Tổng Giám đốc Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế (IATA) Willie Walsh hôm thứ Tư (8/4) cảnh báo rằng sẽ mất nhiều tháng để nguồn cung nhiên liệu máy bay phục hồi ngay cả khi Iran mở lại eo biển Hormuz, do sự gián đoạn trong hoạt động lọc dầu ở Trung Đông.
Trả lời phỏng vấn báo chí tại Singapore cùng ngày, ông Walsh cho biết, mặc dù giá dầu thô sẽ giảm sau khi chiến sự vãn hồi, nhưng chi phí nhiên liệu máy bay có thể vẫn ở mức cao hơn một chút do tác động đến các nhà máy lọc dầu. Theo số liệu thống kê của IATA, nhiên liệu là khoản chi phí lớn thứ hai đối với các hãng hàng không sau chi phí nhân công, thường chiếm khoảng 27% chi phí hoạt động. “Nếu nó (eo biển Hormuz) được mở cửa trở lại và duy trì hoạt động, tôi nghĩ vẫn sẽ mất vài tháng để nguồn cung trở lại mức cần thiết do sự gián đoạn năng lực lọc dầu ở Trung Đông,” ông Walsh nói.
Khi được hỏi về những điểm tương đồng so với những cuộc khủng hoảng trước đây, ông Willie Walsh gạt bỏ những so sánh với đại dịch COVID-19. Theo ông, tình hình ở Trung Đông tương tự hơn với những cú sốc khác như cuộc Đại suy thoái 2008, hoặc hậu quả của vụ tấn công khủng bố ngày 11/9/2001.
Việc Iran đóng cửa eo biển Hormuz như một phần của các động thái trả đũa trong cuộc chiến đã làm tắc nghẽn nguồn cung nhiên liệu máy bay trên toàn cầu, khiến cho nhiều hãng hàng không thế giới buộc phải cắt giảm các chuyến bay thương mại. Tuy nhiên, tin tức về một thỏa thuận ngừng bắn và khả năng đi lại an toàn qua Hormuz đã khiến cổ phiếu của các hãng hàng không tăng vọt: Cổ phiếu của hãng hàng không Qantas Airways của Australia tăng hơn 9%, Air New Zealand tăng hơn 4%, Cathay Pacific của Hồng Kông tăng 5%, trong khi IndiGo của Ấn Độ tăng vọt tới 10%.
Về vấn đề này, ông Walsh cho biết, sự sụt giảm công suất đối với các hãng hàng không vùng Vịnh, vốn chiếm 14,6% công suất quốc tế vào năm ngoái, sẽ chỉ là tạm thời. “Một phần công suất đó sẽ được thay thế bởi các hãng hàng không bên ngoài khu vực… nhưng không có cách nào họ có thể thay thế toàn bộ công suất do các hãng hàng không vùng Vịnh cung cấp,” ông nói, thêm rằng dữ liệu từ tháng 4 và tháng 5 của IATA sẽ cho thấy rõ hơn quy mô của sự gián đoạn.
Về năng lực lọc dầu, nhà lãnh đạo của IATA cho biết việc mở cửa trở lại eo biển, nếu được duy trì, sẽ tích cực không chỉ đối với dòng chảy dầu thô mà còn đối với các sản phẩm lọc dầu, bao gồm cả nhiên liệu máy bay.
“Sẽ mất một thời gian để các nhà máy lọc dầu bên ngoài khu vực thích nghi và tăng sản lượng,” ông nói, chỉ ra Ấn Độ và Nigeria là những quốc gia có khả năng tăng sản lượng sản phẩm lọc dầu trong thời gian này.
Ông Walsh cũng “mong muốn” Trung Quốc và Hàn Quốc sẽ nối lại xuất khẩu các sản phẩm lọc dầu một khi dòng chảy dầu thô được nối lại.
