Tập đoàn kinh tế trước sứ mệnh dẫn dắt tăng trưởng sau 40 năm đổi mới

40 năm Đổi mới vai trò dẫn dắt của các tập đoàn kinh tế như thế nào? Nhà báo Phạm Đức Sơn - Tổng biên tập Tạp chí Nhà đầu tư cho biết, sau 40 năm Đổi mới, Việt Nam đã đạt được những thành tựu mang tính bước ngoặt. Từ một nền kinh tế nghèo nàn, lạc hậu, đất nước đã vươn lên trở thành một trong những điểm sáng tăng trưởng của khu vực và thế giới. Đời sống người dân được cải thiện rõ rệt, vị thế quốc gia ngày càng được nâng cao. Những thành quả đó không chỉ đến từ cải cách thể chế mà còn gắn liền với sự trưởng thành của cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là các tập đoàn kinh tế quy mô lớn.

Nhà báo Phạm Đức Sơn - Tổng biên tập Tạp chí Nhà Đẩu tư .

Ông Sơn nhắc lại, mới đây trong bài phát biểu nhậm chức, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã khẳng định quyết tâm không để đất nước tụt hậu, không để người dân đánh mất cơ hội phát triển. Tinh thần này tiếp tục được cụ thể hóa bằng định hướng điều hành kinh tế với mục tiêu tăng trưởng cao, ổn định và bền vững. Trong khi đó, Tân Thủ tướng Lê Minh Hưng cũng đặt ra mục tiêu đầy tham vọng: duy trì tốc độ tăng trưởng GDP bình quân trên 10%/năm trong giai đoạn 2026–2031. Đây không chỉ là con số mang tính kỹ thuật mà còn là “mệnh lệnh phát triển”, đòi hỏi sự tham gia đồng bộ của toàn bộ hệ thống chính trị và cộng đồng doanh nghiệp.

Trong chiến lược phát triển đó, các tập đoàn kinh tế được xác định giữ vai trò then chốt. Văn kiện Đại hội XIV của Đảng đã khẳng định rõ định hướng phát triển nền kinh tế nhiều thành phần, trong đó kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong ổn định vĩ mô và định hướng chiến lược, còn kinh tế tư nhân là một trong những động lực quan trọng nhất. Điều này đặt ra yêu cầu phải hình thành và phát triển các tập đoàn kinh tế đủ mạnh, có khả năng cạnh tranh quốc tế và đóng vai trò dẫn dắt các ngành, lĩnh vực trọng yếu.

Không dừng lại ở định hướng, Bộ Chính trị khóa XIII đã ban hành nhiều nghị quyết mang tính nền tảng nhằm thúc đẩy phát triển doanh nghiệp và nâng cao năng lực nội tại của nền kinh tế. Nghị quyết 57 về khoa học công nghệ, Nghị quyết 68 về kinh tế tư nhân và Nghị quyết 79 về kinh tế nhà nước đều hướng tới mục tiêu chung là xây dựng các tập đoàn kinh tế tầm cỡ, có khả năng lan tỏa, dẫn dắt và hỗ trợ hệ sinh thái doanh nghiệp, đặc biệt là khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Quang cảnh Hội thảo 40 năm đổi mới: "Vai trò dẫn dắt của các tập đoàn kinh tế (Ảnh: Phan Chính)

Các chuyên gia cho rằng, trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng khốc liệt, vai trò của các tập đoàn kinh tế không chỉ dừng lại ở quy mô vốn hay doanh thu, mà còn nằm ở năng lực đổi mới sáng tạo, khả năng ứng dụng công nghệ và tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. Những doanh nghiệp lớn cần trở thành “hạt nhân” kết nối, thúc đẩy sự phát triển của toàn bộ hệ sinh thái kinh tế, từ sản xuất, dịch vụ đến logistics và tài chính.

Một điểm đáng chú ý được nhấn mạnh là yêu cầu tạo lập môi trường kinh doanh thuận lợi, minh bạch và bình đẳng. Đây là điều kiện tiên quyết để các doanh nghiệp, đặc biệt là khu vực tư nhân, phát huy tối đa tiềm năng. Việc bảo đảm quyền tài sản, quyền tự do kinh doanh và thúc đẩy đổi mới sáng tạo sẽ là nền tảng giúp các tập đoàn kinh tế Việt Nam vươn ra khu vực và thế giới.

Bên cạnh đó, chiến lược thu hút đầu tư nước ngoài cũng cần được điều chỉnh theo hướng chọn lọc, ưu tiên các dự án công nghệ cao, thân thiện môi trường và có khả năng liên kết với doanh nghiệp trong nước. Điều này không chỉ giúp nâng cao chất lượng tăng trưởng mà còn tạo điều kiện để các tập đoàn nội địa học hỏi, chuyển giao công nghệ và nâng cấp năng lực cạnh tranh.

Nhìn tổng thể, hành trình 40 năm Đổi mới đã chứng minh vai trò không thể thay thế của doanh nghiệp trong phát triển kinh tế. Trong giai đoạn mới, khi yêu cầu tăng trưởng nhanh đi đôi với bền vững ngày càng trở nên cấp thiết, các tập đoàn kinh tế sẽ tiếp tục là lực lượng nòng cốt, đóng vai trò dẫn dắt, kiến tạo và lan tỏa giá trị.