ĐBQH đề xuất bổ sung cơ chế tài chính Thủ đô, tăng phối hợp liên vùng trong bảo vệ môi trường

Xử lý dứt điểm các “điểm nghẽn” về môi trường

Phát biểu tại phiên thảo luận, đại biểu Tạ Đình Thi (Đoàn Hà Nội) bày tỏ cơ bản nhất trí với dự thảo Luật, đồng thời góp ý tập trung vào các quy định liên quan đến bảo vệ môi trường tại Điều 13 và Điều 30.

Theo đại biểu, các nghị quyết của Quốc hội và Bộ Chính trị đã chỉ rõ những vấn đề cấp bách của Hà Nội, đặc biệt là tình trạng ô nhiễm không khí và ô nhiễm sông, hồ. Mục tiêu đặt ra đến năm 2030 là xử lý dứt điểm các “điểm nghẽn” về môi trường và ùn tắc giao thông, hướng tới xây dựng Thủ đô văn hiến, văn minh, hiện đại, hạnh phúc. Do đó, bảo vệ môi trường không chỉ là yêu cầu kỹ thuật mà cần được xác định là một khâu đột phá chiến lược cho phát triển bền vững.

Từ thực tiễn trên, đại biểu Tạ Đình Thi đề xuất hoàn thiện dự thảo luật ở ba nội dung trọng tâm.

Thứ nhất, về phát thải thấp và giao thông xanh (Điều 13), đại biểu đánh giá dự thảo đã thể chế hóa đúng chủ trương chuyển đổi sang giao thông công cộng khối lượng lớn, từng bước hạn chế phương tiện cá nhân. Tuy nhiên, đại biểu đề nghị cần bổ sung quy định về việc đầu tư hạ tầng thay thế – như đường sắt đô thị, xe buýt nhanh – phải đi trước một bước hoặc triển khai đồng thời với các biện pháp hạn chế phương tiện cá nhân. Đồng thời, cần có lộ trình cụ thể, phấn đấu đến năm 2030 hoàn thành khoảng 100 km đường sắt đô thị theo mục tiêu đề ra.

Đại biểu Tạ Đình Thi (Đoàn Hà Nội)

Bổ sung cơ chế tài chính cho di dời cơ sở gây ô nhiễm

Thứ hai, về phát triển kinh tế tuần hoàn và di dời các cơ sở gây ô nhiễm (Điều 13), đại biểu cho rằng quy định cho phép Hà Nội hỗ trợ di dời các cơ sở gây ô nhiễm, làng nghề, bệnh viện ra khỏi khu dân cư là phù hợp với thực tiễn. Tuy nhiên, điểm mấu chốt là bảo đảm nguồn lực triển khai.

Từ đó, đại biểu đề xuất bổ sung cơ chế tài chính đặc thù, cho phép Hà Nội giữ lại phần lớn nguồn thu từ các loại phí bảo vệ môi trường như phí khí thải, nước thải. Đồng thời, kiến nghị trích tối thiểu 20% phần tăng thu ngân sách từ đất để hình thành quỹ phát triển xanh của Thủ đô, ưu tiên phục vụ công tác di dời, tái định cư và cải thiện môi trường.

Tăng cường cơ chế phối hợp liên vùng, giám sát độc lập

Thứ ba, về cơ chế phối hợp liên vùng trong bảo vệ môi trường (Điều 30), đại biểu Tạ Đình Thi nhận định dự thảo đã bước đầu thể chế hóa vai trò điều phối của Hà Nội, song cần tiếp tục hoàn thiện theo hướng tăng tính ràng buộc.

Cụ thể, đại biểu đề xuất xây dựng cơ chế tài chính liên vùng, trong đó các địa phương có phát sinh nguồn gây ô nhiễm phải có trách nhiệm đóng góp vào quỹ bảo vệ môi trường, dựa trên mức độ phát thải. Bên cạnh đó, cần thiết lập cơ chế giám sát độc lập, có thể giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với Hà Nội và các địa phương tổ chức giám sát định kỳ, báo cáo Quốc hội.

Đại biểu cũng nhấn mạnh yêu cầu xây dựng hệ thống quan trắc môi trường liên vùng, kết nối theo thời gian thực và công khai dữ liệu để người dân cùng giám sát.

“Đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục hoàn thiện các quy định về lộ trình đầu tư hạ tầng, cơ chế tài chính và phối hợp liên vùng, đồng thời bảo đảm tính đồng bộ giữa Luật Thủ đô (sửa đổi) với Luật Bảo vệ môi trường và các luật liên quan, tránh chồng chéo, mâu thuẫn trong quá trình triển khai”, đại biểu Tạ Đình Thi kiến nghị.