Ngành Hải quan tăng tốc giải pháp về đích thu ngân sách năm 2025

Thu ngân sách từ xuất nhập khẩu chững lại sau quý III

Theo Nghị quyết số 159/2024/QH15, Quốc hội giao ngành Hải quan dự toán thu ngân sách nhà nước năm 2025 là 411.000 tỷ đồng, trong đó thuế giá trị gia tăng chiếm tỷ trọng lớn nhất với hơn 315.000 tỷ đồng, còn lại là thuế nhập khẩu, xuất khẩu, tiêu thụ đặc biệt, bảo vệ môi trường và thu khác.

Thống kê của Cục Hải quan cho thấy, tính đến hết quý III/2025, kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa cả nước đạt khoảng 680,66 tỷ USD, tăng 17,3% so với cùng kỳ năm 2024. Trong đó, xuất khẩu đạt 348,74 tỷ USD và nhập khẩu đạt 331,92 tỷ USD, đưa cán cân thương mại thặng dư 16,82 tỷ USD.

Tuy nhiên, bước sang tháng 9/2025, tổng trị giá xuất nhập khẩu hàng hóa chỉ đạt 82,49 tỷ USD, giảm nhẹ 0,7% so với tháng trước. Trị giá xuất khẩu giảm 1,7% trong khi nhập khẩu tăng 0,4%. Cán cân thương mại tháng 9 thặng dư 2,85 tỷ USD, giảm hơn 23% so với tháng 8.

Ngành Hải quan tăng tốc giải pháp về đích thu ngân sách năm 2025

Đáng chú ý, thu ngân sách từ hoạt động xuất nhập khẩu tháng 9 chỉ đạt 36.082 tỷ đồng, giảm 4,2% so với tháng trước. Lũy kế 9 tháng, tổng số thu của ngành Hải quan đạt 336.540 tỷ đồng, bằng 81,9% dự toán và 71,6% chỉ tiêu phấn đấu, tăng 9,9% so với cùng kỳ năm 2024.

Cục Hải quan cho biết, nguồn thu chủ yếu đến từ nhóm hàng nguyên liệu, máy móc, thiết bị và phụ tùng nhập khẩu phục vụ sản xuất, chiếm 55,6% tổng kim ngạch nhập khẩu chịu thuế, mang lại khoảng 17.240 tỷ đồng. Ngoài ra, mặt hàng ô tô nguyên chiếc tăng 22,3% về lượng và gần 30% về trị giá, đóng góp thêm gần 9.800 tỷ đồng.

Ngược lại, nhóm hàng xăng dầu và dầu thô nhập khẩu giảm 9,3% về trị giá, khiến nguồn thu ngân sách giảm khoảng 3.980 tỷ đồng. Mặt hàng than các loại dù tăng nhẹ về lượng nhưng giảm hơn 16% về trị giá, làm hụt thêm gần 3.000 tỷ đồng.

Một yếu tố khác ảnh hưởng đến kết quả thu là chính sách giảm 2% thuế giá trị gia tăng (GTGT) áp dụng từ tháng 7/2025, cùng với việc hoàn khoảng 7.150 tỷ đồng thuế nhập khẩu linh kiện ô tô theo quy định, đã tạo thêm áp lực cho công tác thu ngân sách của ngành Hải quan trong quý IV.

Đẩy mạnh cải cách thủ tục, cắt giảm chi phí cho doanh nghiệp

Trong năm 2025, ngành Hải quan tập trung cải cách thủ tục hành chính, hiện đại hóa hoạt động nghiệp vụ, đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ thông tin. Mục tiêu đến cuối năm là cắt giảm 30% thủ tục hành chính, 30% thời gian xử lý và 30% chi phí thực hiện thủ tục cho doanh nghiệp, đúng tinh thần chỉ đạo của Chính phủ và Bộ Tài chính về cải thiện môi trường kinh doanh và thúc đẩy xuất nhập khẩu.

Bên cạnh đó, ngành chú trọng công tác kiểm soát, giám sát chặt chẽ hoạt động xuất nhập khẩu, tăng cường chống buôn lậu, gian lận thương mại, chuyển tải bất hợp pháp và gian lận về mã số, trị giá, xuất xứ hàng hóa. Các Chi cục Hải quan cũng được yêu cầu thực hiện nghiêm các kiến nghị của Thanh tra, Kiểm toán Nhà nước và tăng cường kiểm tra nội bộ, đảm bảo minh bạch và hiệu quả trong quản lý thuế.

Các khu vực hải quan tăng tốc “về đích”

Nhiều đơn vị hải quan địa phương đã đạt kết quả thu ấn tượng. Chi cục Hải quan khu vực VI (quản lý địa bàn Lạng Sơn và Sơn La) thu ngân sách đạt 9.000 tỷ đồng, tăng 65% so với cùng kỳ 2024, vượt 139% chỉ tiêu pháp lệnh. Đơn vị dự kiến cả năm thu đạt 12.000 tỷ đồng, vượt kế hoạch được giao.

Hải quan khu vực IV đã thực hiện thủ tục cho hơn 4.200 doanh nghiệp với hơn 1 triệu tờ khai, kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 52,55 tỷ USD. Đơn vị đang theo dõi sát tình hình hoạt động của doanh nghiệp, đặc biệt các mặt hàng có thuế suất cao để đảm bảo hoàn thành chỉ tiêu thu.

Đáng chú ý, Hải quan khu vực III đã “về đích” sớm khi đến ngày 17/10/2025 thu đạt 66.710 tỷ đồng, bằng 100,17% chỉ tiêu dự toán, tăng 21,2% so với cùng kỳ 2024. Đơn vị đặt mục tiêu cả năm đạt 88.400 tỷ đồng, vượt 33% kế hoạch Cục Hải quan giao.

Ngành Hải quan xác định, mục tiêu cuối cùng là vừa đảm bảo tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, vừa tăng thu ngân sách nhà nước bền vững. Cục Hải quan đang chủ động hướng dẫn, tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp trong quá trình thực hiện thủ tục; đồng thời đẩy mạnh hiện đại hóa, áp dụng công nghệ trong quản lý thuế để nâng cao tính minh bạch, giảm thất thoát và gian lận.

Với quyết tâm “nước rút” trong những tháng cuối năm, cùng loạt giải pháp đồng bộ về cải cách thủ tục, kiểm soát thuế và thúc đẩy thương mại, ngành Hải quan kỳ vọng sẽ đạt và vượt mục tiêu thu ngân sách năm 2025, đóng góp tích cực vào ổn định kinh tế vĩ mô và cân đối ngân sách quốc gia.