 |
| Đánh giá về bức tranh tổng thể, thị trường nhà ở xã hội đang bước vào một trong những chu kỳ phát triển bứt phá nhất trong nhiều năm trở lại đây. Theo báo cáo mới nhất của Bộ Xây dựng, trên phạm vi cả nước hiện có 781 dự án đang được triển khai với tổng quy mô lên đến 720.055 căn hộ. |
Về tiến độ thực tế, thị trường đã ghi nhận 231 dự án hoàn thành, cung cấp khoảng 180.850 căn hộ. Bên cạnh đó, có 234 dự án với quy mô gần 234.000 căn đã chính thức khởi công xây dựng và 316 dự án khác với hơn 305.000 căn đã được chấp thuận chủ trương đầu tư. Nguồn cung dồi dào này được kỳ vọng sẽ giải tỏa phần lớn áp lực an sinh xã hội tại các trung tâm kinh tế lớn.
Tuy nhiên, để hiện thực hóa quy mô phát triển khổng lồ này, bài toán huy động vốn vẫn là thách thức cốt lõi. Nhằm tháo gỡ điểm nghẽn tài chính, Bộ Xây dựng đang tích cực phối hợp cùng Bộ Tài chính đề xuất nhu cầu cấp vốn điều lệ cho Quỹ nhà ở Trung ương trong kế hoạch đầu tư công trung hạn.
Cụ thể, cơ quan quản lý đề xuất tổng ngân sách 10.000 tỷ đồng cho giai đoạn 2026-2030. Theo lộ trình dự kiến, nguồn vốn này sẽ được phân bổ khoảng 5.000 tỷ đồng ngay trong năm 2026 và tiếp tục cấp thêm 5.000 tỷ đồng vào giai đoạn 2029-2030. Nguồn lực tài chính này không chỉ tạo quỹ đất và tiếp sức cho các dự án mà còn trực tiếp hỗ trợ người dân trong việc tiếp cận các nguồn vốn để thuê, mua nhà ở phù hợp với khả năng chi trả.
Cùng với nỗ lực điều tiết vốn từ Trung ương, cơ chế phân quyền tài chính thông qua việc thành lập Quỹ nhà ở địa phương cũng đang được đẩy nhanh. Tính đến nay, đã có 13 địa phương hoàn tất việc thành lập quỹ, trong khi 20 địa phương khác đang khẩn trương hoàn thiện thủ tục nhằm giao nhiệm vụ cho các quỹ tài chính hiện hữu.
Điển hình như tỉnh Sơn La đang chủ động triển khai phương án tổ chức lại đơn vị sự nghiệp công lập trên địa bàn để thực hiện chức năng này. Việc phát triển đồng bộ mạng lưới các quỹ nhà ở được Bộ Xây dựng nhận định là đòn bẩy then chốt giúp tăng khả năng tiếp cận nhà ở cho người dân và kiến tạo động lực phát triển bền vững cho thị trường.
Về phía lực cầu, khảo sát từ 23 trong tổng số 34 địa phương có báo cáo cho thấy nhu cầu thuê nhà ở giai đoạn 2026-2030 ước tính khoảng 71.187 căn hộ.
Dù vậy, bức tranh nhu cầu có sự phân hóa rõ rệt. Các tỉnh Cao Bằng, Hà Tĩnh và Gia Lai ghi nhận chưa phát sinh nhu cầu thuê trong giai đoạn này, trong khi Thanh Hóa và Quảng Trị đang tiếp tục rà soát để có báo cáo chính xác nhất sau khi kiện toàn bộ máy quỹ nhà ở địa phương.
Không dừng lại ở các giải pháp kích cầu tài chính, nền tảng thể chế cũng đang được cơ quan quản lý gấp rút kiện toàn để thúc đẩy dự án.
Bộ Xây dựng hiện đang tập trung nghiên cứu, hoàn thiện hồ sơ dự án Luật Nhà ở sửa đổi và Luật Kinh doanh bất động sản sửa đổi. Theo kế hoạch, các dự thảo này sẽ được trình Chính phủ trước khi đưa ra Quốc hội xem xét thông qua tại kỳ họp thứ 2 Quốc hội khóa XVI vào tháng 10/2026. Hướng đi chủ đạo của lần sửa đổi này là luật hóa những chính sách thí điểm đã phát huy hiệu quả trong thực tiễn, đồng thời triệt để tháo gỡ những vướng mắc đang tồn tại. Một khi hành lang pháp lý được khơi thông, thị trường bất động sản nói chung và phân khúc nhà ở xã hội nói riêng sẽ có một môi trường hoạt động thông thoáng và minh bạch hơn.
