Thu ngân sách 2 tháng đạt hơn 601.000 tỷ đồng

Thu ngân sách 2 tháng đạt hơn 601.000 tỷ đồng

Trong cơ cấu thu, thu nội địa đạt 558,1 nghìn tỷ đồng, bằng 25,4% dự toán và tăng 15% so với cùng kỳ. Trong khi đó, thu từ dầu thô đạt khoảng 5,1 nghìn tỷ đồng, chỉ bằng 11,9% dự toán và giảm mạnh 42,2% so với cùng kỳ năm trước. Thu cân đối từ hoạt động xuất nhập khẩu đạt khoảng 38 nghìn tỷ đồng, tương đương 13,7% dự toán, tăng nhẹ 1,2%. Những con số này phản ánh xu hướng phụ thuộc ngày càng lớn vào nguồn thu nội địa trong cơ cấu ngân sách.

Ở chiều chi, tổng chi cân đối ngân sách nhà nước hai tháng đầu năm ước đạt 311 nghìn tỷ đồng, bằng 9,8% dự toán và tăng khoảng 11% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, chi đầu tư phát triển đạt khoảng 42,5 nghìn tỷ đồng, tương đương 3,8% dự toán; chi trả nợ lãi đạt khoảng 22,3% dự toán; còn chi thường xuyên đạt 13,3% dự toán. Theo Bộ Tài chính, các nhiệm vụ chi ngân sách được thực hiện đúng dự toán, bảo đảm nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, hoạt động quản lý nhà nước và các chính sách an sinh xã hội.

Trong dịp Tết Nguyên đán và giai đoạn giáp hạt đầu năm, Nhà nước cũng đã xuất cấp hơn 15.527 tấn gạo từ nguồn dự trữ quốc gia để hỗ trợ người dân tại các địa phương khó khăn, bảo đảm an sinh và ổn định đời sống.

Về cân đối ngân sách, Bộ Tài chính cho biết ngân sách trung ương và ngân sách các cấp địa phương vẫn được bảo đảm. Tính đến hết tháng 2, khoảng 60,5 nghìn tỷ đồng trái phiếu Chính phủ đã được phát hành, với kỳ hạn bình quân 10,03 năm và lãi suất bình quân 4,05%/năm, qua đó bổ sung nguồn lực cho đầu tư phát triển và cân đối ngân sách.

Cùng với tình hình thu chi ngân sách, đầu tư công năm 2026 tiếp tục được xác định là động lực quan trọng cho tăng trưởng kinh tế. Theo kế hoạch được Thủ tướng Chính phủ giao, tổng vốn đầu tư công từ ngân sách nhà nước năm 2026 lên tới 995.348 tỷ đồng, cao hơn khoảng 93 nghìn tỷ đồng so với kế hoạch năm 2025. Trong đó, vốn ngân sách trung ương khoảng 345.121 tỷ đồng và vốn ngân sách địa phương khoảng 650.226 tỷ đồng.

Tính cả phần vốn địa phương giao tăng và vốn kéo dài từ các năm trước, tổng kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 hiện lên tới hơn 1,008 triệu tỷ đồng. Đến hết tháng 2, các bộ, cơ quan trung ương và địa phương đã phân bổ chi tiết khoảng 975.471 tỷ đồng cho các dự án, tương đương gần 97% kế hoạch vốn được giao, cho thấy tiến độ giao vốn cơ bản được thực hiện khá nhanh ngay từ đầu năm.

Tuy nhiên, tiến độ giải ngân vốn đầu tư công vẫn ở mức thấp. Tính đến ngày 28/2/2026, tổng vốn đầu tư công đã giải ngân đạt 55.739,8 tỷ đồng, tương đương 5,6% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Trong đó, vốn ngân sách trung ương giải ngân khoảng 10.178 tỷ đồng, đạt 2,9%, còn vốn ngân sách địa phương đạt 45.561,8 tỷ đồng, tương đương 7%. So với cùng kỳ năm 2025, tỷ lệ giải ngân tương đương nhưng giá trị tuyệt đối cao hơn khoảng 10.928 tỷ đồng.

Một số bộ, cơ quan trung ương và địa phương có tỷ lệ giải ngân đạt từ mức bình quân chung của cả nước trở lên, như Bộ Công Thương, Bộ Tư pháp, Bộ Công an, Ngân hàng Chính sách xã hội cùng các địa phương gồm Hà Nội, Hải Phòng, TP.HCM, Đà Nẵng, Cần Thơ, Khánh Hòa hay Thái Nguyên. Tuy vậy, vẫn còn nhiều bộ, ngành và địa phương có tỷ lệ giải ngân thấp, thậm chí gần như chưa giải ngân trong hai tháng đầu năm.

Theo Bộ Tài chính, năm 2026 là năm đầu tiên của giai đoạn đầu tư công trung hạn 2026 – 2030, đồng thời ghi nhận quy mô vốn đầu tư công lớn nhất từ trước tới nay. Điều này khiến áp lực giải ngân vốn tăng đáng kể.

Một số khó khăn chính ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân được chỉ ra gồm chậm phân bổ vốn cho một số dự án, vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng, biến động giá vật liệu xây dựng khi nhiều dự án lớn triển khai cùng lúc, cũng như những thay đổi về cơ chế chính sách khi nhiều văn bản pháp luật mới có hiệu lực từ đầu năm 2026. Bên cạnh đó, năng lực tổ chức thực hiện của một số chủ đầu tư, ban quản lý dự án và nhà thầu vẫn còn hạn chế, ảnh hưởng đến tiến độ thi công và giải ngân.

Ngoài ra, trong hai tháng đầu năm, nhiều dự án vẫn đang trong giai đoạn hoàn thiện thủ tục đầu tư, phân bổ kế hoạch vốn và chuẩn bị thi công, trong khi kỳ nghỉ Tết kéo dài cũng làm giảm khối lượng nghiệm thu, thanh toán trong giai đoạn đầu năm.

Trong bối cảnh đầu tư công được xem là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, Bộ Tài chính cho biết sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành và địa phương tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ triển khai dự án và giải ngân vốn đầu tư công, đặc biệt đối với các dự án hạ tầng lớn, qua đó góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội trong năm 2026.