Theo Tờ trình, dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) tập trung đẩy mạnh phân quyền, phân cấp cho chính quyền Hà Nội, tạo không gian linh hoạt để thành phố chủ động quyết định các vấn đề phát triển, đồng thời đi kèm yêu cầu tăng cường kiểm soát quyền lực, giám sát và trách nhiệm giải trình.
Một điểm đáng chú ý là dự luật trao quyền cho Hội đồng nhân dân thành phố được quyết định áp dụng các cơ chế, chính sách ưu đãi hơn trong trường hợp luật hoặc nghị quyết của Quốc hội ban hành sau có quy định thuận lợi hơn. Đồng thời, dự thảo cũng mở rộng thẩm quyền cho chính quyền thành phố trong hầu hết các lĩnh vực, từ tổ chức bộ máy, quản lý ngân sách, huy động nguồn lực, quy hoạch – tái thiết đô thị đến quản lý tài nguyên, thúc đẩy chuyển đổi số, ứng dụng dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo, cũng như tăng cường liên kết vùng Thủ đô.
 |
| Ông Hoàng Thanh Tùng, Bộ trưởng Bộ Tư pháp trình bày Tờ trình Luật Thủ đô (sửa đổi). |
Dự thảo luật cũng bổ sung các quy định mới về nguyên tắc phân quyền, thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật của chính quyền thành phố, đồng thời thiết lập cơ chế thí điểm nhằm tạo hành lang pháp lý cho việc thử nghiệm các mô hình quản lý và phát triển mới.
Về cải cách thủ tục hành chính, dự luật định hướng cắt giảm, đơn giản hóa theo hướng không quy định chi tiết trình tự, thủ tục trong luật, qua đó tăng tính chủ động cho chính quyền địa phương trong tổ chức thực hiện.
Theo thống kê, dự thảo giao tổng cộng 192 thẩm quyền cho chính quyền Hà Nội. Trong đó, 50 thẩm quyền được kế thừa từ Luật Thủ đô hiện hành và các nghị quyết liên quan; 57 thẩm quyền đã được quy định trong các văn bản của cơ quan nhà nước cấp trên; và đáng chú ý có 85 thẩm quyền mới chưa từng được quy định trong hệ thống pháp luật hiện hành.
Thẩm tra dự án luật, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội cơ bản thống nhất với định hướng phân quyền mạnh mẽ cho Hà Nội. Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục rà soát, phân định rõ thẩm quyền giữa các chủ thể như Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân và Chủ tịch UBND thành phố trong việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật.
Bên cạnh đó, cần thiết kế chặt chẽ trình tự, thủ tục đối với các chính sách có nội dung khác với quy định của cơ quan cấp trên, bảo đảm công khai, minh bạch và có cơ chế tự chấm dứt đối với các chính sách thí điểm nếu không đạt hiệu quả. Đồng thời, việc xây dựng các cơ chế tài chính, đầu tư và quản lý tài nguyên cần được kiểm soát chặt chẽ để hạn chế rủi ro và tránh trùng lặp chính sách.
Dự án Luật Thủ đô (sửa đổi) dự kiến sẽ được Quốc hội thảo luận và xem xét thông qua ngay tại kỳ họp đầu tiên của Quốc hội khóa XVI, kỳ vọng tạo đột phá về thể chế, mở rộng dư địa phát triển cho Thủ đô trong giai đoạn tới.
