Đề xuất cơ chế đặc thù cho siêu đô thị lấn biển 400.000 tỷ tại Đà Nẵng

Ngày 27/7, tiếp tục phiên họp thứ tư, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự thảo Nghị định quy định cơ chế, chính sách đặc thù đối với dự án xây dựng khu đô thị lấn biển tại thành phố Đà Nẵng (Dự thảo).

Trình bày tờ trình của Chính phủ về Dự thảo, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn nêu rõ sự cần thiết của dự án nhằm góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số. Theo Bộ trưởng, trong 5 năm tới, thành phố Đà Nẵng cần huy động thêm khoảng 600.000 tỷ đồng từ các dự án chiến lược và phải bổ sung các giải pháp mang tính đột phá, trong đó có các dự án lấn biển.

Dự án được định hướng phát triển trở thành khu đô thị biển hiện đại, tầm cỡ quốc tế, là nơi thu hút giới tinh hoa đến sinh sống và làm việc lâu dài với diện tích và quy mô vốn lớn (khoảng 1.500 ha, quy mô vốn đầu tư trên 400.000 tỷ đồng).

Theo tờ trình, dự thảo thiết kế 4 nhóm chính sách đặc thù. Về quy hoạch và đầu tư, dự thảo đề xuất nhà đầu tư chiến lược không phải lập nhiệm vụ quy hoạch phân khu, không phải thi tuyển kiến trúc và được chuyển nhượng tối đa 50% diện tích đã có hạ tầng kỹ thuật với thời gian dự án kéo dài 70 năm.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày tờ trình.

Về đất đai và tài nguyên, dự thảo cho phép thực hiện nghĩa vụ nhà ở xã hội bằng tiền của 20% tiền sử dụng đất hoặc 10% chi phí hạ tầng, không bố trí quỹ đất. Dự thảo cũng đề xuất người nước ngoài được sở hữu tối đa 5% căn hộ chung cư, 250 căn nhà riêng lẻ trên 10.000 dân số và thời hạn sở hữu công trình thương mại dịch vụ tối đa 70 năm.

Về thuế và tài chính, nhà đầu tư được hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp, thu nhập cá nhân tương đương khu thương mại tự do đối với công nghệ cao, cũng như miễn thuế nhập khẩu hàng hóa, thiết bị để tạo tài sản cố định. Cùng với đó là các chính sách thuận lợi về xuất nhập cảnh các chuyên gia, nhà khoa học, nhà đầu tư...

Bộ trưởng cũng thông tin, dự thảo đề xuất một số quy định khác với Nghị quyết 259 của Quốc hội liên quan đến việc chuyển nhượng dự án, điều kiện góp vốn chủ sở hữu… nhằm huy động nguồn lực, chia sẻ rủi ro, đảm bảo tính khả thi tài chính. Theo tờ trình, các đề xuất này được thiết kế nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn, nút thắt, thu hút nhà đầu tư chiến lược và triển khai hiệu quả dự án khu đô thị lấn biển.

Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Tài chính Phan Văn Mãi cho biết Thường trực Ủy ban và Thường trực các cơ quan của Quốc hội cơ bản nhất trí về sự cần thiết xây dựng, ban hành nghị định.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Tài chính Phan Văn Mãi trình bày báo cáo thẩm tra.

Theo cơ quan thẩm tra thì phạm vi điều chỉnh tại dự thảo nghị định mở rộng hơn so với nội dung Quốc hội giao và nhiều cơ chế, chính sách quy định tại dự thảo nghị định khác với luật hiện hành, thuộc thẩm quyền của Quốc hội. Do đó, đề nghị Chính phủ báo cáo xin ý kiến Bộ Chính trị.

Đối với việc không thi tuyển phương án kiến trúc, đa số ý kiến trong cơ quan thẩm tra đề nghị không thực hiện vì đây là biểu tượng quốc gia giữa đại dương, cần được xem xét đánh giá kỹ lưỡng phương án kiến trúc. Nếu tiếp tục đề xuất, cần báo cáo cơ quan có thẩm quyền và có cơ chế kiểm tra, kiểm soát để bảo đảm chặt chẽ trong thực hiện, cơ quan thẩm tra đề nghị.

Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị cân nhắc thận trọng việc đề xuất cho phép miễn các hồ sơ, thủ tục liên quan đến khai thác khoáng sản, bảo vệ môi trường và xác định số tiền thu nộp giảm và làm rõ tính phù hợp của các chính sách mới.

Riêng về chính sách sở hữu nhà đối với người nước ngoài, Chủ nhiệm Phan Văn Mãi nhấn mạnh, việc cho các cá nhân nước ngoài "được sở hữu nhà lên tới 70 năm (và gia hạn không quá 70 năm, quy định hiện hành là 50 năm) là chính sách có tác động lớn đến thị trường bất động sản, quyền sở hữu, quản lý cư trú và quốc phòng an ninh, nhất là đối với khu vực ven biển và có vị trí chiến lược. Do đó, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị đánh giá đầy đủ tác động của chính sách và báo cáo xin ý kiến cấp có thẩm quyền.

Sau khi nghe các báo cáo và tờ trình, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội đã thảo luận về sự cần thiết và các nội dung cụ thể của dự thảo Nghị định.

Kết luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản thống nhất sự cần thiết ban hành nghị định nhằm thể chế hóa đầy đủ các chủ trương, định hướng của Trung ương về phát triển Đà Nẵng.

Để hoàn thiện Nghị định, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ tiếp thu các ý kiến tại phiên thảo luận và lưu ý 3 nhóm vấn đề cốt lõi. Trong đó, Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh việc xây dựng nghị định phải thực hiện nghiêm các kết luận, nghị quyết của Trung ương và Quốc hội và Quy định 178 của Bộ Chính trị về kiểm soát quyền lực, không để lồng ghép lợi ích nhóm hay lợi ích cục bộ, không quy định những nội dung đã có trong luật hoặc không thuộc phạm vi Quốc hội giao. Trường hợp thực sự cần áp dụng cơ chế khác với quy định hiện hành, phải báo cáo cấp có thẩm quyền.

Theo đó, Ủy ban Thường vụ Quốc hội không xem xét, cho ý kiến đối với dự thảo nghị quyết về việc sửa đổi bổ sung tỷ lệ tối thiểu vốn chủ sở hữu góp vào dự án đầu tư xây dựng khu đô thị lấn biển quy định tại Nghị quyết 259 của Quốc hội. Đồng thời, đề nghị rà soát chưa đưa vào dự thảo nghị định những cơ chế, chính sách có quy định khác với quy định hiện hành, trong trường hợp đưa vào thì cần phải báo cáo cấp có thẩm quyền, “được sự đồng ý thì chúng ta sẽ bổ sung”, Phó Chủ tịch Quốc hội nêu rõ.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng đề nghị phải đánh giá đầy đủ tác động để không gây hệ lụy tiêu cực đến hệ sinh thái vịnh Đà Nẵng, an ninh quốc phòng, và quyền lợi hợp pháp của Nhà nước, người dân, doanh nghiệp. Đặc biệt, cần xây dựng các kịch bản xử lý rủi ro trong trường hợp dự án không thu hút được nguồn vốn, bị đình trệ, đứt gãy dòng vốn hoặc thi công dở dang các hạng mục trọng yếu gây thất thoát, lãng phí tài nguyên.