Đề xuất siết chặt giám sát, minh bạch hoạt động góp vốn của viên chức tại khu vực tư

Nhiều đại biểu tập trung góp ý về các quy định liên quan đến quyền, nghĩa vụ và phạm vi được phép kinh doanh của viên chức, trong đó nhấn mạnh yêu cầu minh bạch, kiểm soát xung đột lợi ích.

Đại biểu Nguyễn Tâm Hùng – đoàn TP. Hồ Chí Minh cho rằng, dự thảo đã bước đầu tiếp cận theo hướng quản trị công mới, gắn quyền tự chủ của đơn vị sự nghiệp với trách nhiệm người đứng đầu. Tuy nhiên, ông đề nghị Ban soạn thảo bổ sung quy định thiết lập cơ chế kiểm soát xung đột lợi ích và cơ chế bảo vệ viên chức “dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung”.

Góp ý cho Điều 10 về những việc viên chức không được làm, đại biểu đề xuất cần quy định rõ: “Viên chức không được đầu tư, góp vốn, điều hành hoặc bảo lãnh cho doanh nghiệp, tổ chức hoạt động trong cùng lĩnh vực chuyên môn với đơn vị nơi mình công tác”. Theo ông, việc mở rộng phạm vi cấm như vậy là cần thiết để ngăn ngừa tình trạng “chân trong, chân ngoài”, bảo đảm liêm chính công vụ, đặc biệt ở các lĩnh vực dễ phát sinh xung đột lợi ích như y tế, giáo dục, khoa học – công nghệ.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga – đoàn TP. Hải Phòng

Ở góc nhìn khác, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga – đoàn TP. Hải Phòng nhận định, quy định tại điểm b, khoản 1, Điều 13 của dự thảo cho phép viên chức được góp vốn, tham gia quản lý, điều hành doanh nghiệp, hợp tác xã, bệnh viện, cơ sở giáo dục, tổ chức nghiên cứu khoa học ngoài công lập là một bước mở hợp lý. Quy định này giúp viên chức phát huy năng lực, đóng góp chất xám và kinh nghiệm chuyên môn cho khu vực tư nhân, góp phần lan tỏa giá trị của đội ngũ trí thức khu vực công.

Tuy nhiên, nữ đại biểu cho rằng, việc mở rộng quyền này cần đi đôi với cơ chế kiểm soát chặt chẽ để phòng ngừa xung đột lợi ích và nguy cơ tham nhũng. Bà nhấn mạnh, cần có quy định rõ ràng không cho phép viên chức quản lý tham gia điều hành các cơ sở kinh doanh hoạt động trong cùng lĩnh vực công tác; đồng thời, yêu cầu minh bạch, kê khai, giám sát và giải trình các hoạt động góp vốn của viên chức tại khu vực tư.

Tranh luận tại hội trường, đại biểu Trần Văn Lâm – đoàn Bắc Ninh lại cho rằng, không nên cứng nhắc theo hướng “không quản được thì cấm”. Theo ông, nếu viên chức có năng lực, kinh nghiệm trong lĩnh vực nào thì cần tạo điều kiện để họ phát huy thế mạnh đó khi tham gia hoạt động kinh tế ngoài khu vực công, miễn là có cơ chế giám sát chặt chẽ và minh bạch.

Những góp ý trên cho thấy yêu cầu cân bằng giữa việc bảo đảm liêm chính công vụ với phát huy năng lực, trí tuệ của đội ngũ viên chức trong nền kinh tế nhiều thành phần. Dự thảo Luật Viên chức (sửa đổi) vì vậy được kỳ vọng sẽ tiếp tục hoàn thiện, bảo đảm tính minh bạch, công bằng và phù hợp với thực tiễn quản trị công hiện nay.