Đề xuất cơ chế đặc thù thúc đẩy tuyến đường kết nối sân bay Gia Bình

Việc tỉnh Bắc Ninh đề xuất áp dụng cơ chế đặc thù cho dự án tuyến đường kết nối sân bay Gia Bình với Thủ đô Hà Nội cho thấy quyết tâm đẩy nhanh tiến độ một công trình hạ tầng được đánh giá có ý nghĩa chiến lược đối với cả vùng Thủ đô. Trong bối cảnh nhu cầu kết nối liên vùng ngày càng gia tăng, đặc biệt khi sân bay Gia Bình được định hướng phát triển theo tiêu chuẩn quốc tế, việc hình thành một trục giao thông hiện đại, đồng bộ trở thành yêu cầu cấp thiết.

Theo đề xuất gửi Chính phủ, dự án được kiến nghị triển khai theo hình thức công trình khẩn cấp. Điều này cho phép rút gọn nhiều bước trong quy trình đầu tư xây dựng vốn thường kéo dài. Điểm đáng chú ý là tỉnh Bắc Ninh đề xuất cho phép vừa tiến hành thi công, vừa hoàn thiện các thủ tục thiết kế kỹ thuật và phê duyệt sau thiết kế cơ sở. Cách làm này nếu được chấp thuận sẽ giúp rút ngắn đáng kể thời gian chuẩn bị đầu tư – một trong những điểm nghẽn lớn nhất đối với các dự án hạ tầng quy mô lớn hiện nay.

Đề xuất cơ chế đặc thù thúc đẩy tuyến đường kết nối sân bay Gia Bình (Ảnh: Minh hoạ)

Song song với đó, địa phương cũng kiến nghị không tổ chức thi tuyển phương án kiến trúc đối với các công trình cầu, nút giao hay các hạng mục mang tính điểm nhấn trên tuyến. Đây là giải pháp nhằm đơn giản hóa thủ tục, tránh kéo dài thời gian lựa chọn phương án trong khi mục tiêu ưu tiên là tiến độ và tính đồng bộ của toàn dự án.

Tuyến đường kết nối sân bay Gia Bình với Hà Nội, đoạn qua Bắc Ninh, có chiều dài gần 28 km, được quy hoạch với quy mô rất lớn. Theo phương án nghiên cứu, tuyến chính sẽ được xây dựng theo tiêu chuẩn cao tốc với 10 làn xe, tốc độ thiết kế lên tới 120 km/h. Mặt cắt ngang toàn tuyến rộng khoảng 120 m, không chỉ đáp ứng nhu cầu giao thông trước mắt mà còn tạo dư địa phát triển dài hạn.

Không dừng lại ở tuyến cao tốc chính, dự án còn bao gồm hệ thống đường song hành hai bên, mỗi bên rộng 15 m, giúp tăng khả năng kết nối với các khu dân cư và khu chức năng dọc tuyến. Dải cây xanh, taluy, vỉa hè cũng được bố trí đồng bộ, hướng tới hình thành một hành lang giao thông hiện đại, có tính đến yếu tố cảnh quan và phát triển đô thị.

Quy mô các công trình trên tuyến cũng rất đáng chú ý với hàng chục cầu vượt, nút giao nhiều tầng và hệ thống hầm dân sinh. Những hạng mục này không chỉ phục vụ lưu thông mà còn đảm bảo an toàn, giảm xung đột giao thông và tạo điều kiện phát triển không gian hai bên tuyến. Bên cạnh đó, các hệ thống giao thông thông minh, trạm kiểm soát tải trọng và công trình phụ trợ cũng được tích hợp nhằm nâng cao hiệu quả khai thác sau này.

Với tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 60.000 tỷ đồng, đây là một trong những dự án hạ tầng có quy mô lớn tại khu vực phía Bắc trong giai đoạn tới. Việc lựa chọn phương thức đầu tư PPP theo hợp đồng BT, thanh toán bằng quỹ đất, cho thấy nỗ lực của địa phương trong việc huy động nguồn lực xã hội hóa, giảm áp lực lên ngân sách nhà nước.

Tuy nhiên, để mô hình này phát huy hiệu quả, vấn đề then chốt vẫn nằm ở cơ chế thực thi minh bạch và quỹ đất thanh toán hợp lý. Nếu không được chuẩn bị kỹ, hình thức BT có thể phát sinh những tranh cãi liên quan đến định giá đất và lợi ích giữa các bên. Do đó, cùng với cơ chế đặc thù về thủ tục, cần có các quy định rõ ràng nhằm đảm bảo tính công khai, minh bạch trong toàn bộ quá trình triển khai.

Ở góc độ phát triển vùng, tuyến đường này không chỉ đơn thuần là một công trình giao thông mà còn được kỳ vọng trở thành trục động lực thúc đẩy liên kết kinh tế giữa Hà Nội và Bắc Ninh, đồng thời mở rộng không gian phát triển về phía Đông Bắc. Khi sân bay Gia Bình đi vào hoạt động, nhu cầu vận chuyển hành khách và hàng hóa sẽ gia tăng mạnh, kéo theo sự hình thành của các trung tâm logistics, khu công nghiệp và đô thị vệ tinh.

Việc đầu tư đồng bộ hạ tầng kết nối ngay từ đầu sẽ giúp tối ưu hóa hiệu quả khai thác sân bay, tránh tình trạng quá tải hoặc đứt gãy kết nối – bài học đã từng xảy ra tại một số dự án hạ tầng lớn trước đây. Đồng thời, tuyến đường cũng góp phần giảm áp lực cho các trục giao thông hiện hữu, cải thiện khả năng lưu thông và nâng cao năng lực cạnh tranh của toàn vùng.

Có thể thấy, đề xuất cơ chế đặc thù cho dự án không chỉ xuất phát từ yêu cầu cấp bách về tiến độ mà còn phản ánh cách tiếp cận linh hoạt hơn trong phát triển hạ tầng. Trong bối cảnh nhiều dự án vẫn gặp khó khăn vì thủ tục kéo dài, việc thí điểm những cơ chế mới, nếu được kiểm soát tốt, có thể mở ra hướng đi hiệu quả hơn cho các công trình trọng điểm quốc gia trong tương lai.