Một phái đoàn đàm phán của Qatar đã đến Tehran vào thứ Sáu (22/5) để phối hợp với Mỹ, nhằm thúc đẩy việc đạt được một thỏa thuận chấm dứt xung đột với Iran và xử lý các vấn đề còn tồn đọng, theo một nguồn tin am hiểu vấn đề trao đổi với Reuters.
Doha, chính quyền từng đảm nhiệm vai trò trung gian trong chiến sự Gaza và nhiều điểm nóng quốc tế khác, cho đến nay vẫn duy trì khoảng cách với vai trò hòa giải trong xung đột liên quan đến Iran, sau khi hứng chịu các đợt tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái từ Tehran trong cuộc đối đầu gần đây.
“Một nhóm đàm phán của Qatar đang hiện diện tại Tehran trong ngày thứ Sáu,” nguồn tin cho biết, đồng thời nói thêm rằng phái đoàn này phối hợp với Mỹ nhằm hỗ trợ tiến tới một thỏa thuận cuối cùng để chấm dứt chiến sự và giải quyết các vấn đề còn tồn đọng với Iran.
Bộ Ngoại giao Qatar hiện chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức trước đề nghị bình luận.
Trong bối cảnh Pakistan đảm nhiệm vai trò trung gian chính thức kể từ khi xung đột bùng phát, việc Qatar tái tham gia tiến trình đàm phán cho thấy vị thế lâu nay của nước này với tư cách là đối tác quan trọng của Hoa Kỳ trong khu vực, đồng thời là kênh liên lạc kín có độ tin cậy cao giữa Washington và Tehran.
Một thỏa thuận ngừng bắn còn nhiều thách thức đang từng bước được định hình trong cuộc xung đột khởi phát từ các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran ngày 28/2. Tuy nhiên, tiến trình này vẫn chưa ghi nhận đột phá đáng kể, trong bối cảnh việc Mỹ phong tỏa các cảng của Iran và Tehran đóng eo biển Hormuz tiếp tục làm gia tăng mức độ phức tạp của đàm phán.
Một nguồn tin cấp cao của Iran cho Reuters biết hôm thứ Năm (21/5) rằng các bên vẫn chưa đạt được thỏa thuận, dù khác biệt đã phần nào được thu hẹp; trong đó, vấn đề làm giàu uranium của Iran và quyền kiểm soát eo biển vẫn là những điểm bất đồng chủ yếu. Cùng ngày, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio ghi nhận một số tín hiệu tích cực, song nhấn mạnh rằng còn cần thêm thời gian để đánh giá diễn biến trong những ngày tới.
Khi được hỏi hôm thứ Sáu về sự hiện diện của phái đoàn Qatar tại Iran, ông Rubio cho biết bên lề cuộc họp các bộ trưởng ngoại giao NATO tại Thụy Điển rằng Pakistan vẫn là bên trung gian chủ đạo trong các cuộc tiếp xúc với Iran và đã có những đóng góp đáng ghi nhận cho tiến trình này.
Ông đồng thời cho biết các quốc gia khác, đặc biệt là các nước vùng Vịnh, cũng có lợi ích và quan ngại trực tiếp liên quan đến diễn biến của xung đột, và Washington đã duy trì trao đổi với tất cả các bên này. Theo ông, Pakistan vẫn là đối tác chủ chốt mà Mỹ phối hợp xuyên suốt trong tiến trình hiện nay.
Việc Doha nối lại tham gia tiến trình đàm phán diễn ra trong bối cảnh Iran trước đó đã tiến hành các đợt tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào Qatar, trong đó có các mục tiêu hạ tầng dân sự và cơ sở sản xuất khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) trọng yếu tại Ras Laffan. Theo thông tin được dẫn lại, các đợt tấn công này đã làm gián đoạn khoảng 17% công suất xuất khẩu LNG của Qatar, buộc nước này phải ngừng sản xuất LNG từ ngày 2/3.
Trước khi xung đột nổ ra, khoảng 20% thương mại LNG toàn cầu đi qua eo biển Hormuz, phần lớn xuất phát từ Qatar. Việc Iran đóng eo biển này đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến năng lực xuất khẩu LNG của Doha. Qatar đồng thời là một đồng minh quan trọng ngoài NATO của Hoa Kỳ và là nơi đặt căn cứ không quân Al Udeid, cơ sở quân sự lớn nhất của Mỹ tại Trung Đông.
