việt Nam là thành viên Công ước Kyoto và Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu hiện hành vẫn quy định cơ chế miễn thuế đối với hàng hóa giá trị nhỏ, Bộ Tài chính đề xuất tiếp tục duy trì chính sách này nhưng thu hẹp đáng kể ngưỡng áp dụng.

Việc đưa ngưỡng miễn thuế về 100.000 đồng được kỳ vọng vừa đáp ứng yêu cầu của pháp luật hiện hành, vừa hạn chế tình trạng lợi dụng chính sách để chia nhỏ đơn hàng. Quan trọng hơn, chính sách này hướng tới thu hẹp chênh lệch về nghĩa vụ thuế giữa hàng hóa nhập khẩu và hàng hóa được sản xuất, kinh doanh trong nước, qua đó góp phần tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng hơn trong bối cảnh thương mại điện tử xuyên biên giới ngày càng phát triển.