Vì sao sàn thương mại điện tử chưa nộp thuế thay cho hộ kinh doanh?

Với sự bùng nổ mạnh mẽ của thị trường thương mại điện tử (TMĐT) Việt Nam trong những năm gần đây, mức độ phát triển của lĩnh vực này không thể phủ nhận. Doanh thu từ TMĐT tại Việt Nam đã đạt 20,5 tỉ USD trong năm 2023 và dự báo sẽ tăng lên 25 tỉ USD vào năm 2024, mở ra tiềm năng lớn cho nền kinh tế. Tuy nhiên, một trong những vấn đề nổi cộm hiện nay chính là thu thuế từ các hoạt động TMĐT chưa được thực hiện đồng bộ và hiệu quả.

Dù ngành TMĐT có sự tăng trưởng mạnh mẽ về quy mô và doanh thu, nhưng thu thuế từ các cá nhân, hộ kinh doanh hoạt động trên các sàn thương mại điện tử vẫn rất thấp. Theo thống kê, tổng thu từ TMĐT trong năm 2024 đã đạt 116.000 tỉ đồng, nhưng chỉ có khoảng 2.500 tỉ đồng đóng góp từ các hộ kinh doanh và cá nhân trên các sàn TMĐT, con số này còn rất khiêm tốn so với tổng doanh thu của ngành.

Sàn Sàn Thương mại điện tử chưa thực hiện nghĩa vụ nộp thuế thay các hộ kinh doanh, dù quy định mới đã có hiệu lực từ 1/4/2025.

Nhằm giải quyết tình trạng này, Bộ Tài chính đã ban hành quy định yêu cầu các sàn TMĐT phải thực hiện nghĩa vụ nộp thuế thay cho các hộ kinh doanh trên nền tảng của mình, với hiệu lực từ ngày 1/4/2025. Quy định này được kỳ vọng sẽ giúp minh bạch hơn nghĩa vụ thuế của các thương nhân và hộ kinh doanh, đồng thời quản lý chặt chẽ hơn các giao dịch trực tuyến, đặc biệt là với những gian hàng chưa xác định danh tính rõ ràng.

Theo ông Mai Sơn, Phó Cục trưởng Cục Thuế (Bộ Tài chính), dữ liệu từ các sàn TMĐT đã được Bộ Tài chính chia sẻ với Bộ Công Thương nhằm giúp cải thiện công tác quản lý thuế đối với hoạt động kinh doanh trên các nền tảng trực tuyến. Tuy nhiên, mặc dù quy định này đã có hiệu lực từ 1/4, việc triển khai vẫn chưa thể thực hiện đầy đủ. Lý do là dự thảo Nghị định về quản lý thuế đối với hoạt động kinh doanh trên nền tảng TMĐT vẫn đang được Bộ Tư pháp thẩm định.

Ông Mai Sơn cho biết, mặc dù các sàn đã bắt đầu kê khai thuế thay cho các cá nhân và hộ kinh doanh từ ngày 1/4, nhưng tờ khai đầu tiên sẽ được nộp vào ngày 20/5. Các sàn cũng cam kết thực hiện chính sách này ngay khi Nghị định chính thức có hiệu lực.

Ông Mai Sơn, Phó Cục trưởng Cục Thuế (Bộ Tài chính).

Cục Thuế cũng đã triển khai một số biện pháp hỗ trợ để các sàn TMĐT có thể thực hiện nghĩa vụ thu thuế. Các tài liệu hướng dẫn nghiệp vụ về thuế TMĐT đang được xây dựng và các cơ sở hạ tầng để tiếp nhận hồ sơ thuế cũng đang được chuẩn bị. Đặc biệt, Cục Thuế cũng đã vận hành Cổng thông tin điện tử dành riêng cho các hộ kinh doanh TMĐT, giúp họ đăng ký, kê khai và nộp thuế dễ dàng hơn.

Cổng thông tin này đã thu hút hơn 55.000 hộ kinh doanh đăng ký thuế và đóng góp gần 410 tỉ đồng vào ngân sách tính đến ngày 19/3. Hà Nội và TP.Hồ Chí Minh là những địa phương có số tiền nộp thuế cao nhất trên hệ thống, với Hà Nội chiếm 261 tỉ đồng, TP.Hồ Chí Minh đóng góp 71 tỉ đồng. Tuy nhiên, số tiền thu được từ các cá nhân và hộ kinh doanh vẫn chưa tương xứng với quy mô của thị trường TMĐT.

Với sự phát triển mạnh mẽ của TMĐT, việc áp dụng các công nghệ mới sẽ giúp cơ quan thuế nắm bắt kịp thời các hoạt động kinh doanh trực tuyến và đảm bảo việc thu thuế được thực hiện hiệu quả. Đồng thời, việc hỗ trợ các sàn TMĐT thực hiện nghĩa vụ thuế một cách đúng đắn sẽ tạo ra môi trường kinh doanh công bằng cho tất cả các doanh nghiệp và hộ kinh doanh trên nền tảng này.

Dù thị trường TMĐT tại Việt Nam đang trên đà phát triển mạnh mẽ, nhưng việc thu thuế từ các hộ kinh doanh và cá nhân trên các sàn vẫn còn nhiều thách thức. Việc áp dụng quy định yêu cầu các sàn TMĐT nộp thuế thay sẽ là một bước đi quan trọng nhằm tạo ra sự minh bạch trong hoạt động kinh doanh trực tuyến, bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng và tạo ra nguồn thu ổn định cho ngân sách nhà nước.