Bộ Tài chính đề xuất tăng giảm trừ gia cảnh lên 15,5 triệu đồng

Trong nỗ lực thích ứng với những biến động của nền kinh tế và chi phí sinh hoạt, Bộ Tài chính vừa đưa ra hai phương án điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh của thuế thu nhập cá nhân, dự kiến áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026. Đề xuất này, với mức giảm trừ cao nhất có thể lên tới 15,5 triệu đồng/tháng cho người nộp thuế và 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc, đang thu hút sự quan tâm lớn của dư luận, hứa hẹn giảm bớt gánh nặng tài chính cho hàng triệu người dân.

Đề xuất điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh được Bộ Tài chính đưa ra dựa trên cơ sở khoa học từ số liệu của Cục Thống kê. Cụ thể, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) giai đoạn 2020 – 2025 đã tăng khoảng 21,24%, vượt ngưỡng 20%. Theo Luật Thuế thu nhập cá nhân hiện hành, đây là điều kiện tiên quyết để Chính phủ báo cáo Quốc hội xem xét điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh.

Bộ Tài chính đề xuất tăng giảm trừ gia cảnh lên 15,5 triệu đồng.

Mức giảm trừ gia cảnh hiện hành, áp dụng từ tháng 7/2020, là 11 triệu đồng/tháng cho bản thân người nộp thuế và 4,4 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia và người dân đã bày tỏ quan ngại rằng mức này không còn phù hợp với thực tế khi chi phí sinh hoạt, giá cả hàng hóa đã có nhiều biến động tăng mạnh trong những năm gần đây. Thu nhập bình quân đầu người cũng đã có sự cải thiện, đòi hỏi một sự điều chỉnh chính sách thuế để đảm bảo tính công bằng và khuyến khích.

Bộ Tài chính đã trình hai phương án điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh để cấp thẩm quyền xem xét, quyết định:

Phương án 1: Điều chỉnh theo tốc độ tăng CPI.

Theo số liệu của Cục Thống kê, CPI từ năm 2020 đến năm 2025 lũy kế dự kiến tăng 21,24%. Nếu áp dụng phương án này, mức giảm trừ gia cảnh cho bản thân người nộp thuế sẽ tăng từ 11 triệu đồng hiện tại lên khoảng 13,3 triệu đồng/tháng (tăng 2,3 triệu đồng/tháng). Mức giảm trừ cho người phụ thuộc sẽ nâng từ 4,4 triệu lên 5,3 triệu đồng/tháng (tăng 0,9 triệu đồng/tháng).

Sự thay đổi mức giảm trừ gia cảnh qua từng giai đoạn

Bộ Tài chính đánh giá phương án này phù hợp với Luật Thuế thu nhập cá nhân hiện hành, bám sát phương diện cơ sở áp dụng các khoản giảm trừ theo nhu cầu thiết yếu của cuộc sống và mức độ trượt giá từ thời điểm điều chỉnh gần nhất (năm 2020).

Phương án 2: Điều chỉnh theo tốc độ tăng thu nhập bình quân đầu người và tốc độ tăng GDP bình quân đầu người.

Theo số liệu của Cục Thống kê, chỉ số thu nhập bình quân đầu người và tốc độ tăng GDP bình quân đầu người từ năm 2020 đến năm 2025 lần lượt tăng 40% và 42%.

Nếu lựa chọn phương án này, mức giảm trừ gia cảnh cho bản thân người nộp thuế sẽ điều chỉnh từ 11 triệu đồng/tháng lên khoảng 15,5 triệu đồng/tháng (tăng 4,5 triệu đồng/tháng). Mức giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc sẽ tăng từ 4,4 triệu đồng/tháng lên 6,2 triệu đồng/tháng (tăng 1,8 triệu đồng/tháng).

Bộ Tài chính cũng đã phân tích rõ tác động tài chính của hai phương án này. Nếu thực hiện theo phương án 1, tổng thu ngân sách nhà nước dự kiến sẽ giảm 12.000 tỷ đồng. Trong khi đó, nếu áp dụng phương án 2, mức giảm thu ngân sách sẽ lên tới 21.000 tỷ đồng.

Rõ ràng, phương án 2 sẽ góp phần giảm nghĩa vụ thuế cho người nộp thuế ở mức cao hơn đáng kể. Khi mức giảm trừ gia cảnh được nâng cao, số thuế phải nộp của cá nhân sẽ ít đi, từ đó thu nhập khả dụng của người dân tăng lên. Điều này được kỳ vọng sẽ kích thích tăng chi tiêu hộ gia đình và tiêu dùng xã hội, gián tiếp giúp tăng thu ngân sách từ các sắc thuế tiêu dùng khác trong trung và dài hạn, dù có sự giảm thu ban đầu.

Theo Bộ Tài chính, số giảm thu ngân sách có thể được bù đắp một phần từ sự tăng thu của các sắc thuế tiêu dùng khác do thu nhập khả dụng của người nộp thuế tăng lên. Đây là một quan điểm có cơ sở, vì việc tăng cường sức mua của người dân sẽ thúc đẩy hoạt động kinh tế, tạo ra nguồn thu mới cho ngân sách.

Mức giảm trừ gia cảnh mới sẽ được thực hiện kể từ khi Nghị quyết có hiệu lực thi hành và áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026. Dự kiến, Nghị quyết sẽ được Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua tại Phiên họp thứ 50 vào tháng 10/2025.