Trong bối cảnh cạnh tranh mạnh mẽ và tốc độ phát triển nhanh của nền kinh tế hiện nay, việc kết hợp chuyển đổi số với chuyển đổi xanh (chuyển đổi kép) trở thành yêu cầu cấp bách, xu thế phát triển tất yếu đối với mỗi doanh nghiệp. Đây là cơ hội nhưng cũng là thách thức, đòi hỏi sự chủ động và tích cực của doanh nghiệp để đảm bảo mục tiêu kinh doanh và mang lại lợi ích bền vững cho xã hội và môi trường.
Chia sẻ với phóng viên, TS Chử Đức Hoàng, Chánh Văn phòng Quỹ Đổi mới sáng tạo khoa học công nghệ quốc gia - Bộ Khoa học và Công nghệ, nhận định: "Trong xu thế cách mạng công nghiệp lần thứ 4, các doanh nghiệp đều phải đổi mới, đầu tư cho khoa học công nghệ và đổi mới mô hình kinh doanh. Trong quá trình phát triển đổi mới như vậy, ngoài việc chuyển đổi số, ví dụ thay đổi công nghệ mới, ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào doanh nghiệp thì cũng còn phải tiến hành chuyển đổi sang mô hình kinh doanh mang tính bền vững".
Ông Hoàng cũng cho rằng, doanh nghiệp muốn cạnh tranh được thì nhất thiết phải có sự thay đổi, đầu tư cho khoa học công nghệ, đầu tư cho con người, đầu tư cho nghiên cứu để phát triển xanh.
"Lợi ích đầu tiên của chuyển đôi kép mà tôi muốn nói đến là thúc đẩy sự phát triển của doanh nghiệp, lợi ích thứ 2 là tạo ra các sản phẩm mới chất lượng tốt hơn và nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường, thứ 3 là tạo ra giá trị và lợi ích cho xã hội", ông Hoàng chia sẻ.
Tại Việt Nam, Chiến lược quốc gia phát triển kinh tế số và xã hội số đến năm 2025, định hướng đến năm 2030“ ban hành vào năm 2022 đặt mục tiêu cải thiện khả năng tiếp cận cơ sở hạ tầng kỹ thuật số với các dịch vụ 5G và Cổng Thông tin điện tử Chính phủ, với trọng tâm là nền kinh tế số sẽ chiếm 30% tổng GDP của Việt Nam vào năm 2030.
"Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn 2050” và “Kế hoạch hành động quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2021-2030” đề ra các mục tiêu: Giảm thiểu cường độ phát thải khí nhà kính trên GDP, xanh hóa các ngành kinh tế, áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn thông qua khai thác và sử dụng tiết kiệm, hiệu quả nguồn tài nguyên thiên nhiên và năng lượng dựa trên nền tảng khoa học và công nghệ, ứng dụng công nghệ số và chuyển đổi số.
Tương tự các quốc gia khác, tại Việt Nam, công nghệ số và chuyển đổi số cũng được kỳ vọng là động lực thúc đẩy sự thành công của việc chuyển đổi mô hình kinh tế xanh, hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược về tăng trưởng xanh.
Đối với doanh nghiệp Việt, theo TS Chử Đức Hoàng, nếu muốn tăng trưởng bứt phá và bền vững đều phải tích hợp chuyển đổi xanh và số hóa vào chiến lược phát triển dài hạn. Ông cũng nêu ra ví dụ điển hình tại Vinamilk và FPT trong việc tiên phong chuyển đổi kép. 
Cụ thể, tại Vinamilk, để đẩy mạnh quá trình chuyển đổi xanh, Vinamilk đã xây dựng trang trại bò sữa sinh thái, áp dụng công nghệ biogas để tái sử dụng chất thải. Ngoài ra công ty cũng ưu tiên sử dụng năng lượng mặt trời tại các nhà máy, trang trại và triển khai chuỗi cung ứng xanh nhằm giảm phát thải khí nhà kính. Mặt khác, về chuyển đổi số, Vinamilk đã ứng dụng công nghệ IoT và AI trong quản lý đàn bò và sản xuất sữa; xây dựng hệ thống quản lý thông minh cho chuỗi cung ứng; phát triển nền tảng thương mại điện tử và ứng dụng di động cho khách hàng.
Đối với FPT, vốn là một tập đoàn công nghệ hàng đầu Việt Nam, đã thực hiện chuyển đổi kép một cách ấn tượng. Về chuyển đổi xanh, tập đoàn đã xây dựng trụ sở "xanh" theo tiêu chuẩn LEED; đồng thời triển khai chương trình "Vì một Việt Nam xanh" với nhiều hoạt động bảo vệ môi trường. Riêng với chuyển đổi số, tập đoàn phát triển các giải pháp công nghệ như AI, Big Data, Cloud Computing; xây dựng nền tảng đào tạo trực tuyến FUNiX; triển khai chương trình chuyển đổi số cho doanh nghiệp và Chính phủ.
Từ kinh nghiệm các doanh nghiệp trên, TS Hoàng nêu ra các bài học bao gồm tích hợp chuyển đổi kép vào chiến lược kinh doanh tổng thể; hợp tác với các đối tác trong và ngoài nước để trao đổi kinh nghiệm và công nghệ; xây dựng văn hóa doanh nghiệp hướng tới sự bền vững và đổi mới; đào tạo và phát triển nguồn nhân lực để đáp ứng yêu cầu của chuyển đổi kép; đầu tư vào nghiên cứu và phát triển công nghệ mới.
"Đối với doanh nghiệp Việt Nam, phần lớn vẫn là doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ. Về phần này tôi sẽ tách thành 2 phần, doanh nghiệp nhỏ và doanh nghiệp khởi nghiệp. Đối với doanh nghiệp nhỏ, họ sẽ không đủ nguồn lực để áp dụng công nghệ mới, thì bắt buộc họ sẽ phải kết hợp thông qua dịch vụ, thông qua chuỗi công nghệ của các doanh nghiệp lớn khác để có thể tận dụng được, hoặc tham gia vào chuỗi sản xuất, từ đó thúc đẩy đổi mới cho doanh nghiệp phát triển lên.
Đối với những doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, những doanh nghiệp đổi mới phát triển công nghệ thì họ sẽ cần phải tập trung vào công nghệ lõi của mình, tạo ra công nghệ mang tính toàn cầu, để từ đó tạo ra sản phẩm, dịch vụ để từ đó phát triển, chuyển giao cho thị trường toàn cầu", TS Hoàng đề xuất.
Ngoài ra, để thúc đẩy chuyển đổi kép (xanh và số) cho Việt Nam, TS Hoàng cho rằng, cần có các giải pháp như quy định pháp lý về chuyển đổi số và môi trường; thúc đẩy năng lượng sạch; bảo vệ môi trường; phấn đấu cho nền công nghiệp xanh; đầu tư vào giao thông thông minh và phát triển bền vững; từ trang trại đến bàn ăn; dẫn dắt xu hướng chuyển đổi xanh; xóa bỏ ô nhiễm; chuyển đổi công bằng cho mọi người...
Bảo Bảo
