Việt Nam đang chứng kiến một bước chuyển mình mạnh mẽ trong lĩnh vực kinh tế số, với số lượng người dùng Internet dự kiến đạt hơn 100 triệu vào năm 2029 và quy mô nền kinh tế Internet ước tính đạt 36 tỷ USD trong năm 2024, tăng trưởng 16% so với năm trước. Trong đó, thương mại điện tử bán lẻ tiếp tục đóng vai trò trụ cột với giá trị đạt 22 tỷ USD, chiếm tới 61% tổng quy mô nền kinh tế Internet. Sự phát triển này được hỗ trợ bởi hạ tầng số, yếu tố được đánh giá là không kém phần quan trọng so với hạ tầng giao thông hay năng lượng, khi vừa tạo nền tảng cho tăng trưởng kinh tế, vừa mở ra những cơ hội mới cho các doanh nghiệp công nghệ và viễn thông.
Phát biểu tại Internet Day 2024, ông Nguyễn Thành Phúc, Cục trưởng Cục Viễn thông, nhấn mạnh rằng, từ nay đến năm 2030, Việt Nam dự kiến bổ sung thêm ít nhất 8 tuyến cáp quang biển nhằm đảm bảo tính an toàn, bền vững của hạ tầng viễn thông quốc tế và nâng cao năng lực kết nối băng thông rộng.
 |
| Việt Nam rất có tiềm năng để trở thành trung tâm dữ liệu vùng tại khu vực. |
Theo chiến lược phát triển hệ thống cáp quang quốc tế đến năm 2030, tầm nhìn 2035, Việt Nam đặt mục tiêu trở thành một trong những quốc gia dẫn đầu khu vực về số lượng, dung lượng và chất lượng cáp quang biển. Kế hoạch này không chỉ nhằm xây dựng các trung tâm dữ liệu lớn, phát triển dịch vụ điện toán đám mây quy mô lớn, mà còn hướng tới tạo lập mạng lưới kết nối đa dạng, an toàn, bền vững, đưa Việt Nam trở thành mắt xích quan trọng trong hạ tầng số khu vực và toàn cầu. Dự kiến đến năm 2030, tổng dung lượng thiết kế của hệ thống cáp quang biển sẽ đạt tối thiểu 350 Tbps, đồng thời kết nối tối đa 90% dung lượng cáp quang với các Digital Hub lớn tại châu Á và duy trì kết nối dự phòng tới các khu vực như châu Mỹ và châu Âu.
Đặc biệt, Việt Nam sẽ hoàn thiện thêm ít nhất một tuyến cáp quang biển do chính nước ta làm chủ, cùng với đó là triển khai thêm một tuyến cáp quang đất liền quốc tế. Những nỗ lực này được kỳ vọng sẽ đưa Việt Nam trở thành trung tâm dữ liệu khu vực, tạo ưu thế thu hút đầu tư, thúc đẩy kinh tế số và chuyển đổi số trên diện rộng.
Song song với sự phát triển hạ tầng viễn thông, thị trường điện toán đám mây tại Việt Nam cũng đang tăng trưởng nhanh chóng. Theo báo cáo từ Câu lạc bộ Điện toán Đám mây và Trung tâm Dữ liệu Việt Nam (VNCDC), giá trị thị trường điện toán đám mây trong năm 2023 ước đạt khoảng 480 triệu USD và có thể vượt mốc 1 tỷ USD vào năm 2025, với tốc độ tăng trưởng hàng năm từ 25% đến 30%. Mặc dù 90% doanh nghiệp tại Việt Nam đã hoặc đang chuyển đổi sang sử dụng các dịch vụ điện toán đám mây, tỷ lệ nội địa hóa của thị trường này vẫn chỉ chiếm dưới 40%, cho thấy còn nhiều dư địa phát triển cho các nhà cung cấp trong nước.
Ông Lê Hoài Nam, Chủ nhiệm VNCDC, Phó Giám đốc Viettel IDC, nhận định rằng, để Việt Nam đạt được vị thế là trung tâm dữ liệu của khu vực, số lượng tuyến cáp quang biển cần tăng gấp đôi so với hiện tại. Thách thức này đòi hỏi sự đầu tư mạnh mẽ vào hạ tầng và công nghệ, nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của các doanh nghiệp cũng như đảm bảo tính ổn định và bền vững cho hạ tầng truyền dẫn dữ liệu quốc gia.
Việc tăng cường hạ tầng số và chuyển đổi số không chỉ tạo ra cơ hội lớn cho các nhà cung cấp dịch vụ mà còn đặt ra những yêu cầu cao hơn về năng lực công nghệ và hệ sinh thái dịch vụ. Để hiện thực hóa tầm nhìn trở thành Digital Hub của khu vực, Việt Nam cần tiếp tục đẩy mạnh đầu tư, nâng cấp hạ tầng viễn thông và phát triển các giải pháp công nghệ tiên tiến. Những nỗ lực này không chỉ giúp nâng cao vị thế của đất nước trong thời đại số hóa, mà còn mở đường cho sự phát triển bền vững, thúc đẩy kinh tế số và tạo dựng nền tảng vững chắc cho các thế hệ tương lai.
