Nguyên nhân giá vàng tăng phi mã
Theo quan sát của tôi, việc giá vàng trong nước tăng gần đây có thể liên quan đến nhiều yếu tố, bao gồm cả xu hướng kinh tế toàn cầu và điều kiện kinh tế trong nước.
Thứ nhất, bất ổn kinh tế toàn cầu vẫn duy trì ở mức cao, góp phần đẩy giá vàng thế giới lên mức cao kỷ lục. Các sự kiện quan trọng như xung đột Nga-Ukraine, bầu cử tại Mỹ và xung đột Israel-Gaza đã và đang ảnh hưởng đến niềm tin của nhà đầu tư.
Kết quả là nhu cầu dùng vàng như một tài sản “trú ẩn” an toàn tăng lên đáng kể. Thêm vào đó, nhu cầu từ các nhà đầu tư tư nhân ở Trung Quốc do suy thoái trong lĩnh vực bất động sản cũng khiến giá vàng tăng vọt. Hơn nữa, kế hoạch sẽ cắt giảm lãi suất ba lần trong năm nay của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ càng đẩy giá vàng ở thị trường trong nước tăng cao.
Tiền mất giá là một yếu tố quan trọng khác ở thị trường trong nước. Tỉ giá USD/VND tăng mạnh gần đây đã góp phần trực tiếp đẩy giá vàng tăng cao. Tỉ giá USD/VND trên thị trường liên ngân hàng vào ngày 15/4/2024 (25.090 đồng một đô la) đạt đỉnh cao nhất kể từ tháng 11/2023. Do giá vàng thường được tính bằng USD nên tỉ giá hối đoái tăng cao đã dẫn đến giá vàng tăng.
Thêm vào đó là tình trạng mất cân đối cung cầu tồn tại trên thị trường vàng Việt Nam. Trong khi nhu cầu vẫn ở mức cao, nguồn cung hạn chế và sự chênh lệch giá nguyên liệu nhập khẩu đã góp phần đẩy giá tăng cao. Vàng SJC và vàng quốc tế chênh lệch giá đáng kể do người tiêu dùng thích sử dụng vàng SJC làm nguồn tài sản lưu trữ và phòng ngừa rủi ro đáng tin cậy.
Nhìn chung, việc giá vàng trong nước tăng cao thời gian gần đây có thể là kết quả tổng hợp nhiều yếu tố gồm bất ổn kinh tế toàn cầu, mất giá tiền tệ và các yếu tố cung cầu. Các thành tố này tương tác với nhau một cách phức tác động lên giá vàng nội địa, hành vi của nhà đầu tư và xu hướng thị trường.
Hãy rải trứng vào nhiều giỏ
Theo tôi, giá vàng ở Việt Nam hiện nay đang ở mức tương đối cao nên mức độ rủi ro cũng tăng lên đáng kể. Biến động không nhỏ của giá vàng tại Việt Nam trong hai quý vừa qua cho thấy mức độ rủi ro cao trên thị trường vàng.
Trên thực tế, Chính phủ đã ban hành Công điện số 1426/CĐ-TTg ngày 27/12/2023 về quản lý thị trường vàng và nhấn mạnh cần có biện pháp hữu hiệu để điều tiết giá vàng trong nước theo nguyên tắc thị trường, tránh chênh lệch giá vàng trong nước và quốc tế như thời gian gần đây. Ngay sau khi chỉ thị được ban hành, giá vàng SJC đã giảm mạnh.
Nếu Nghị định 24/2012/NĐ-CP về quản lý hoạt động kinh doanh vàng được sửa đổi để bỏ độc quyền vàng miếng, giá vàng miếng trong nước có thể bị ảnh hưởng đáng kể và tiệm cận giá vàng thế giới nhờ nguồn cung tăng. Theo số liệu giá vàng thế giới niêm yết tại KITCO cập nhật đến ngày 15/4/2024, giá vàng trong nước và thế giới chênh lệch khoảng 11 triệu đồng/lượng nếu quy đổi theo tỉ giá của Vietcombank, chưa bao gồm thuế, phí.
Mặc dù những biến động trên thị trường toàn cầu có thể tiếp tục gia tăng khiến giá vàng thế giới tăng trong vài tháng tới theo báo cáo từ JPMorgan, nhưng khả năng sửa đổi Nghị định 24 cũng sẽ là yếu tố quan trọng để nhà đầu tư cân nhắc khi “xuống tay” vào vàng ở Việt Nam.
Thị trường chứng khoán vẫn còn dư địa tăng trưởng nhờ lãi suất hiện tại thấp cũng như nỗ lực giải ngân vốn đầu tư công của Chính phủ, mang đến những cơ hội đầu tư đầy hứa hẹn. Tuy nhiên, cổ phiếu có thể phải đối mặt với biến động và rủi ro tăng cao trong bối cảnh kinh tế toàn cầu bất ổn và thay đổi lãi suất như hiện nay. Các nhà đầu tư cân nhắc tới cổ phiếu nên tiến hành đánh giá kỹ lưỡng từng công ty, ngành nghề và điều kiện thị trường để xác định tiềm năng tăng trưởng, đồng thời quản lý rủi ro một cách hiệu quả.
Thị trường bất động sản đã trì trệ khá lâu, nhưng thị trường căn hộ chung cư đang phát triển mạnh và các lô đất đang trở nên sôi động trở lại trong bối cảnh lãi suất thấp. Đầu tư bất động sản mang đến cơ hội tăng giá lâu dài và tạo thu nhập. Tuy nhiên, các nhà đầu tư cần thận trọng để tránh bị lừa và xác định được cơ hội đầu tư phù hợp. Ngoài ra, các yếu tố như thay đổi quy định, động lực cung-cầu và điều kiện kinh tế cần được đánh giá cẩn thận trước khi đầu tư vào bất động sản.
Điều quan trọng cần chú ý là việc lựa chọn đầu tư (vàng, cổ phiếu, bất động sản hoặc tài sản khác) phụ thuộc vào tình hình tài chính cá nhân, mục tiêu đầu tư và khả năng chấp nhận rủi ro của nhà đầu tư. Cần phải xem xét các mục tiêu đầu tư và tiến hành nghiên cứu kỹ lưỡng hoặc tham khảo ý kiến của cố vấn tài chính trước khi đưa ra bất kỳ quyết định đầu tư nào. Ngoài ra, việc đa dạng hóa danh mục đầu tư trên nhiều loại tài sản có thể giúp nhà đầu tư giảm thiểu rủi ro và tối ưu hóa lợi nhuận trong dài hạn.
Tiến sĩ Đào Lê Trang Anh, giảng viên Tài chính- Đại học RMIT
