Những khoản thu nhập mới sắp vào tầm ngắm thuế thu nhập cá nhân

Dự thảo Luật Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) thay thế đang được Bộ Tài chính lấy ý kiến đã thu hút sự quan tâm đặc biệt của dư luận khi đề xuất bổ sung hàng loạt khoản thu nhập mới vào diện chịu thuế. Động thái này không chỉ nhằm bao quát những hình thức thu nhập mới phát sinh trong nền kinh tế số mà còn thể hiện quyết tâm của cơ quan quản lý trong việc hiện đại hóa chính sách thuế, đảm bảo công bằng và tăng nguồn thu ngân sách.

Hiện hành, Luật Thuế TNCN quy định 10 loại thu nhập chịu thuế, bao gồm: Thu nhập từ kinh doanh; tiền lương, tiền công; đầu tư vốn; chuyển nhượng vốn; chuyển nhượng bất động sản; trúng thưởng; bản quyền; nhượng quyền thương mại; nhận thừa kế; nhận quà tặng. Tuy nhiên, thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt là sự bùng nổ của công nghệ và các hình thái tài sản mới, đã khiến nhiều khoản thu nhập có giá trị lớn "lọt ngoài" vòng kiểm soát thuế.

Những khoản thu nhập mới sắp vào tầm ngắm thuế thu nhập cá nhân. Ảnh minh họa

Để khắc phục khoảng trống này, Bộ Tài chính đã đưa ra các đề xuất cụ thể nhằm bổ sung những nguồn thu mới. Đáng chú ý nhất là thu nhập từ chuyển nhượng biển số xe ô tô trúng đấu giá. Đây là một quy định hoàn toàn mới, phản ánh thực tế thị trường biển số đẹp đang diễn ra sôi động, với giá trị chuyển nhượng có thể lên tới hàng tỷ đồng.

Bên cạnh đó, khái niệm tài sản số cũng được đưa vào diện chịu thuế TNCN, bao gồm cả tài sản ảo và tài sản mã hóa. Đây là một bước đi mang tính đón đầu, theo kịp xu thế phát triển của công nghệ blockchain và tiền mã hóa trên toàn cầu.

Ngoài ra, dự thảo còn đề xuất đánh thuế đối với thu nhập từ chuyển nhượng tên miền Internet quốc gia Việt Nam ".vn", chứng chỉ giảm phát thải, tín chỉ carbon, và trái phiếu xanh. Những khoản thu nhập này, dù có thể chưa quá phổ biến với đại đa số người dân, nhưng lại là những yếu tố quan trọng trong nền kinh tế số và kinh tế xanh đang ngày càng phát triển.

Đối với những khoản thu nhập khác, Bộ Tài chính đề xuất áp dụng mức thuế suất 5% trên phần thu nhập tính thuế vượt trên 10 triệu đồng cho mỗi lần phát sinh, tương tự như thu nhập từ bản quyền hay nhượng quyền thương mại hiện hành.

Tuy nhiên, một điểm đáng chú ý là đối với thu nhập từ chuyển nhượng tài sản số trên các sàn giao dịch được quản lý minh bạch, công khai về giá và tần suất thường xuyên, Bộ Tài chính đề xuất áp dụng mức thuế suất chỉ 0,1% trên giá chuyển nhượng từng lần giao dịch. Mức thuế suất thấp này tương đồng với thuế chuyển nhượng chứng khoán, nhằm khuyến khích sự phát triển của thị trường tài sản số, đồng thời dễ dàng hơn trong việc thu hút các giao dịch vào khuôn khổ quản lý.

Trong bối cảnh mở rộng diện chịu thuế, Bộ Tài chính cũng đã cân nhắc và đề xuất một số trường hợp được miễn, giảm thuế nhằm khuyến khích các lĩnh vực ưu tiên và thu hút nhân tài. Cụ thể, dự thảo đề xuất miễn thuế TNCN đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công từ việc thực hiện nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo sử dụng ngân sách nhà nước.

Đặc biệt, để thu hút và giữ chân các chuyên gia, nhà khoa học, dự thảo đề xuất miễn thuế TNCN trong 2 năm đầu và giảm 50% số thuế phải nộp trong 4 năm tiếp theo đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công của những đối tượng này khi làm việc tại các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, trung tâm nghiên cứu và phát triển, trung tâm đổi mới sáng tạo, hoặc các tổ chức trung gian hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.

Cuối cùng, dự thảo cũng đề xuất giảm 50% thuế TNCN đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công của nhân lực công nghệ cao. Chính sách này áp dụng cho những người làm việc tại các doanh nghiệp hoặc dự án thuộc lĩnh vực công nghệ cao, công nghệ thông tin, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và các ngành ưu tiên phát triển.