Thông tư 28/2026/TT-BNV giao UBND cấp xã lập danh sách người tham gia BHYT thuộc diện chính sách đang sinh sống tại cộng đồng. Khi có biến động về đối tượng, mức hưởng hoặc thông tin cá nhân, cơ quan lập danh sách phải cập nhật và chuyển dữ liệu trong không quá năm ngày làm việc. Quy định tạo cơ sở xử lý thông tin kịp thời hơn, nhưng cũng đặt ra phép thử về năng lực phối hợp: khi hồ sơ hợp lệ mà dữ liệu chưa khớp, người dân có phải tiếp tục đi lại để chứng minh quyền lợi của chính mình?
Cấp xã làm đầu mối: Phân công rõ trách nhiệm mới giảm được thủ tục
Theo khoản 1 Điều 4 Thông tư 28/2026/TT-BNV, UBND xã, phường, đặc khu lập danh sách người tham gia BHYT thuộc diện chính sách đang sinh sống tại cộng đồng.
Trong khi đó, khoản 2 Điều 4 giao cơ sở nuôi dưỡng lập danh sách đối với những nhóm đối tượng thuộc phạm vi quy định đang được nuôi dưỡng thường xuyên.
Sự phân định này có ý nghĩa thực tế: người sinh sống tại cộng đồng được quản lý theo địa bàn, còn người thuộc diện nuôi dưỡng thường xuyên có đầu mối lập danh sách tại cơ sở.
Theo điểm a khoản 1 Điều 6, người thuộc diện chính sách có thể nộp hồ sơ trực tiếp, qua dịch vụ bưu chính đến Trung tâm Phục vụ hành chính công thuộc UBND cấp xã nơi thường trú hoặc nộp trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công quốc gia.
Điểm b khoản 1 Điều 6 giao UBND cấp xã kiểm tra hồ sơ, lập và phê duyệt danh sách theo mẫu được dẫn chiếu tại Nghị định 188/2025/NĐ-CP.
Sau đó, điểm c khoản 1 Điều 6 quy định UBND cấp xã chuyển danh sách đã phê duyệt kèm dữ liệu điện tử đến cơ quan BHXH cơ sở theo phân cấp để thực hiện cấp thẻ.
Như vậy, người dân có trách nhiệm cung cấp hồ sơ cần thiết, nhưng việc phê duyệt và chuyển dữ liệu là trách nhiệm của cơ quan được giao.
Nếu thông tin giữa giấy tờ chính sách, cơ sở dữ liệu dân cư và hệ thống BHYT không đồng nhất, việc xử lý phải dựa vào hồ sơ hợp lệ và thẩm quyền của từng cơ quan.
Từ góc độ cải cách hành chính, điều đáng lo không phải có bao nhiêu bước xử lý nội bộ, mà là người dân có phải lặp lại việc cung cấp thông tin vì những bước đó không liên thông hay không.
![]() |
| Thông tư 28/2026/TT-BNV: Cập nhật danh sách BHYT trong 5 ngày làm việc từ năm 2027 |
Năm ngày làm việc: Một mốc trách nhiệm, không phải lời hứa cấp mọi thẻ trong năm ngày
Khoản 3 Điều 6 quy định trong thời hạn không quá 05 ngày làm việc, kể từ khi phát sinh hoặc nhận được hồ sơ làm thay đổi đối tượng tham gia BHYT, cơ quan lập danh sách phải cập nhật, điều chỉnh dữ liệu và gửi cơ quan BHXH cơ sở.
Các trường hợp được đề cập gồm tăng, giảm đối tượng, thay đổi mức hưởng hoặc thông tin cá nhân.
Đây là điểm cần được nhấn mạnh trong bài báo, nhưng cũng dễ bị diễn giải sai.
Năm ngày là thời hạn cập nhật và chuyển dữ liệu của cơ quan lập danh sách, không phải thời hạn bảo đảm mọi thẻ BHYT được cấp xong theo Thông tư 28.
Thủ tục cấp thẻ tiếp tục được thực hiện theo Điều 11 Nghị định 188/2025/NĐ-CP.
Cùng lúc, điểm b khoản 1 Điều 8 quy định UBND cấp xã định kỳ hằng tháng rà soát biến động tăng, giảm, gửi danh sách và dữ liệu điện tử đến cơ quan BHXH.
Hai yêu cầu phục vụ hai tình huống khác nhau: cập nhật trong năm ngày khi phát sinh hồ sơ thay đổi và rà soát định kỳ hằng tháng để duy trì dữ liệu chính xác.
Nếu chỉ chờ kỳ rà soát tháng mới xử lý một hồ sơ thay đổi đã tiếp nhận, cơ quan lập danh sách có nguy cơ không đáp ứng mốc thời gian tại khoản 3 Điều 6.
Điều cần kiểm soát là thời điểm tiếp nhận, trách nhiệm xử lý và khả năng truy vết dữ liệu đã chuyển, không chỉ số lượng danh sách gửi đi.
Chuyển đổi số không thể chỉ là chuyển hồ sơ giấy thành tệp điện tử
Khoản 1 Điều 7 yêu cầu đẩy mạnh việc lập, phê duyệt, gửi, tiếp nhận và quản lý danh sách trên môi trường điện tử.
Khoản 2 và khoản 3 Điều 7 đặt ra yêu cầu về tính thống nhất, đồng bộ, an toàn và kết nối, đối soát với các cơ sở dữ liệu liên quan.
Điều đó cho thấy mục tiêu không đơn thuần là giảm số tờ giấy.
Nếu thông tin được nhập lại nhiều lần trên những hệ thống thiếu kết nối, chi phí xử lý có thể chuyển từ người dân sang cán bộ thực hiện, trong khi nguy cơ sai lệch vẫn tồn tại.
Đối với doanh nghiệp công nghệ cung cấp phần mềm theo hợp đồng hợp pháp, đây là yêu cầu về chất lượng giải pháp: dữ liệu cần chính xác, có khả năng đối soát và được phân quyền sử dụng phù hợp.
Tuy nhiên, Thông tư không trao quyền cho doanh nghiệp phần mềm tự do tiếp cận dữ liệu dân cư, BHYT hoặc thông tin người có công.
Với doanh nghiệp sử dụng lao động thuộc diện chính sách, trách nhiệm thực tế là quản lý đúng dữ liệu nhân sự của mình, phối hợp cung cấp thông tin khi có căn cứ hợp pháp, không tự thay cơ quan nhà nước phê duyệt nhóm thụ hưởng.
Hộ kinh doanh cũng không phát sinh nghĩa vụ tự lập hệ thống danh sách BHYT chuyên ngành theo Thông tư này.
Cải cách phải được đo bằng số lần người dân không phải đi lại
Thông tư 28/2026/TT-BNV đặt ra đầu mối và thời hạn rõ ràng cho việc lập, cập nhật danh sách BHYT thuộc diện chính sách.
Tuy nhiên, thời hạn xử lý chỉ thực sự có ý nghĩa khi dữ liệu được chuyển đúng, được đối chiếu và phản ánh kịp thời quyền lợi của người tham gia.
UBND cấp xã và cơ quan BHXH cần phối hợp theo đúng thẩm quyền, tránh yêu cầu người dân giải quyết thay sự thiếu thống nhất giữa các hệ thống.
Một quy trình hiện đại không chỉ xử lý hồ sơ nhanh hơn, mà còn phải giảm được những lần người dân phải chứng minh lại thông tin đã cung cấp.
| Đón đọc kỳ 3: Thông tư 28/2026/TT-BNV: Hồ sơ BHYT đã duyệt có phải làm lại từ năm 2027? |
