Thành lập Hội đồng Nhà nước thẩm định siêu dự án đường sắt 203.000 tỷ đồng

Tiến độ triển khai hạ tầng giao thông chiến lược quốc gia vừa có chuyển động mới nhằm hoàn thiện quy trình lập và phê duyệt dự án theo đúng quy định pháp luật. Hội đồng thẩm định nhà nước dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, có tổng vốn đầu tư hơn 203.000 tỷ đồng vừa được thành lập, do Bộ trưởng Bộ Tài chính làm Chủ tịch, nhằm xem xét hồ sơ trước khi trình Quốc hội quyết định điều chỉnh chủ trương đầu tư.

Quyết định nhân sự và cơ chế vận hành của định chế thẩm định này đã được phê duyệt chính thức. Cụ thể, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc vừa ký Quyết định số 1155 ngày 26/6/2026 về việc thành lập Hội đồng thẩm định Nhà nước để thẩm định báo cáo nghiên cứu tiền khả thi điều chỉnh dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.

Theo Bộ Xây dựng, công tác chuẩn bị mặt bằng đang được triển khai đồng thời trên nhiều địa phương. Đến nay, đơn vị tư vấn đã hoàn thành cắm cọc ranh giới sử dụng đất trên 253 km trong tổng chiều dài 425 km toàn tuyến, đồng thời hoàn tất cắm cọc tại 22 nhà ga. Các mốc giới đã được bàn giao cho địa phương để phục vụ công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.

Điểm nhấn của sự kiện là bộ khung quản lý, Bộ trưởng Bộ Tài chính giữ vai trò Chủ tịch Hội đồng thẩm định, 2 Phó Chủ tịch Hội đồng gồm Thứ trưởng Bộ Tài chính và Thứ trưởng Bộ Xây dựng.

Trách nhiệm rà soát siêu dự án này huy động sự tham gia toàn diện của khối Bộ, ngành và hệ thống chính trị địa phương. Tham gia Hội đồng còn có lãnh đạo các Bộ, ngành gồm: Công Thương, Nông nghiệp và Môi trường, Quốc phòng, Công an, Khoa học và Công nghệ, Ngoại giao, Tư pháp, Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Giáo dục và Đào tạo; lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cùng đại diện UBND các địa phương nơi dự án đi qua gồm Hà Nội, Hải Phòng, Lào Cai, Phú Thọ, Bắc Ninh và Hưng Yên.

Để siết chặt kỷ cương làm việc, Bộ Tài chính được giao làm cơ quan thường trực của Hội đồng thẩm định Nhà nước. Các thành viên phải cho ý kiến đúng hạn, nếu quá hạn không phản hồi sẽ được coi là đồng thuận và phải tự chịu trách nhiệm. Hội đồng có nhiệm vụ hoàn thiện báo cáo thẩm định theo quy định, đồng thời xác định rõ hồ sơ dự án đã đủ hay chưa đủ điều kiện để Chính phủ trình Quốc hội xem xét, quyết định việc điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án.

Bản đồ hướng tuyến dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng. Ảnh: Ban QLDA Đường sắt

Về quy mô hạ tầng, dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng được Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư ngày 19/2/2025. Theo quy hoạch, tuyến đường sắt có chiều dài tuyến chính khoảng 390,9 km và 27,9 km tuyến nhánh, sử dụng đường đơn khổ tiêu chuẩn 1.435 mm và công nghệ đường sắt chạy trên ray. Đây là trục giao thông đa năng, được thiết kế để vận chuyển đồng thời hành khách và hàng hóa.

Thông số vận hành kỹ thuật được phân chia rõ theo từng phân đoạn không gian. Tốc độ thiết kế tối đa đạt 160 km/h đối với đoạn tuyến chính từ ga Lào Cai mới đến ga Nam Hải Phòng; 120 km/h đối với đoạn đi qua khu vực đầu mối Hà Nội và 80 km/h đối với các đoạn còn lại. Toàn tuyến đi qua 6 địa phương gồm Lào Cai, Phú Thọ, Hà Nội, Bắc Ninh, Hưng Yên và Hải Phòng, với điểm đầu tại vị trí nối ray qua biên giới thuộc tỉnh Lào Cai và điểm cuối tại ga cảng Lạch Huyện (Hải Phòng).

Dòng vốn phân bổ cho hạ tầng này hoàn toàn là nguồn lực quốc gia. Dự án có tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 203.231 tỷ đồng, được triển khai theo hình thức đầu tư công. Lộ trình dòng thời gian đang được kiểm soát chặt chẽ khi theo kế hoạch, báo cáo nghiên cứu khả thi sẽ được lập từ năm 2025 và dự án phấn đấu hoàn thành chậm nhất vào năm 2030.