CEO Lê Thị Yến: Chuyển từ hỗ trợ sang thúc đẩy để doanh nghiệp bứt phá

Hàng triệu hộ kinh doanh vẫn đứng ngoài chính sách

Trao đổi với Tạp chí Doanh nghiệp và Hội nhập bên lề Hội thảo tham vấn chính sách, giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh, các ý kiến đã gợi mở định hướng hoàn thiện chính sách trong giai đoạn mới diễn ra ngày 23/6/2026, bà Lê Thị Yến – Giám đốc Công ty TNHH Tư vấn thuế Hà Nội – đã có những chia sẻ thẳng thắn, phản ánh đúng những “điểm nghẽn” đang kìm hãm sự phát triển của khu vực kinh tế tư nhân. Với hơn hai thập kỷ đồng hành cùng doanh nghiệp trong vai trò tư vấn, bà không chỉ nhìn thấy vấn đề trên giấy tờ, mà còn cảm nhận rõ áp lực vận hành từ thực tiễn.

Điều bà trăn trở nhất không nằm ở việc thiếu chính sách, mà là cách tiếp cận chính sách chưa thực sự phù hợp. Theo bà, đã đến lúc cần thay đổi căn bản tư duy: từ “hỗ trợ” sang “thúc đẩy”. Một chữ khác biệt, nhưng kéo theo cả một cách nhìn mới về vai trò của Nhà nước và vị thế của doanh nghiệp.

“Doanh nghiệp không cần được ban phát. Họ cần môi trường để tự lớn lên,” bà nói ngắn gọn, nhưng đủ để khái quát một vấn đề lớn.

Một thực tế được bà Lê Thị Yến chỉ ra là sự lệch pha giữa quy mô lực lượng kinh tế và phạm vi điều chỉnh của chính sách. Hiện cả nước có khoảng 6 triệu hộ kinh doanh, trong khi số doanh nghiệp chỉ hơn 1,1 triệu. Đáng chú ý, khu vực SME và siêu nhỏ chiếm tới 97% tổng số doanh nghiệp.

Bà Lê Thị Yến – Giám đốc Công ty TNHH Tư vấn thuế Hà Nội (Ảnh: Phan Chính)

Nhưng điều đáng nói là phần đông hộ kinh doanh – lực lượng chiếm tỷ trọng lớn trong nền kinh tế tư nhân – lại chưa thực sự được bao phủ bởi các chính sách hỗ trợ chính thức.

Theo bà Yến, đây là một khoảng trống lớn trong tư duy quản lý. Nếu xác định kinh tế tư nhân là động lực phát triển, thì không thể bỏ qua nhóm đối tượng chiếm phần lớn về số lượng nhưng lại yếu nhất về khả năng tiếp cận chính sách.

Bà ví sự phát triển của doanh nghiệp giống như quá trình trưởng thành của một con người. Ở mỗi giai đoạn, nhu cầu là khác nhau. Một hộ kinh doanh mới khởi sự không thể áp dụng cùng một cơ chế với doanh nghiệp đang tăng trưởng hay đã ổn định.

Tuy nhiên, chính sách hiện nay vẫn mang tính “cào bằng”, thiếu sự phân tầng rõ ràng. Hệ quả là nhiều chương trình hỗ trợ không đến đúng đối tượng, hoặc không giải quyết được nhu cầu thực tế.

“Doanh nghiệp cần gì thì không có, cái đang có thì họ không cần,” bà nhận định, một cách thẳng thắn.

Gỡ nút thắt kế toán để mở đường chuyển đổi

Khi được hỏi về lý do vì sao nhiều hộ kinh doanh không muốn “lên đời” thành doanh nghiệp, bà Lê Thị Yến không ngần ngại chỉ ra rào cản lớn nhất: hệ thống kế toán và thuế.

Theo bà, sự khác biệt giữa cơ chế thuế khoán của hộ kinh doanh và hệ thống kế toán – tài chính của doanh nghiệp là quá lớn. Khi chuyển đổi, nhiều người rơi vào trạng thái “ngợp” trước hàng loạt yêu cầu về hóa đơn, chứng từ, báo cáo định kỳ.

Đáng nói hơn, nguồn nhân lực kế toán hiện nay lại chưa đáp ứng được nhu cầu của nhóm doanh nghiệp siêu nhỏ. Phần lớn chương trình đào tạo vẫn hướng đến doanh nghiệp quy mô lớn, trong khi khu vực SME lại thiếu nhân sự hiểu đúng và đủ về đặc thù vận hành.

Từ thực tế đó, bà Yến đề xuất một giải pháp mang tính thực tiễn cao: xây dựng “gói đồng hành kế toán 3 năm” dành riêng cho hộ kinh doanh chuyển đổi.

Ở năm đầu tiên, doanh nghiệp được hỗ trợ làm quen với hệ thống kế toán, tránh cú sốc về thủ tục. Năm thứ hai, tập trung chuẩn hóa quy trình quản trị tài chính. Đến năm thứ ba, doanh nghiệp có thể vận hành độc lập, tuân thủ đầy đủ quy định pháp luật.

Theo bà, đây không chỉ là hỗ trợ kỹ thuật, mà là một quá trình “ươm mầm” để doanh nghiệp trưởng thành một cách bền vững.

Không dừng lại ở đó, bà cũng nhấn mạnh vai trò của chuyển đổi số trong việc tháo gỡ bài toán vốn. Khi dữ liệu hóa đơn điện tử và dòng tiền ngân hàng được kết nối minh bạch, các tổ chức tín dụng hoàn toàn có thể đánh giá năng lực tài chính của doanh nghiệp dựa trên dòng tiền thực tế.

Điều này mở ra cơ hội tiếp cận vốn cho những doanh nghiệp không có tài sản thế chấp – một rào cản tồn tại suốt nhiều năm qua.

Kết thúc cuộc trao đổi, bà Lê Thị Yến bày tỏ kỳ vọng vào lần sửa đổi Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa sắp tới. Theo bà, điều quan trọng không nằm ở số lượng chính sách, mà ở việc chính sách đó có “chạm” được vào đúng đối tượng hay không.

“Chúng ta không cần thêm những ưu đãi cho nhóm đã mạnh. Điều cần thiết là tạo điều kiện để nhóm yếu có thể đứng lên,” bà nói.

Những đề xuất của bà không mang tính lý thuyết, mà xuất phát từ trải nghiệm thực tế của một người làm nghề và một người trong cuộc. Đó cũng là lý do vì sao các kiến nghị này nhận được sự quan tâm lớn tại hội thảo.

Trong bối cảnh kinh tế đang cần những động lực mới, việc tháo gỡ các “nút thắt” thể chế, đặc biệt ở khu vực SME và hộ kinh doanh, sẽ là chìa khóa để mở rộng dư địa tăng trưởng. Và như cách bà Yến nhấn mạnh, muốn đi xa, trước hết phải tạo điều kiện để những người nhỏ nhất có thể bước đi vững vàng.