Chuyên gia Kinh tế trưởng ADB ông Nguyễn Bá Hùng: Định hình tương lai xanh và bền vững cho kinh tế Việt Nam

Phóng viên: Thưa ông, chúng ta đang chứng kiến sự quan tâm mạnh mẽ của ADB đối với lĩnh vực năng lượng tái tạo tại Việt Nam. Ông có thể chia sẻ chi tiết hơn về kế hoạch của ADB trong 5 năm tới đối với lĩnh vực này?

Ông Nguyễn Bá Hùng: Trong 5 năm tới, ADB cam kết tài trợ khoảng 20 dự án năng lượng tái tạo tại Việt Nam với tổng vốn đầu tư lên tới gần 5 tỷ USD. Đây là một con số đáng chú ý, thể hiện niềm tin mạnh mẽ của ADB vào tiềm năng phát triển năng lượng sạch của Việt Nam trong tương lai gần.

Không chỉ dừng lại ở việc cung cấp nguồn tài chính, ADB còn đặt mục tiêu đồng hành cùng Việt Nam trên hành trình chuyển dịch sang nền kinh tế phát thải carbon thấp. Việc phát triển năng lượng tái tạo được xem là chìa khóa để cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế và bảo vệ môi trường, hướng tới một tương lai bền vững.

Ông Nguyễn Bá Hùng - Chuyên gia Kinh tế trưởng của ngân hàng ADB Việt Nam

Chúng tôi tin tưởng rằng năng lượng tái tạo không chỉ là giải pháp dài hạn cho an ninh năng lượng quốc gia, mà còn là nền tảng giúp Việt Nam đạt được các mục tiêu phát triển bền vững Chính phủ đã cam kết trên trường quốc tế. ADB sẵn sàng đóng vai trò là đối tác chiến lược, hỗ trợ kỹ thuật, chính sách và tài chính để hiện thực hóa tầm nhìn đó.

Phóng viên: Gần đây, tiến trình cải cách hệ thống ngân hàng tại Việt Nam nhận được nhiều sự quan tâm. Theo ông, tiến trình này đang ở giai đoạn nào và có những điểm sáng, thách thức nào cần được nhìn nhận?

Ông Nguyễn Bá Hùng: Trong ba năm gần nhất, Việt Nam đã có những tiến bộ đáng kể trong cải cách hệ thống ngân hàng. Việc áp dụng chuẩn Basel II là một bước tiến quan trọng, giúp nâng cao minh bạch và năng lực giám sát. Hoạt động của VAMC cũng góp phần xử lý nợ xấu, tạo tiền đề cho một hệ thống ổn định hơn. Thêm vào đó, việc áp dụng các kỹ thuật và hệ thống định giá tài sản hiện đại hơn cũng là một điểm cộng.

Tuy nhiên, vẫn còn những thách thức nhất định. Nợ xấu tiềm ẩn đôi khi cao hơn báo cáo chính thức, đặc biệt là ở các ngân hàng nhỏ và trung bình, nơi việc triển khai quản trị rủi ro còn chưa thực sự hiệu quả. Hệ thống định giá tài sản cũng chưa phát triển đồng bộ để hỗ trợ xác thực giá trị đảm bảo một cách toàn diện. Ngoài ra, một số ngân hàng quy mô vừa và nhỏ vẫn thiếu nhân lực chất lượng cao để vận hành theo chuẩn mực quốc tế.

ADB đang ở giai đoạn hỗ trợ tích cực hơn. Chúng tôi cung cấp các chương trình đào tạo nâng cao năng lực quản trị rủi ro, chuyển giao công nghệ, tư vấn để giúp các ngân hàng tránh rủi ro tín dụng, đồng thời hỗ trợ xây dựng quy trình giám sát minh bạch và hệ thống báo cáo theo chuẩn quốc tế.

Phóng viên: Việt Nam sở hữu tiềm năng lớn về phát triển hạ tầng, đặc biệt là lĩnh vực logistics. ADB có chiến lược gì để hỗ trợ đầu tư vào hạ tầng và logistics tại Việt Nam?

Ông Nguyễn Bá Hùng: Việt Nam thực sự có tiềm năng rất lớn trong lĩnh vực này. ADB đã cam kết đầu tư hơn 8 tỷ USD vào các dự án hạ tầng thiết yếu như cảng biển, đường sắt trọng điểm, đường cao tốc và các trung tâm logistics xanh. Một số dự án tiêu biểu mà chúng tôi đã và đang hỗ trợ bao gồm Cảng Lạch Huyện ở Hải Phòng, tuyến đường sắt Cát Linh – Hà Đông tại Hà Nội, và các tuyến cao tốc quan trọng nối TP. Hồ Chí Minh – Cần Thơ, Hà Nội – Lào Cai.

Điểm đặc biệt trong các dự án này là tiêu chí rõ ràng: Chúng phải tuân thủ chuẩn ESG, tức là đặt các yếu tố môi trường, xã hội và quản trị lên hàng đầu. Chúng tôi luôn cam kết các dự án sẽ góp phần giảm phát thải carbon. Hạ tầng xanh không chỉ tạo điều kiện thuận lợi cho việc kết nối sản xuất, tiêu thụ và xuất khẩu, mà còn hướng tới mục tiêu phát triển bền vững dài hạn cho đất nước.

Phóng viên: Câu hỏi cuối cùng, ông kỳ vọng gì vào đổi mới sáng tạo (innovation) tại Việt Nam và vai trò của ADB trong việc thúc đẩy lĩnh vực này?

Ông Nguyễn Bá Hùng: Đổi mới sáng tạo, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ tài chính (fintech) là chìa khóa để Việt Nam chuyển mình từ một nền kinh tế xuất khẩu truyền thống sang một nền kinh tế giá trị cao. ADB đang triển khai nhiều chương trình nhằm hỗ trợ mục tiêu này.

Chúng tôi có Startup Innovation Fund trị giá 100 triệu USD, được dành để hỗ trợ các công ty khởi nghiệp công nghệ trong 5 năm tới. Bên cạnh đó, chúng tôi cũng hỗ trợ phát triển các trung tâm fintech và digital banking tại các thành phố lớn, trang bị hạ tầng thanh toán số hiện đại, giúp giảm chi phí giao dịch.

Chúng tôi cũng hợp tác chặt chẽ với các trường đại học để đào tạo kỹ năng thiết kế sản phẩm, nghiên cứu thị trường và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho đổi mới sáng tạo. Đồng thời, chúng tôi tổ chức các sự kiện kết nối giữa startup với các nhà đầu tư trong và ngoài nước nhằm thúc đẩy vốn hóa nhanh và vận hành hiệu quả. Mục tiêu cuối cùng là tạo dựng một hệ sinh thái khởi nghiệp mạnh mẽ, có khả năng cạnh tranh quốc tế, và giúp Việt Nam tiếp cận gần hơn với chuỗi giá trị toàn cầu.

Xin cảm ơn ông!