Thí điểm cơ chế đặc thù phát triển đường sắt đô thị tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh

Theo đó, kế hoạch triển khai nhằm thể chế hóa và cụ thể hóa đầy đủ các mục tiêu, quan điểm, nhiệm vụ và giải pháp đã được Quốc hội thông qua, hướng tới phát triển đồng bộ, hiện đại hệ thống giao thông công cộng khối lượng lớn, giảm áp lực hạ tầng giao thông đô thị và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Các dự án đường sắt đô thị tại hai thành phố có quy mô lớn, yêu cầu kỹ thuật và công nghệ cao, tiến độ triển khai gấp rút, đòi hỏi cơ chế điều hành linh hoạt, hiệu quả. Quốc hội đã cho phép áp dụng nhiều chính sách đặc thù và đặc biệt để bảo đảm tiến độ, chất lượng, đồng thời tăng cường trách nhiệm, minh bạch trong quá trình thực hiện.

Thí điểm cơ chế đặc thù phát triển đường sắt đô thị tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh

Chính phủ yêu cầu các bộ, cơ quan ngang bộ và UBND thành phố Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh khẩn trương tổ chức thực hiện Nghị quyết 188/2025/QH15, bảo đảm công khai, minh bạch, khả thi và hiệu quả, không để xảy ra tình trạng trục lợi chính sách, thất thoát hay lãng phí. Hai địa phương được giao vai trò cơ quan chủ quản, chịu trách nhiệm phối hợp với các bộ, ngành và các địa phương liên quan trong việc điều hành, triển khai và giám sát tiến độ các dự án.

Đáng chú ý, Nghị quyết nêu rõ yêu cầu rà soát, điều chỉnh quy hoạch vùng phụ cận các ga và đề-pô đường sắt, điều chỉnh chỉ tiêu quy hoạch, kiến trúc, hạ tầng kỹ thuật – xã hội (nếu cần) để triển khai mô hình phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (Transit-Oriented Development – TOD). Các địa phương sẽ tổ chức lập, phê duyệt dự án khai thác quỹ đất theo mô hình TOD tại các vị trí ga, đề-pô đường sắt đô thị, đồng thời bố trí nguồn vốn ngân sách địa phương cho công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và tạo quỹ đất đấu giá phục vụ phát triển đô thị theo quy định pháp luật.

Việc thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù cho phát triển đường sắt đô thị tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh được kỳ vọng sẽ tạo đột phá về hạ tầng giao thông công cộng, thúc đẩy phát triển đô thị văn minh, hiện đại và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân hai thành phố lớn nhất cả nước.