Dự án Vành đai 5 Hà Nội quy mô 340 km tổng vốn hơn 261.000 tỷ đồng

Bộ Xây dựng vừa ban hành Thông báo số 217/TB-BXD, kết luận cuộc họp do Bộ trưởng Trần Hồng Minh chủ trì về Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội. Đây là một trong những công trình hạ tầng giao thông quan trọng, có quy mô lớn, phạm vi liên kết rộng và được xác định ưu tiên triển khai trong giai đoạn 2026 - 2030.

Theo phương án nghiên cứu, tuyến đường Vành đai 5 có tổng chiều dài khoảng 340 km, đi qua 2 thành phố là Hà Nội, Hải Phòng và 5 tỉnh gồm Phú Thọ, Ninh Bình, Hưng Yên, Bắc Ninh, Thái Nguyên. Tuyến đường được định hướng là cao tốc, đóng vai trò kết nối liên vùng, giảm tải áp lực giao thông cho khu vực nội đô Hà Nội và mở rộng không gian phát triển kinh tế.

Dự án Vành đai 5 Hà Nội quy mô 340 km tổng vốn hơn 261.000 tỷ đồng (Ảnh: Minh hoạ)

Chủ trương đầu tư tuyến đường này đã được Bộ Chính trị xác định tại Nghị quyết số 15-NQ/TW ngày 5/5/2022 và Nghị quyết số 30-NQ/TW ngày 23/11/2022. Đồng thời, tuyến Vành đai 5 cũng nằm trong quy hoạch tổng thể quốc gia và quy hoạch mạng lưới đường bộ với lộ trình đầu tư trước năm 2030.

Theo Bộ trưởng Trần Hồng Minh, đây là tuyến cao tốc có vai trò đặc biệt quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội của Vùng Thủ đô, góp phần hình thành các cực tăng trưởng mới, thúc đẩy liên kết giữa các đô thị và phát triển hệ thống logistics khu vực phía Bắc. “Vì vậy, việc sớm nghiên cứu, đầu tư tuyến Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội là hết sức cấp thiết”, Bộ trưởng nhấn mạnh.

Để bảo đảm tính đồng bộ, Bộ Xây dựng đề nghị UBND các địa phương liên quan rà soát quy hoạch, xác định rõ hướng tuyến, quy mô tuyến chính và hệ thống đường song hành. Đối với các tuyến đường phục vụ phát triển đô thị và công nghiệp dọc tuyến, quy mô tối thiểu được đề xuất đạt tiêu chuẩn đường cấp III với bề rộng 12 m. Riêng các khu vực dân cư thưa thớt sẽ được nghiên cứu quy mô phù hợp nhằm bảo đảm hiệu quả đầu tư.

Các địa phương cũng được yêu cầu rà soát hệ thống kết nối giữa Vành đai 5 với các khu đô thị, khu công nghiệp và dịch vụ, đồng thời xây dựng kế hoạch đầu tư các tuyến kết nối nhằm bảo đảm khai thác đồng bộ toàn tuyến sau khi hoàn thành.

Về nguồn lực, Bộ Xây dựng đề nghị các địa phương đánh giá khả năng cân đối ngân sách, đặc biệt đối với công tác giải phóng mặt bằng và đầu tư các tuyến đường song hành. Trong bối cảnh nhiều địa phương gặp khó khăn về ngân sách, phương án sử dụng vốn ngân sách Trung ương cho tuyến chính được đặt ra nhằm bảo đảm tính khả thi của dự án.

Theo hồ sơ Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi do Ban quản lý dự án Thăng Long trình, tuyến đường được đề xuất đầu tư theo tiêu chuẩn cao tốc với quy mô 6 làn xe, vận tốc thiết kế từ 100 - 120 km/h. Riêng đoạn qua tỉnh Thái Nguyên từ Km248+124 đến cao tốc CT.07 được đề xuất quy mô 4 làn xe.

Hệ thống đường song hành dự kiến được xây dựng theo tiêu chuẩn đường cấp III đồng bằng, quy mô 2 làn xe, vận tốc thiết kế từ 60 - 80 km/h, có thể điều chỉnh theo nhu cầu thực tế của từng địa phương.

Tổng mức đầu tư sơ bộ của toàn dự án khoảng 261.688 tỷ đồng. Trong đó, chi phí xây dựng và thiết bị chiếm khoảng 145.286 tỷ đồng; chi phí giải phóng mặt bằng và tái định cư khoảng 70.134 tỷ đồng; chi phí quản lý dự án, tư vấn và các chi phí khác khoảng 10.173 tỷ đồng; chi phí dự phòng khoảng 36.095 tỷ đồng. Riêng tuyến chính có tổng mức đầu tư khoảng 147.753 tỷ đồng.

Để triển khai, Bộ Xây dựng thống nhất chủ trương phân chia dự án thành 7 dự án thành phần theo địa bàn các địa phương và một dự án riêng đối với các cầu lớn đi qua hai địa phương. Đồng thời, trong quá trình thiết kế, các đơn vị được yêu cầu nghiên cứu giải pháp hầm chui dân sinh, ưu tiên phương án hầm kép và bảo đảm hệ thống thoát nước nhằm hạn chế tình trạng ngập úng.

Về phương thức đầu tư, Ban quản lý dự án Thăng Long đề xuất ưu tiên huy động nguồn lực từ khu vực tư nhân theo hình thức đối tác công tư (PPP), hợp đồng BOT đối với các đoạn tuyến có khả năng thu hồi vốn. Các đoạn không khả thi về tài chính, cũng như các hạng mục như giải phóng mặt bằng, đường song hành và cầu lớn sẽ sử dụng vốn đầu tư công.

Hình thức BT chỉ được xem xét trong trường hợp không thể áp dụng các phương thức đầu tư khác, theo định hướng tăng cường hiệu quả và minh bạch trong công tác đấu thầu.

Do đây là dự án quan trọng quốc gia, thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư thuộc Quốc hội. Bộ Xây dựng đã giao Ban quản lý dự án Thăng Long khẩn trương hoàn thiện Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, trình trước ngày 30/5/2026 để triển khai các bước tiếp theo.

Theo kế hoạch, dự án đặt mục tiêu khởi công vào năm 2027 và cơ bản hoàn thành vào năm 2030, góp phần hoàn thiện mạng lưới giao thông liên vùng và tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội cho toàn khu vực Vùng Thủ đô.