Bộ Tài chính đề xuất mở rộng chỉ định thầu, nâng hạn mức mua sắm và đơn giản hóa thủ tục đấu thầu

Bộ Tài chính lên kịch bản hút 50 tỷ USD FDI và gỡ nghẽn nâng hạng chứng khoán

Đề xuất gia hạn thuế năm 2026 tiếp sức doanh nghiệp vượt khó

Bơm 125.000 tỷ đồng "vốn mồi" cho nền kinh tế qua đề xuất giãn hoãn thuế 5 tháng

Dự thảo tập trung tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong thực tiễn, đơn giản hóa thủ tục hành chính, đồng thời tăng cường tính công khai, minh bạch trong hoạt động đấu thầu và đặt hàng cung cấp sản phẩm, dịch vụ công.

Bổ sung nhiều trường hợp được áp dụng chỉ định thầu lên đến 3 tỷ đồng

Một trong những nội dung đáng chú ý là Bộ Tài chính đề xuất sửa đổi Điều 78 của Nghị định 214/2025/NĐ-CP theo hướng mở rộng các trường hợp được áp dụng hình thức chỉ định thầu.

Theo đó, các gói thầu thực hiện theo nghị quyết, kết luận hoặc văn bản chỉ đạo của Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, lãnh đạo chủ chốt của Đảng và Nhà nước, Ban Chấp hành Đảng bộ hoặc HĐND cấp tỉnh sẽ được xem xét áp dụng chỉ định thầu.

Một trong những nội dung đáng chú ý là Bộ Tài chính đề xuất sửa đổi Điều 78 của Nghị định 214/2025/NĐ-CP theo hướng mở rộng các trường hợp được áp dụng hình thức chỉ định thầu.

Bên cạnh đó, các gói thầu thuộc dự án đầu tư công cần lựa chọn nhà thầu nhằm bảo đảm tiến độ, chất lượng và hiệu quả thực hiện dự án cũng được bổ sung vào diện áp dụng hình thức này.

Dự thảo cũng sửa đổi quy định đối với các gói thầu xây dựng, mở rộng, nâng cấp cơ sở dữ liệu, bảo đảm phù hợp với yêu cầu đặc thù của lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đồng thời điều chỉnh quy định đối với các gói thầu trong lĩnh vực quy hoạch nhằm bảo đảm sự thống nhất với pháp luật chuyên ngành.

Đáng chú ý, Bộ Tài chính đề xuất nâng hạn mức áp dụng chỉ định thầu đối với gói thầu thuộc dự toán mua sắm không hình thành dự án từ 500 triệu đồng lên 1 tỷ đồng; đối với các gói thầu thuộc dự án từ 2 tỷ đồng lên 3 tỷ đồng.

Tăng cường công khai, minh bạch trong chỉ định thầu

Dự thảo sửa đổi Điều 79 và Điều 80 theo hướng đẩy mạnh thực hiện các quy trình trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, bao gồm việc gửi hồ sơ yêu cầu, dự thảo hợp đồng, làm rõ hồ sơ, nộp hồ sơ đề xuất và mở thầu.

Các hồ sơ yêu cầu và biên bản mở thầu cũng sẽ được công khai trên hệ thống nhằm tăng cường tính minh bạch.

Đặc biệt, nhà thầu được yêu cầu cung cấp thông tin về giá nhập khẩu dự kiến đối với hàng hóa nhập khẩu, đồng thời cam kết cung cấp tài liệu chứng minh khi hàng hóa được đưa vào Việt Nam. Quy định này được kỳ vọng góp phần kiểm soát giá, nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước.

Nâng hạn mức mua sắm được tự quyết lên 100 triệu đồng, mở rộng phạm vi áp dụng đặt hàng

Một điểm mới khác là đề xuất nâng hạn mức giá trị gói thầu hoặc nội dung mua sắm mà cơ quan, đơn vị được tự quyết định từ không quá 50 triệu đồng lên không quá 100 triệu đồng.

Theo Bộ Tài chính, việc điều chỉnh này nhằm đơn giản hóa thủ tục đối với các nhu cầu mua sắm thường xuyên, có giá trị nhỏ; giảm thời gian và chi phí tổ chức lựa chọn nhà thầu.

Dự thảo cũng quy định rõ các gói thầu thuộc dự án đầu tư công đặc biệt không phải đáp ứng điều kiện chỉ định thầu theo quy định của Luật Đầu tư công.

Tại Điều 106, Bộ Tài chính đề xuất bổ sung nhiều trường hợp đặt hàng nhằm khuyến khích khu vực tư nhân tham gia thực hiện các nhiệm vụ khoa học công nghệ trọng điểm, các dự án, công trình quan trọng quốc gia, nhiệm vụ phát triển công nghiệp quốc phòng, an ninh và các dự án phát triển kinh tế.

Đồng thời, dự thảo sửa đổi Nghị định 32/2019/NĐ-CP theo hướng tạo thuận lợi hơn cho việc đặt hàng sản phẩm, dịch vụ công trong nhiều năm.

Cụ thể, giá đặt hàng có thể căn cứ vào mức giá thực hiện năm gần nhất hoặc giá tại thời điểm lập dự toán để ký hợp đồng; sau đó sẽ điều chỉnh khi cơ quan có thẩm quyền ban hành đơn giá chính thức.

Dự thảo cũng giao UBND cấp tỉnh trách nhiệm ban hành định mức kinh tế - kỹ thuật, định mức chi phí đối với các sản phẩm, dịch vụ công thuộc phạm vi quản lý; đồng thời bổ sung thẩm quyền ban hành tiêu chí, tiêu chuẩn chất lượng và cơ chế giám sát, kiểm định, nghiệm thu dịch vụ công sử dụng ngân sách nhà nước.

Đơn giản hóa điều kiện đối với tổ chuyên gia đấu thầu; siết quản lý nhà thầu phụ và chống chuyển nhượng thầu

Nhằm giảm bớt thủ tục hành chính, dự thảo đề xuất không bắt buộc thành viên tổ chuyên gia, tổ thẩm định phải có chứng chỉ nghiệp vụ đấu thầu và 3 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý đối với các gói thầu có giá trị không quá 5 tỷ đồng.

Ngoài ra, quy định về chuyên gia chuyên ngành tham gia hỗ trợ lập, đánh giá hoặc thẩm định hồ sơ được làm rõ theo hướng không bắt buộc phải có chứng chỉ nghiệp vụ đấu thầu đối với tất cả các loại gói thầu.

Đối với hình thức chào giá trực tuyến rút gọn, dự thảo nâng hạn mức áp dụng lên 3 tỷ đồng đối với dự toán mua sắm và 7 tỷ đồng đối với dự án.

Dự thảo cũng bổ sung nhiều quy định nhằm tăng cường công khai, minh bạch trong việc sử dụng nhà thầu phụ.

Một điểm mới khác là đề xuất nâng hạn mức giá trị gói thầu hoặc nội dung mua sắm mà cơ quan, đơn vị được tự quyết định từ không quá 50 triệu đồng lên không quá 100 triệu đồng.

Theo đó, chủ đầu tư phải cập nhật thường xuyên các thay đổi liên quan đến danh sách nhà thầu phụ, phạm vi công việc và tỷ lệ thực hiện của nhà thầu phụ trong quá trình quản lý hợp đồng.

Nhà thầu chính sẽ chịu trách nhiệm lựa chọn nhà thầu phụ có đủ năng lực và kinh nghiệm, trong khi chủ đầu tư không phải đánh giá năng lực nhà thầu phụ, trừ trường hợp nhà thầu phụ đặc biệt.

Dự thảo đồng thời làm rõ phương pháp xác định tỷ lệ công việc giao cho nhà thầu phụ trong trường hợp liên danh, cũng như cách xác định phần công việc thuộc gói thầu để nhận diện hành vi chuyển nhượng thầu trái quy định.

Ngoài ra, việc thuê nhân sự, thiết bị hoặc mua nguyên vật liệu, hàng hóa từ các nhà cung cấp phục vụ thi công sẽ không được xem là sử dụng nhà thầu phụ và không tính vào tỷ lệ công việc giao thầu phụ.

Bổ sung cơ chế xử lý các tình huống phát sinh

Dự thảo còn bổ sung một số trường hợp áp dụng quy trình xử lý tình huống trong đấu thầu nhằm giải quyết các vướng mắc thực tế.

Trong đó, trường hợp nhà thầu có nhân sự bị tòa án kết án về hành vi vi phạm quy định đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng thì chỉ chấm dứt hợp đồng đang thực hiện có liên quan đến nhân sự đó, thay vì chấm dứt toàn bộ các hợp đồng của nhà thầu.

Đối với gói thầu chỉ có một nhà thầu tham dự nhưng hồ sơ dự thầu cơ bản đáp ứng yêu cầu, chỉ thiếu một số tiêu chí kỹ thuật nhỏ đối với hàng hóa thông dụng chiếm tỷ trọng không quá 1% giá gói thầu, cơ quan có thẩm quyền sẽ có cơ sở xem xét xử lý.

Bên cạnh đó, nếu quá trình đánh giá kéo dài dẫn đến hồ sơ dự thầu hoặc hồ sơ đề xuất hết hiệu lực, chủ đầu tư được quyền yêu cầu nhà thầu khôi phục hiệu lực của hồ sơ và bảo đảm dự thầu tương ứng.

Theo Bộ Tài chính, các sửa đổi lần này hướng tới mục tiêu vừa đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án đầu tư công, vừa nâng cao chất lượng lựa chọn nhà thầu, bảo đảm tính công khai, minh bạch và hiệu quả trong sử dụng nguồn lực ngân sách nhà nước.