Sửa Luật Các tổ chức tín dụng: Có nên cho phép ngân hàng thu giữ tài sản đảm bảo đang tranh chấp?

Theo Chính phủ, việc bãi bỏ điều kiện nói trên nhằm ngăn chặn tình trạng khách hàng lợi dụng việc khởi kiện hoặc tạo tranh chấp giả để trì hoãn hoặc né tránh việc bị thu giữ tài sản. Đồng thời, ngân hàng hiện gặp khó trong việc xác định tài sản có đang tranh chấp hay không do thiếu thông tin.

Sửa Luật Các tổ chức tín dụng: Có nên cho phép ngân hàng thu giữ tài sản đảm bảo đang tranh chấp?

Tuy nhiên, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội bày tỏ lo ngại. Theo Ủy ban, việc luật hóa quyền thu giữ tài sản cần bảo đảm hài hòa lợi ích của các bên liên quan, trong đó có cả người thuê, mượn tài sản, hoặc bên thứ ba có quyền lợi hợp pháp phát sinh từ tài sản đó.

Ủy ban đề xuất giữ lại quy định như Nghị quyết 42, đồng thời kiến nghị làm rõ khái niệm "tranh chấp" và quy trình xác định tài sản có đang bị tranh chấp hay không. Ngoài ra, cần duy trì hình thức công khai thông tin thu giữ tài sản bằng cách niêm yết tại UBND cấp xã nơi có tài sản hoặc nơi bên bảo đảm đăng ký địa chỉ.

Một số đại biểu cũng cảnh báo việc cho ngân hàng quyền thu giữ dễ dãi có thể dẫn đến lỏng lẻo trong xét duyệt tín dụng, từ đó làm gia tăng nợ xấu và ảnh hưởng đến quyền lợi hợp pháp của các bên liên quan khi tài sản bị xử lý.

Về phần mình, Chính phủ khẳng định, dù nguyên nhân phát sinh nợ xấu là gì, khách hàng vay vẫn có nghĩa vụ trả nợ, trừ khi có bản án của tòa án quyết định khác. Nếu các tổ chức tín dụng lạm dụng quyền thu giữ dẫn tới nợ xấu, họ sẽ bị xử lý tùy theo mức độ vi phạm.

Ngân hàng Nhà nước cũng sẽ rà soát, sửa đổi các nghị định liên quan đến xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tín dụng, đồng thời tăng cường giám sát trách nhiệm của cán bộ thanh tra, giám sát ngân hàng.

Chính phủ nhấn mạnh: việc luật hóa Nghị quyết 42 không làm mất quyền dân sự hợp pháp của bên thứ ba đối với tài sản đảm bảo. Các giao dịch liên quan đến đất đai, bất động sản vẫn phải tuân theo quy định pháp luật chuyên ngành.

Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính cơ bản đồng thuận với giải trình của Chính phủ, nhưng đề nghị cần quy định chặt chẽ hơn về điều kiện cho vay, thẩm định tín dụng và xử lý nợ xấu, đồng thời bảo đảm nguyên tắc: quyền nào phát sinh trước phải được ưu tiên xử lý trước, tránh xâm phạm quyền hợp pháp của các bên khi xử lý tài sản bảo đảm.