Dòng vốn Pháp đang tìm cửa vào sâu hơn ở TP. Hồ Chí Minh

TP. Hồ Chí Minh đang nổi lên như một điểm đến ngày càng đáng chú ý của dòng vốn Pháp, nhất là sau khi quan hệ Việt Nam - Pháp được nâng cấp lên Đối tác chiến lược toàn diện từ tháng 10/2024. Tại hội nghị Build to Last 2026 tổ chức hồi đầu tháng 4, lãnh đạo thành phố cho biết năm 2025, kim ngạch thương mại giữa TP. Hồ Chí Minh và Pháp đạt hơn 723 triệu USD; hiện Pháp có 433 dự án đầu tư tại thành phố với tổng vốn hơn 2,2 tỷ USD. Các lĩnh vực được hai bên nhắc đến nhiều nhất không phải những mảng “ăn xổi”, mà là hạ tầng, đô thị bền vững, năng lượng, logistics và chuyển đổi xanh.

Pháp sẽ tiếp tục làm việc với cộng đồng doanh nghiệp để tìm thêm cơ hội hợp tác, nhất là ở hạ tầng, tài chính xanh, thị trường carbon và metro.

Điểm đáng chú ý là dòng vốn này đang đi khá sát với “đơn đặt hàng” phát triển của TP. Hồ Chí Minh. Thành phố đặt trọng tâm vào phát triển đô thị bền vững, thúc đẩy chuyển đổi xanh và đột phá hạ tầng giao thông - logistics để nâng sức cạnh tranh trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Còn phía Pháp, theo các phát biểu công khai gần đây, lại đặc biệt quan tâm tới metro, tài chính xanh, thị trường carbon, năng lượng và các giải pháp đô thị chống chịu tốt hơn trước biến đổi khí hậu. Khi nhu cầu gặp đúng năng lực, hợp tác đầu tư vì thế có cơ sở để đi vào chiều sâu hơn là chỉ dừng ở các cuộc gặp ngoại giao.

Sức nặng của câu chuyện nằm ở chỗ giới chức và cộng đồng doanh nghiệp Pháp đang nói khá rõ về cơ hội tại Việt Nam và TP. Hồ Chí Minh. Đại sứ Pháp tại Việt Nam Olivier Brochet nhận định Việt Nam đang có “một nền kinh tế chuyển đổi nhanh chóng”, được thúc đẩy bởi tham vọng nâng cấp vị thế khu vực và quốc tế. Ông cũng cho rằng các định hướng mới về khu vực tư nhân và hiện đại hóa nền kinh tế cho thấy quyết tâm nâng tầm nền kinh tế Việt Nam. Cách nhìn này quan trọng vì nó cho thấy nhà đầu tư Pháp không chỉ nhìn Việt Nam như thị trường đang lớn lên, mà là một nền kinh tế đang tự tái thiết để đón dòng vốn chất lượng cao hơn.

Với riêng TP. Hồ Chí Minh, ông Olivier Brochet không nói theo kiểu xã giao. Trong cuộc trao đổi gần đây với Tuổi Trẻ, vị đại sứ khẳng định Pháp “sẵn sàng” chia sẻ kinh nghiệm lâu năm về phát triển đường sắt đô thị, đặc biệt là metro, cho TP. Hồ Chí Minh và Hà Nội. Chi tiết này đáng chú ý vì metro không chỉ là một dự án giao thông, mà là cánh cửa kéo theo hàng loạt cơ hội về tư vấn, công nghệ, vận hành, thiết bị, huy động vốn và phát triển đô thị dọc các hành lang giao thông công cộng. Nói cách khác, khi Pháp nói sẵn sàng đem kinh nghiệm metro vào TP. Hồ Chí Minh, đó là tín hiệu của một dòng vốn muốn đi vào phần lõi của hạ tầng đô thị.

Sức hút của TP. Hồ Chí Minh còn nằm ở việc thành phố đang bước vào giai đoạn tăng tốc thu hút đầu tư nước ngoài và chuẩn bị nhiều không gian phát triển mới (Ảnh minh họa).

Đại diện cộng đồng doanh nghiệp Pháp cũng đưa ra đánh giá khá thẳng. Chủ tịch CCIFV Thibaut Giroux cho rằng trong bối cảnh thế giới biến động, chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái cấu trúc và cán cân địa chính trị liên tục dịch chuyển, “Việt Nam tiếp tục nổi lên như một điểm sáng”. Ông nhấn mạnh thêm rằng trong các lĩnh vực xây dựng, năng lượng và vật liệu, thế mạnh của Pháp “phù hợp hoàn hảo” với định hướng phát triển của Việt Nam. Đây là nhận định có giá trị vì nó chỉ ra đúng nơi hai bên có thể “ăn khớp” với nhau: Việt Nam cần hạ tầng, năng lượng và đô thị bền vững; doanh nghiệp Pháp lại mạnh đúng ở các mảng này.

Ở góc độ tài chính phát triển, tiếng nói từ AFD cũng làm rõ thêm chất của dòng vốn Pháp vào Việt Nam. Trên trang thông tin chính thức, AFD cho biết trong giai đoạn 2021-2025 đã cam kết 713 triệu euro cho 15 dự án mới tại Việt Nam; riêng trong khuôn khổ JETP, Pháp cam kết đóng góp 500 triệu euro để hỗ trợ chuyển đổi năng lượng. Cơ quan này đang tham gia các mảng như hiện đại hóa lưới điện, năng lượng tái tạo, tín dụng xanh và giao thông carbon thấp, trong đó có hỗ trợ phát triển đường sắt và vận tải bền vững. Điều này cho thấy vốn Pháp vào Việt Nam không chỉ đến từ doanh nghiệp tư nhân, mà còn đi kèm các định chế tài chính phát triển, vốn dài hạn và kinh nghiệm triển khai các dự án hạ tầng phức tạp.

Julien Seillan - Giám đốc AFD tại Việt Nam, cũng đưa ra một đánh giá khá “đắt” về thị trường này khi nói “few nations have achieved what Vietnam has in such a short period” - nghĩa là rất ít quốc gia làm được điều Việt Nam đã làm trong một thời gian ngắn như vậy. Nhận xét này không chỉ là lời khen, mà là góc nhìn từ một định chế đã theo Việt Nam suốt nhiều năm trong các dự án hạ tầng, năng lượng và khí hậu. Khi một tổ chức như AFD nhìn Việt Nam như một câu chuyện phát triển đủ đặc biệt, điều đó giúp giải thích vì sao dòng vốn Pháp vẫn muốn ở lại lâu hơn và đi sâu hơn.

Sức hút của TP. Hồ Chí Minh còn nằm ở việc thành phố đang bước vào giai đoạn tăng tốc thu hút đầu tư nước ngoài và chuẩn bị nhiều không gian phát triển mới. Các dự án hạ tầng vùng, nhu cầu phát triển giao thông công cộng, logistics, năng lượng sạch, cùng tham vọng xây dựng trung tâm tài chính quốc tế đang tạo ra một “rổ cơ hội” đủ lớn cho những nhà đầu tư thích sân chơi dài hạn. Đây là lý do vốn Pháp vào TP. Hồ Chí Minh đáng để theo dõi không phải vì số lượng dự án tăng thêm bao nhiêu, mà vì chất lượng và độ ăn khớp của dòng vốn này với nhu cầu phát triển mới của thành phố.

Dĩ nhiên, cơ hội lớn không đồng nghĩa đường vào sẽ tự rộng. Chính ông Olivier Brochet từng lưu ý doanh nghiệp Pháp rất cần “sự rõ ràng và khả năng dự báo” về thủ tục, thuế, giấy phép và tài chính để yên tâm đầu tư lâu dài. Đây có lẽ là điểm nút quan trọng nhất nếu TP. Hồ Chí Minh nói riêng và Việt Nam nói chung muốn kéo thêm dòng vốn Pháp chất lượng cao: không chỉ mở ra cơ hội, mà còn phải tạo được một môi trường đủ ổn định để nhà đầu tư dám đi đường dài. Cuộc chơi sắp tới vì thế không chỉ nằm ở chuyện mời gọi vốn, mà ở khả năng biến những nhu cầu lớn của đô thị thành dự án cụ thể, pháp lý rõ ràng và triển khai được. Khi làm được điều đó, vốn Pháp sẽ không chỉ “tìm cửa” vào TP. Hồ Chí Minh, mà có thể vào sâu hơn ở những mắt xích chiến lược nhất của nền kinh tế đô thị.