 |
| Chủ tịch HĐND TP.HCM Võ Văn Minh (bìa phải) trao Quyết định chấp thuận nhà đầu tư dự án Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ. ẢNH: UYỂN NHI. |
Sáng 29/4, nhân kỷ niệm 51 năm ngày thống nhất đất nước, TP.HCM đồng loạt khởi công 4 dự án lớn. Các dự án gồm tuyến metro số 2 đoạn Bến Thành - Thủ Thiêm, quảng trường trung tâm và Trung tâm hành chính TP.HCM, dự án cải tạo Bảo tàng Hồ Chí Minh - chi nhánh TP.HCM và Khu đô thị Đại học Quốc tế tại xã Xuân Thới Sơn và trao giấy phép dự án cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ. Phát biểu tại lễ khởi công, Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được chia sẻ: "Việc khởi công đồng loạt 4 dự án quan trọng và trao quyết định đầu tư ngày hôm nay, chính là lời cam kết bằng hành động, khẳng định ý chí và khát vọng xây dựng một TP văn minh, hiện đại, nghĩa tình trong kỷ nguyên phát triển mới".
Các dự án quan trọng này sẽ xác lập vị thế mới cho một siêu đô thị TP.HCM trong tương lai rất gần.
Kỷ nguyên tiến về phía biển của TP.HCM chính thức bắt đầu
Huyện Cần Giờ (trước đây là huyện Duyên Hải) chính thức sáp nhập vào TP.HCM vào ngày 29/12/1978 từ tỉnh Đồng Nai với khát vọng của nhiều đời lãnh đạo TP.HCM muốn vươn ra biển.
Nhiều năm sau sáp nhập, cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt vẫn ấp ủ ý định đưa TP.HCM vươn ra biển thông qua Cần Giờ. Năm 2002, dù đã nghỉ hưu, ông vẫn gửi thư đến lãnh đạo TP. HCM, phân tích lợi ích khi phát triển Cần Giờ thành khu đô thị du lịch, giải trí. Cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt khẳng định khu đô thị này không chỉ đẳng cấp trong nước mà mang tầm cỡ khu vực Đông Nam Á, có thể so sánh với Langkawi của Malaysia, Pattaya của Thái Lan, hay Bali của Indonesia khi đó.
Tuy nhiên do điều kiện chưa chín muồi, đến nay Cần Giờ mới được đánh thức. Trong Quy hoạch TP.HCM giai đoạn 2021-2030, Cần Giờ tiếp tục được định hướng thành đô thị sinh thái biển, bảo tồn khu dự trữ sinh quyển, phát triển kinh tế biển, đặc biệt là cảng trung chuyển và khu thương mại tự do; vận tải logistics, du lịch, đô thị sinh thái biển và năng lượng tái tạo.
 |
| Phương án thiết kế tuyến đường vượt biển Cần Giờ - Vũng Tàu với đoạn hầm ngầm dưới biển. Ảnh: Vingroup. |
Sau sáp nhập (1/7/2025), Cần Giờ là địa phương duy nhất của TP.HCM mới giáp với biển. Việc khởi công Khu đô thị du lịch lấn biển cùng cam kết đầu tư tuyến metro nối quận 7 đến Cần Giờ của Tập đoàn Vingroup vừa qua giúp chính quyền TP.HCM nuôi lại hy vọng "đánh thức" huyện đảo này sau gần nửa thế kỷ. Không chỉ vậy, Tập đoàn Vingroup còn đầu tư dự án đường vượt biển Cần Giờ - Vũng Tàu, trong đó có cầu Cần Giờ, (dự kiến khởi công 3/6/2026) nối liền huyện Nhà Bè với huyện Cần Giờ, xóa bỏ thế độc đạo của phà Bình Khánh, kết nối trung tâm TP.HCM với khu vực ven biển. Đây là cầu dây văng hiện đại dài hơn 6,3 km vượt sông Soài Rạp, nhằm phát triển kinh tế và hạ tầng phía Nam TP.HCM.
Tiếp tục các tuyến giao thông kết nối trung tâm TP.HCM với Cần Giờ, Tập đoàn Vingroup còn được TP.HCM chấp thuận đầu tư dự án mở rộng trục đường Rừng Sác và xây mới đoạn nối 15B (khoảng 35 km) theo phương thức PPP, tăng quy mô lên 10 làn xe nhằm phá thế độc đạo cho Cần Giờ.
Với những dự án lớn này, nếu hoàn thành trong thời gian 5-10 năm tới, người dân ở trung tâm TP.HCM có thể chỉ mất khoảng 15 phút để đến Cần Giờ qua tuyến metro và chỉ mất chưa đầy 1 tiếng bằng đường bộ. TP.HCM có biển rất gần sẽ trở thành hiện thực.
Những dự án hạ tầng như vậy góp phần định hình một TP.HCM siêu đô thị bậc nhất Đông Nam Á và châu Á, đánh thức hoàn toàn miền đất trù phú và đa dạng sinh học đã ngủ quên hơn nửa thế kỷ qua.
Siêu cảng Cần Giờ kỳ vọng trở thành trung tâm trung chuyển container quốc tế
Không chỉ đánh thức đô thị Cần Giờ, vùng đất này còn rất nhiều tiềm năng mà siêu cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ được trao giấy phép đầu tư ngày 29/4 là một dấu mốc biến Cần Giờ thành cảng biển trung chuyển tầm vóc khu vực.
 |
| Phối cảnh Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ. Ảnh: Portcoast. |
Liên danh được lựa chọn để đầu tư gồm VIMC, Cảng Sài Gòn và Terminal Investment Limited Holding S.A. – doanh nghiệp thành viên của MSC, hãng tàu container lớn nhất thế giới. Trong đó, đối tác ngoại góp 49% vốn, được kỳ vọng mang theo nguồn hàng và mạng lưới vận tải toàn cầu cho cảng.
Dự án cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ được quy hoạch tại khu vực cù lao Phú Lợi, cửa sông Cái Mép (xã Thạnh An, TP.HCM). Dự án có tổng vốn hơn 128.800 tỷ đồng (gần 5 tỷ USD), được kỳ vọng trở thành trung tâm logistics mới của khu vực.
Theo quy hoạch, đến năm 2030, cảng sẽ hình thành 2-4 bến với tổng chiều dài hơn 2km, công suất khoảng 4,8 triệu TEUs. Tầm nhìn đến năm 2047, hệ thống mở rộng lên 13 bến, đạt công suất 16,9 triệu TEUs, đủ sức tiếp nhận các siêu tàu container cỡ lớn. Để hoàn thiện hạ tầng kết nối, TP.HCM dự kiến xây dựng cầu Cần Giờ trước năm 2029, nối khu vực với huyện Nhà Bè.
Trong giai đoạn 1, dự án sẽ đầu tư bến cảng khoảng 7 km, quy mô sử dụng đất khoảng 571 ha. Từ nay đến năm 2030, nhà đầu tư xây dựng 4 bến chính, 9 bến sà lan, công suất 4,8 triệu TEU/năm. Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ có thể tiếp nhận những tàu container lớn nhất thế giới hiện nay với trọng tải trên 250.000 tấn (tương đương sức chở hơn 24.000 TEU).
Để đảm bảo dự án đúng tiến độ, UBND TP.HCM đặt ra nhiều ràng buộc với nhà đầu tư: không được chuyển nhượng dự án trong 10 năm kể từ khi được giao đất; phải giải ngân tối thiểu 50.000 tỷ đồng trong 10 năm đầu và hoàn thành toàn bộ dự án trong 20 năm. Các yêu cầu này được triển khai theo tinh thần Nghị quyết 98 và Nghị quyết 260. UBND TP HCM cũng yêu cầu nhà đầu tư đảm bảo hài hòa giữa hàng trung chuyển và xuất nhập khẩu, tránh ảnh hưởng đến các cảng lân cận, đồng thời chú trọng bảo vệ hệ sinh thái đặc thù của Cần Giờ.
Khi hoàn thành, siêu cảng Cần Giờ được kỳ vọng trở thành trung tâm trung chuyển container quốc tế, góp phần nâng vị thế hàng hải Việt Nam trong chuỗi logistics toàn cầu. Dự án ước tính mang lại nguồn thu 34.000-40.000 tỷ đồng mỗi năm, tạo việc làm cho 6.000-8.000 lao động trực tiếp cùng hàng chục nghìn việc làm gián tiếp.
Tổng Bí thư - Chủ tịch nước Tô Lâm: “Không thể bằng lòng với vị trí hiện nay”
Ngày 27/4, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm có buổi làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy TP.HCM. Đánh giá cao sự phát triển của TP.HCM sau 40 năm Đổi mới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho rằng, TP.HCM phát triển mạnh nhờ mở cửa, khu vực tư nhân năng động và các trụ cột thương mại - dịch vụ - công nghiệp, đóng góp lớn cho ngân sách. Tuy nhiên, "động lực cũ đang dần suy giảm, lợi thế trước đây không còn vượt trội". Sau sáp nhập, TP.HCM trở thành siêu đô thị với dư địa lớn, nhưng khả năng vươn tầm phụ thuộc vào tầm nhìn, mô hình tăng trưởng, thể chế quản trị và năng lực thực thi. Dù vẫn đóng góp hơn 23% GDP và khoảng 31% thu ngân sách, thành phố không còn duy trì hiệu quả tăng trưởng nổi trội.
Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, khoảng cách giữa TP.HCM với các đô thị hàng đầu châu Á đang giãn ra ở nhiều mặt như thu nhập, hạ tầng, mức độ quốc tế hóa, đổi mới sáng tạo và quản trị. GDP thành phố hơn 100 tỷ USD, thấp hơn Bangkok, Jakarta, Thượng Hải, Singapore; thu nhập bình quân khoảng 8.000 USD cũng còn cách xa các đô thị này.
"Không thể bằng lòng với vị trí hiện nay", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nói, đồng thời cho rằng trong bối cảnh không gian phát triển, quy mô dân số và áp lực cạnh tranh đều đã khác trước, TP.HCM không thể tiếp tục đi theo mô hình cũ mà cần có cách phát triển mới cùng khung thể chế vượt trội hơn.
TP.HCM phải chuyển sang mô hình tăng trưởng dựa trên năng suất, khoa học công nghệ, chuyển đổi số và phân bổ nguồn lực hiệu quả; đi đầu cụ thể hóa các nghị quyết về khoa học công nghệ, hội nhập, kinh tế tư nhân thành kết quả thực chất. "Không thể để tình trạng viết hay, nói hay nhưng làm không hiệu quả", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh.
Để giúp TP.HCM chuyển đổi mô hình tăng trưởng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho biết Trung ương sớm ban hành nghị quyết mới thay thế Nghị quyết 31 và xây dựng Luật Đô thị đặc biệt nhằm tăng quyền tự chủ, công cụ quản lý và năng lực cạnh tranh quốc tế của TP.HCM. Trung ương đồng tình và xem đây là nền tảng thể chế cần thiết để mở đường cho giai đoạn phát triển mới của TP.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu nghị quyết mới về phát triển TP.HCM và luật Đô thị đặc biệt phải phản ánh đúng vị thế, tầm vóc, sứ mệnh của thành phố, tạo đột phá về thể chế và quản trị, nâng cao tự chủ về tài chính, cho phép thử nghiệm thể chế mới, thiết kế các chính sách phù hợp đặc thù một siêu đô thị. Những yêu cầu này sẽ mở đường cho TP.HCM phát triển mạnh mẽ trong thời gian tới.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu TP.HCM cụ thể hóa một cách sâu hơn các nghị quyết chiến lược của Trung ương phù hợp với thực tiễn, kiến tạo mô hình phát triển mới. Trong đó, nghị quyết về khoa học công nghệ phải đi vào hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, công nghiệp công nghệ cao, dữ liệu đô thị, chính quyền số, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn. Nghị quyết về hội nhập quốc tế phải gắn với Trung tâm tài chính quốc tế, khu thương mại tự do, cảng biển và dịch vụ quốc tế.
Được biết Bộ Chính trị, Quốc hội, Chính phủ sẽ sớm ban hành nghị quyết mới về phát triển TP.HCM trong kỷ nguyên mới, sớm ban hành luật Đô thị đặc biệt để tạo điều kiện giúp thành phố nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế, thử nghiệm các mô hình phát triển mới và đẩy mạnh phân cấp, phân quyền thực chất.
Theo Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được, hiện TP.HCM đã xây dựng dự thảo nghị quyết mới và đề cương luật Đô thị đặc biệt, sắp tới sẽ xin ý kiến các bộ, ngành, chuyên gia để hoàn thiện trình Bộ Chính trị xem xét.
Với những thành quả đã có, đã làm được và với sự quan tâm đặc biệt của Trung ương, tầm vóc một siêu đô thị TP.HCM sẽ nhanh chóng hình thành trong tương lai rất gần.
