Tại Hội nghị quán triệt, triển khai Kết luận số 24 của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 29 của Quốc hội, đồng thời tổng kết việc thực hiện Kế hoạch 34 và triển khai kế hoạch số 243 về tiếp tục tháo gỡ khó khăn cho các công trình, dự án tồn đọng kéo dài, UBND TP.HCM cho biết thành phố đã xử lý hoặc có hướng giải quyết đối với toàn bộ 838 dự án nằm trong diện rà soát.
Theo báo cáo của UBND TP.HCM, tổng nguồn lực được khơi thông từ quá trình tháo gỡ vướng mắc đạt hơn 206.000 tỷ đồng cùng gần 17.000ha đất, tạo điều kiện để các dự án sớm được triển khai, đưa vào khai thác và đóng góp cho tăng trưởng kinh tế.
Trong số này, có 417 dự án đã được giải quyết dứt điểm các vấn đề pháp lý, hoàn thành công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng hoặc được giao đất để tái khởi động thi công và đưa vào vận hành. Đây được xem là nguồn lực quan trọng giúp thành phố bổ sung hạ tầng, nhà ở, dịch vụ và các hoạt động sản xuất kinh doanh.
Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Trần Văn Bảy cho biết, trong tổng số 838 dự án tồn đọng, có 54 dự án thuộc thẩm quyền xử lý của Trung ương và 784 dự án thuộc thẩm quyền địa phương. Đến nay, các vướng mắc liên quan đến các bộ, ngành Trung ương cơ bản đã được phối hợp xử lý, không còn tồn tại những điểm nghẽn lớn ở cấp này.
 |
| Ông Hoàng Vũ Thảnh - Giám đốc Sở Tài Chính phát biểu tại hội nghị. ẢNh . T.H |
Ông Hoàng Vũ Thảnh – Giám đốc Sở Tài Chính phát biểu: Trên nguyên tắc xác định các vướng mắc cụ thể do đâu, cơ quan nào tháo gỡ không đùn đẩy và tự chịu trách nhiệm tháo gỡ. Trên tinh thần rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thời gian và rõ thẩm quyền. Đồng thời chúng tôi làm rõ 3 không: không hợp thức hóa các sai phạm, không làm thất thoát ngân sách nhà nước, không trục lợi tư lợi chính sách,
Tháo gỡ “cục máu đông” của nền kinh tế
 |
| Ông Nguyễn Văn Được - Chủ tịch UBND TP.Hồ Chí Minh phát biểu tại sự kiện |
Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được đánh giá việc xử lý các dự án tồn đọng giống như quá trình “giải phẫu cục máu đông” của nền kinh tế thành phố. Theo ông, những thay đổi về thể chế và cơ chế xử lý đã góp phần khắc phục tâm lý e ngại, sợ trách nhiệm trong thực thi công vụ, tạo nền tảng để giải quyết dứt điểm các dự án còn lại trong năm 2026.
Thành phố gia hạn thêm đến ngày 10/6 sẽ hoàn tất việc đăng ký toàn bộ các dự án còn tồn đọng trên địa bàn. Sau đó, các cơ quan chức năng sẽ tiến hành phân loại, sàng lọc và xây dựng lộ trình xử lý cụ thể cho từng nhóm dự án.
Một trong những trường hợp điển hình được tháo gỡ là khu đất số 1 Lý Thái Tổ, phường Vườn Lài với diện tích hơn 4,4ha. Khu đất từng là Nhà khách Chính phủ do Bộ Ngoại giao quản lý nhưng bị bỏ trống nhiều năm. Sau khi được bàn giao về thành phố, khu đất này sẽ được phát triển thành Công viên tưởng niệm Covid-19 đầu tiên tại Việt Nam.
Bên cạnh đó, TP.HCM cũng đã giải quyết vướng mắc pháp lý cho dự án của Mercedes-Benz Việt Nam liên quan đến việc gia hạn thuê đất công. Dự án đã hết hạn, sau khi được tháo gỡ, doanh nghiệp chính thức được gia hạn hoạt động đến năm 2030, tiếp tục duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh và đóng góp nguồn thu đáng kể cho ngân sách thành phố.
Thêm 137 dự án mới chờ được “giải cứu”
Dù đạt nhiều kết quả tích cực, bức tranh dự án tồn đọng tại TP.HCM vẫn chưa hoàn toàn khép lại. Tại hội nghị, Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) cho biết các doanh nghiệp vừa đăng ký bổ sung thêm 137 dự án đang gặp khó khăn, nâng tổng số dự án cần được xem xét tháo gỡ lên khoảng 975 dự án nếu tính cả các dự án thành phần trong các khu đô thị lớn.
Theo HoREA, nhiều dự án đã đình trệ trong thời gian dài do các vướng mắc pháp lý chồng chéo, thanh tra kéo dài hoặc chưa hoàn tất thủ tục đất đai. Đáng chú ý, một số dự án quy mô lớn đã “đắp chiếu” hàng chục năm, gây lãng phí lớn về quỹ đất và nguồn vốn đầu tư.
Hiệp hội cũng cho rằng khoảng 303 dự án trong danh mục 838 dự án trước đây dù được ghi nhận là đang xử lý hoặc cơ bản hoàn thành nhưng trên thực tế vẫn chưa thể đưa vào khai thác, sử dụng.
Các dự án như Khu dân cư Bình Trưng Đông – Cát Lái, Khu đô thị mới Bắc Rạch Chiếc, dự án nhà ở xã hội Nam Lý hay Khu nhà ở Him Lam... có những dự án bị vướng đến 20 năm là những trường hợp điển hình đang cần tiếp tục tháo gỡ để có thể triển khai thực tế.
 |
| Sở Tài chính cam kết năm 2026 sẽ cơ bản hoàn thành tháo gỡ 100% khó khăn vướng mắc thuộc thẩm quyền UBND TP.Hồ Chí Minh. |
Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA, kiến nghị TP.HCM tiếp tục mở rộng kênh tiếp nhận phản ánh của doanh nghiệp, đồng thời xây dựng quy trình xử lý rõ ràng với đầu mối chịu trách nhiệm và thời hạn giải quyết cụ thể. Theo ông, việc sớm hồi sinh các dự án không chỉ giúp tăng nguồn cung nhà ở mà còn tạo thêm nguồn thu ngân sách, việc làm và động lực phát triển cho thị trường bất động sản thành phố.
Ở góc độ quản lý, Đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường cho rằng hiện nay các dự án đang vướng mắc chủ yếu ở 5 điểm:
Điểm nghẽn trong áp dụng quy định chuyển tiếp tại điều 63 Nghị định số 102/2024/NĐ – CP, hầu hết đã giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất theo quy định của luật đất đai năm 2023 nhưng đến nay vẫn chưa hoàn thành việc xác định giá đất cụ thể.
Vướng mắc trong công tác thuê đơn vị định giá đất, do dữ liệu quá lâu nên các đơn vị tư vấn sợ rủi ro pháp lý trong vấn đề định giá.
Sự thiếu hụt về dữ liệu thị trường trong quá khứ để định giá do phải dựa vào dữ liệu thị trường để đánh giá mà nhiều hồ sơ tồn tại hàng chục năm khiến cho các sở ngành kéo dài thời gian thẩm định mà không thể đưa ra phương án khả thi.
Khó khăn do tính chất đặc thù của các dự án quy mô lớn, có tính chất đặc thù khó tính tiền thuê đất một lần như bến cảng, bệnh viện, sân golf... có ít giao dịch chuyển nhượng phổ biến nên khó có dữ liệu để so sánh. Hệ lụy nhiều dự án đã hoàn thành mà chưa thể thực hiện nghĩa vụ tài chính, chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Vướng mắc trong quy định, khấu trừ chi phí bồi thường, giải phóng mặt bằng: Do liên quan đến các loại luật đất đai năm 1993, năm 2023 khi thực hiện nghĩa vụ tài chính theo quy định mới lại chưa có hướng dẫn rõ ràng, đồng bộ từ Bộ ngành Trung ương.
Giới chuyên gia nhận định, việc khơi thông hơn 206.000 tỷ đồng vốn đầu tư cùng hàng chục nghìn hecta đất sẽ tạo tác động tích cực đến nhiều lĩnh vực của nền kinh tế TP.HCM. Đặc biệt, thị trường bất động sản được kỳ vọng sẽ đón nhận thêm nguồn cung mới sau nhiều năm thiếu hụt, góp phần ổn định giá nhà và đáp ứng nhu cầu an cư của người dân.
Sở Tài chính cam kết năm 2026 sẽ cơ bản hoàn thành tháo gỡ 100% khó khăn vướng mắc thuộc thẩm quyền UBND TP.Hồ Chí Minh nhằm khơi thông nguồn lực, phục hồi dòng chảy đầu tư, kiến tạo động lực tăng trưởng mới.
